Hangi okuma duraklarından geçmişler?

Duran Boz, kılavuz nitelemesini hak eden bir kitapla karşımızda: “Okuma Hikayeleri”. Kitapta şair ve yazarlar kendi okuma serüvenlerini, şairi şair, yazarı yazar yapan okuma duraklarını okurlarla paylaşmışlar..

Hangi okuma duraklarından geçmişler?

Bizler, insan olarak yaratıldık, akıl sahibi olarak yaratıldık ve bunun için de bazı şeylerle mükellef kılındık. Mükellef kılındığımız şey, bilmek. Hem kendimizi hem de Rabbimizi bilmek. Bunları bilmek için de, adı üstünde bilgiye ihtiyacımız var. Kuşatan, anlayan, yorumlamaya yarayan bir bilgiye. Bu yüzden de muhatap kılındığımız bir görev var: Okumak.

Okumak sözcüğü ve okuma eylemi, üzerinde çokça söz söylenen sözcüklerden. Her kültür, her inanç kendine göre yorumlamış bunu, kendince tanımlamış. İçinde yaşadığımız, toprağından beslendiğimiz, suyundan can bulduğumuz medeniyet “Oku!” dendiğinde, Kutlu Kitabımıza atıfta bulunur. Toplumda birçok insanın bu sözcüğü başka yorumlaması, bu atfın değerini azaltmaz. Birilerinin bilmemesi ya da önemsememesi, güzel olanı değersiz kılmaz çünkü.

Kesin olan şu: Gözün de, kalbin de okumaları var. Birisi yazılı olanı okur, diğeri de yazının ötesinde olanı. Biz, gerektiğinde okumak için yazılı metin aramayan bir iklimin has evlatlarıyız. İbrahim olur, göğü okuruz bazen. Bazen de Yunus olup denizi… Yazılı metni okumakla yetinmeyen bir soydanız vesselam.

Kısacası, insanın bilme serüveni, okumayla başlıyor. Bu serüven için gereken yol azığı da, neyi, nasıl okuyacağını bilmek. Bu serüveni yaşayanlar, yaşadıkları bu serüveni anlatmışlar, Maraş’ın çalışkan kültür adamı Duran Boz da, bu çalışmaları derleyip kitap haline getirmiş. Ortaya, gerçekten de kalıcı, gerçekten de kılavuz nitelemesini hak eden bir kitap çıkmış: Okuma Hikayeleri.Duran Boz, Okuma Hikayeleri

Hangi yazar şair hangi okuma duraklarından geçmiş?

Kitapta, kültür-edebiyat dünyamızın birçok isminin okuma serüveni yer alıyor. Birkaç örnek vermek gerekirse Rasim Özdenören, Arif Ay, Osman Özbahçe, İbrahim Demirci, İsmail Karakurt, Osman Konuk, Mehmet Aycı, Hüseyin Akın, Hüseyin Atlansoy bu isimlerden bazıları…

Kitap boyunca okuma serüvenlerini anlatan yazar-şairlerin bu serüvenlerine baktığımızda, hemen hemen hepsinin bir yerlere el yordamıyla geldiğini görüyoruz. Diğer ortak nokta da, hepsinde bitmeyen bir okuma isteği olması.

Okuma yolculuğunun başlangıcı çizgi romanlar olurken bazılarında, bazılarında ise takvim yapraklarının arkasına yazılı o bilgi kutucukları olmuş. Aslında yollar muhtelif olsa da, hedef bir: Okumak, okuyup önce kendini, sonra da Rabbini bilmek.

Nasıl bir seyir izliyorlar?

Okuma yolculuğuna başlama, çocuklukta ve çocukların ilgisini çekecek kitaplarla oluyor genellikle. Bu bazen bir resimli roman (Tommiks, Teksas, Karaoğlan vb), bazen bir halk hikâyesi, bazen de dinî menkıbelerin anlatıldığı kitaplar... Sonrasında hemen hemen aynı şeyler yaşanıyor: Macera romanları, tarihî romanlar ve klasiklerle tanışma.

