Halimiz ahvalimiz: 2015'te yayınlanan klasikler

Klasik eserler, bizi kendilerine yaptıkları çağrılara icabet etmeksizin yeni klasiklerin oluşmasının önünde duran hayaletlerdir. Yunus Babacan, 2015'te yayınlanan bazı klasik eserlere dair yazdı.

Halimiz ahvalimiz: 2015'te yayınlanan klasikler

2015'te klasik eserler

Klasikleri hâlâ niçin okuyoruz? Bu sorunun cevabı bugünümüzde tartıştığımız, konuştuğumuz ve yorulduğumuz cümleleri gözden geçirmekle cevaplanabilir ancak. Genelde sosyal bilimler ve felsefe alanında ve bu disiplinlerin alt alanlarında sayısız eser her yıl düzenli olarak yayınlanmakta, yeni araştırmalar basılmakta ve disiplinlerin gündemi (buna 10-20 yıl arası bir zaman dilimi biçilebilir) sürekli değişiyor gibi gözükmektedir. Şüphesiz karşımızdaki somut veriler âlemine bakarak bu kanaatin doğruluk payını teslim edebiliriz.

Ama esas sorun “toplumumuzu” var eden veya ondan türeyen tartışmaların belli hayatlar, izler, tartışmalar, hafızalar ve mekanlar ile birlikte sürekli bizi daha eskilere taşımasıyla, hayaletlerin arasına durmadan bizi çağırmasıyla malûldür. Devasa kavramlar olarak kendi anlam dünyalarının sınırlarının belirsizliğinde siyaseti, toplumu, kültürü, doğayı yeniden düşündüğümüz her “yeni tartışma”, geçmişin yıkıntıları hatta direngen yapıları üzerine bina edilmiştir. Klasik eserler, tıpkı sürekli döndüğümüz klasik romanlar veya şiirler gibi, bizi kendilerine yaptıkları çağrılara icabet etmeksizin yeni klasiklerin oluşmasının önünde duran hayaletlerdir.

Tercüme alanında bu yıl gerçekten dikkate değer klasikler yayınlandı. Bunlardan ilk elde devrimci Blanqui’nin, Marx’ın, iki hasım Tarde ve Durkheim’ın, Sahlins’in, kamu entelektüeli Mumford’ın, Amerikan sosyolojisinin babası Parsons’ın ve pratiksiz teorinin yılmaz karşı-ateşi E. P. Thompson’ın isimlerini anabiliriz.

Üzerimdeki yıldızlı gökyüzü ve içimdeki ahlâk yasası”

Louis-Auguste Blanqui - Yıldızlardan Ebediyete (Astronomiyi Temel Alan Bir Varsayım) - Metis Yayıncılık, çev: Cemal Yardımcı

Marx’ın birçok defa andığı Fransız devrimci Blanqui’nin 1872’de hapisanedeyken kaleme aldığı eserin sunuş yazısını yazan ve yayına hazırlayan Tuncay Birkan, adeta Kant’ın İkinci Kritik’te belirttiği “Biz üzerlerinde sık sık ve düzenli olarak düşündükçe zihni hep yeni ve gittikçe artan bir hayranlık ve huşuyla dolduran iki şey var: Üzerimdeki yıldızlı gökyüzü ve içimdeki ahlâk yasası.” ifadesiyle karşımızda mücessem duranın Blanqui olduğunu söyler. Ranciere’in giriş yazısı, 19. asrın İngiliz ampiristlerinden Viyana çevresine saf bir pozitivizm olduğu yönündeki yaygın kanaatin Blanqui gibi romantik devrimcilerin hesaba katılmasıyla sarsıldığını hatırlatır. Ömrünün ezici bir çoğunluğunu hapiste geçirmiş çağının saf isyancısı Blanqui, Pasajlar’daki derin etkisi görülebilecek ve Eduardo Cadava’nın da belirttiği gibi Benjamin’in harekete geçirdiği ebedi dönüş, yıldızlar, kriz, görüntü, fantazmagori, ilerlemeye dair takımyıldız istiareleri gibi kavramları ödünç aldığı bânîdir.

Karl Marx - Kapital Cilt: 3 (Das Kapital. Kritik der politischen Ökonomie, Band III.) - Yordam Kitap, çev: Erkin Özalp ve Mehmet Selik

Yordam Kitap’ın 2011 yılında Kapital’in birinci cildini “tamamını, Almanca aslından çevrilmiş olarak Türkçeye kazandırma” sözüyle başlattığı üç ciltlik seri bu yıl hitama erdi. Mehmet Selik, Erkin Özalp, Nail Satlıgan, Oktar Türel’in gayretleriyle bu işin altından kalkıldı.

Gabriel De Tarde - Ekonomik Psikoloji - Kült Neşriyat, çev: Özcan Doğan

Emile Durkheim - Sosyoloji ve Felsefe - Pinhan Yayıncılık, çev: Merve Elma

Kitap, Durkheim’ın müstakil bir eseri olmayıp bazı makalelerinin derlenmesiyle oluşmuştur. Aynı isimle ilk kez 1953’te basılan İngilizce’de de yayınlanmış bir Durkheim kitabı var.

Lewis Mumford - İnsanın Durumu - Açılım Kitap, çev: Yusuf Kaplan

Thorstein Veblen, Aylak Sınıfın Teorisi: Kurumların İktisadi İncelemesi, Heretik Yayıncılık, çev: Eren Kırmızıaltın, Hüsnü Bilir

Ed: Ahmet Öncü - Thorstein Veblen Kullanım Kılavuzu - Habitus Kitap

Marshall Sahlins - Akrabalık Nedir Ne Değildir? - Dipnot, çev: Asena Pala

Antropoloji disiplininin kült isimlerinden daha evvel beş eseri tercüme edilen Sahlins’in bu önemli kitabının meslekten biri tarafından çevrilmiş olması, emeğin kıymetini bir kat daha arttırmakta.

Alexis de Tocqueville - Amerika'da Demokrasi 1 - Doğu Batı Yayınları, çev. Özcan Doğan

Talcott Parsons - Toplumsal Eylemin Yapısı 1 (Cilt 1: Marshall, Pareto, Durkheim) ve Toplumsal Eylemin Yapısı 2 (Cilt 2: Max Weber) - Sakarya Üniversitesi Kültür Yayınları, çev: Adem Bölükbaşı, Nur Nirven

Alvin W. Gouldner - Batı Sosyolojisinin Yaklaşan Krizi - Sakarya Üniversitesi Kültür Yayınları, çev: Mesut Şenol

Harold Garfinkel - Etnometodolojide Araştırmalar - Heretik Yayıncılık, çev: Ümit Tatlıcan

E. P. Thompson - Teorinin Sefaleti (Hatalı Bir Devridaim Makinesi) - Nika Yayınları, çev: Ahmet Fethi Yıldırım [Bu kitap 1994 yılında Alan Yayınları tarafından basılmış, bu sene Nika Yayınları tarafından tekrar baskısı yapılmıştır]

 

Yunus Babacan yazdı

Güncelleme Tarihi: 16 Nisan 2016, 13:56
banner12
YORUM EKLE

banner19