Klasiklerle tanışma, bir dönüm noktası zaten. Bu süreçten sonra bir şeyler yazma eylemi başlıyor. İlk şiir denemeleri, ilk öykü denemeleri, ilk hayal kırıklıkları…

Fikir kitaplarının bu aşamalardan sonra okunmaya başlanması dikkat çekici. Fikir kitapları okuma sürecinde de bir ortaklık var: Necip Fazıl ile tanışma ve hemen arkasından Sezai Karakoç’un o engin dünyasıyla kurulan ünsiyet… Sonra tüm yeryüzü coğrafyasının düşünen insanlarına ulaşma çabaları boy gösteriyor. Belki de hiç farkına varılmadan, topraklarımızın bize bahşettiği bir vehbi bilgiyle, önce bir ayak bu toprağa sımsıkı basmayı öğreniyor, sonra diğer ayak yeryüzünü seyre dalıyor.

Okumak bedel ister

Okumanın nasıl bir çaba gerektirdiğini de görüyoruz kitabın satır aralarında. Onun gibi yapmamız, onun yaşadıklarını yaşamamız şart değil ama bir Rasim Özdenören olmanın arkasında nasıl bir birikim, nasıl bir çaba olduğunu bilmek gerek kuşkusuz. Rasim Özdenören, okuma serüvenini anlatırken günümüz dünyası için çok tuhaf gelebilecek bir şeyi anlatır: Kitap kiralamasını. Yazar, belki de cebindeki harçlığı, kirası türüne göre geceliği 5 veya 10 kuruş olan kitaba verir ve bir çocuğun yapabileceği binlerce şey varken tümünden vazgeçer ve odasına kapanıp gaz lambasının solgun, titrek ışığında kitap okur.

Ali Haydar Haksal’ın okuma çabası ise tam bir trajedidir belki de. Babasının vefatı dolayısıyla okuma imkânından mahrum kalan Haksal’ın katlandığı zorluklar ve bu zorluklar karşısında yılmaması, mükellef kılınmanın nasıl bir bedel istediğine yalın ve çarpıcı bir örnek.

Osman Özbahçe’ye bakarsak, kitap hayattır. Bu hayat için de bedel ödenmelidir. Özbahçe de bu bedeli, roman okuyamaz hale gelinceye kadar roman okumakla ödemiştir.

Sahi, onlar bu bedelleri ödedikleri için mi şimdi o isimlerden bahsediyoruz acaba biz?

Kimleri okumalıyız?

Kitabı önemli kılan bir diğer yanı da, okuma serüvenlerini anlatanların, bu serüvenin uğraklarında karşılaştığı yazarlar ve bu yazarların kendilerinde bıraktıkları izleri anlatması. Bence bu, eşi benzeri bulunmaz bir bilgi. Bu bilgi sayesinde okuma meraklıları “Kimi okumalıyız?” sorusunu sormaktan kurtulup kendilerine sahih bir yol haritası çıkarabilir. Ama unutulmamalı ki herkesin yolu ve bu yoldaki hikâyesi yine de kendine özgü.

Başvuru kitabı olarak kalıcılığa aday bu kitap, Hangar Kitap’tan çıkmış ve toplam dört yüz otuz sekiz sayfa. Kültür adamlığı dışında eğitimci kimliği de bulunan Duran Boz, kitabın sonuna “Sınıf Seviyelerine Göre Kitap Önerileri”ni de ekleyerek, isteyenlere derli toplu bir okuma kılavuzu da çıkarmış.

Ahmet Serin, okuma notlarını aktardı

Yayın Tarihi: 06 Nisan 2013 Cumartesi 13:04 Güncelleme Tarihi: 26 Aralık 2018, 14:00
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
ÖKKEŞ KUL
ÖKKEŞ KUL - 9 yıl Önce

duran boz harika bir insan. onun çıkardığı kitapları, yaptığı etkinlikleri imrenerek izliyorum. kendisinin de resminden gördüğüm kadarıyla yorulmaz bir kitap kurdu olduğu anlaşılıyor. yazıda bahsi geçen kitaba nasıl ulaşırız acaba? inanıyorum ki, bu kitap, benim çocuklarıma da faydalı olacaktır. nasıl okunurmuşu belki de bu kitaptan öğrenecekler ve okumanın peşini bir daha bırakmayacaklar. yazıyı hazırlayan kardeşimize çoook teşekkürler.

banner26