banner17

Fusûs'u hangi çeviriden okumalı?

İbn Arabî okumaları yapmak ehil olmayan için pek tavsiye edilmez. Peki, tercümeleri ehil midir Arabî'nin? Mesela Fusûsu'l-Hikem?

Fusûs'u hangi çeviriden okumalı?

Fusûsu’l-Hikem, Endülüs’ün en büyük âlimlerinden Muhyiddin İbn Arabînin, hemFusûs'u hangi çevirisinden okumalı? müslümanlarca hem de batılılarca çokça okunan, şerhedilen, tartışılan en gözde eseri. En gözde olmakla birlikte en çetrefilli kitabı da aynı zamanda Şeyhü’l-Ekber’in. Tasavvufî görüşlerinden öte İlm-i İlahî veya Marifetullah olarak adlandırılan yeni bir disiplini oluşturduğu bu yapıtında İbn Arabî, büyük bir metafizik oluşturmuş ve Allah-âlem ilişkisini, İbn Sînâ geleneğinden gelen fikirler çerçevesinde tasavvufî bir çehreye büründürerek sunmuştur.

Temkin meselesi de devreye giriyor

Ayşe Şasa’nın da delilik ülkesinden kurtuluşunun kilometre taşı Fusûs; tıpkı tarihte ve günümüzde birçok âlimin, seyyahın, üdebânın, mutasavvıfın, filozofun yolunu çizdiği gibi. Işığın, hakikatin kaynağına götüren bir araç. Ancak İbn Arabî; Gazzâlî’nin “havâssu’l-havâss” (seçkinlerin seçkinleri) adını verdiği çevre için yazdığı bu esere, ilim bilmeden yaklaşanın küfre dahi düşebileceğini söyler. Bunun için kitabın çetrefilliğinin yanında bir de temkin meselesi ön plana çıkmaktadır.

Fusûs'u hangi çevirisinden okumalı?
(+)

Altı farklı şekilde yapılmış tercümesi

Hal böyle iken, Fusûsu’l-Hikem’in Türkçe çevirilerine bir göz atmak büyük önem arz etmektedir. Çünkü az önce söylediğimiz gibi eser, oldukça zor, bir o kadar da temkin gerektiren bir yapıdadır. Bundan dolayı çevirisinin üzerinde oldukça yoğun bir şekilde durulmalı, çeviriye gereken önemin verilip verilmediği ciddi bir süzgeçten geçirilmeli.

Ulaşabildiğim kadarıyla Fusûs çevirileri Türkçe’de altı farklı şekilde yapılmış. Bunların hangilerinin daha iyi hangilerinin daha kötü olduğunu direkt söylemek yerine, bir takım bilgilerle daha usturuplu ve ciddi çevirilerin hangileri olduğu sonucuna varılacaktır.

Dipnotlardaki Fusûs tercümesi hep onunkiAtaç Yayınları

Ülkemizde ilk Fusûs çevirisi Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Nuri Gençosman’a yaptırılan çeviri. Akademik yahut diğer eserlerin dipnotlarındaki Fusûs’a baktığımızda genelde kullanılan çevirinin bu olduğu görülecektir. Ancak bu yaygın kullanım, çevirinin harikulade olmasından ötürü değil, yakın bir döneme kadar Türkçe olarak tek çevirisi olmasından ötürüdür. Aynı çeviri günümüze Ataç Yayınları’ndan bir kez daha yayımlanarak ulaşmıştır. Ancak kitabın başka çevirilerinden ötürü Nuri Gençosman’ın çevirisi pek tercih edilir değildir artık.

Nokta Yayınları Meselenin künhüne vakıf değil mi bu iki çeviri?Sufi Kitap

Diğer bir çeviri Orhan Tuncay tarafından yapılan ve Nokta Yayınları’ndan çıkan, fakat oldukça geri planda kalan bir çeviri. Gayri ciddi diyemesek de, meselenin künhüne vakıf olamadan yapılan bir çeviriyi andırmaktadır. Biraz bu kategoriye sokabileceğimiz bir diğer çeviri de, Tuncay'ınkinden daha fazla göz dolduran Abdülhalim Şener’in Sufi Kitap’tan yayımlanan çevirisi.

Seçkinlerin seçkinleri için değil de sadece seçkinler için

Fusûs’un son zamanlarda yapılan bir diğer çevirisi ise İnsan Yayınları’ndan sunulan Hamza Kılıç çevirisi. Bu çevirinin başlığının güzel bir kelime oyunu yapılarak sunulması, şüphesiz ki hitap etmesi düşünülen kitle için: “Günümüz İnsanına Fusûsu’l-Hikem”. Fakat bu çeviri, başlığından anlaşıldığı gibi “daha modern” ve günümüz Türkçesine bütünüyle uyarlanmış şekli değil, biraz daha havâssu’l-havâss’tan havâss seviyesine indirilmeye çalışılmış ve kanaatimce de başarılı olmuş halidir.

Ahmed Avni KonukİFAV Yayınları
Ekrem DemirliKabalcı Yayınları

Fusûs’un mahiyetini anlamak için en somut eser

Fusûs'un günümüze kadar iki çevirisi daha yapılmıştır ki, kanaatimce bu ikisi, hem meselenin özüne, derinliğine ne kadar inildiğini göstermiş hem de dili kullanma becerileriyle okurken gönüllere eseri ve anlatılanları işletmiştir. Bunlarda biri Ahmed Avni Konuk’un, diğeri ise Ekrem Demirli’nin tercüme ve şerhi. Avni Konuk’un tercüme ve şerhi Marmara Üniversitesi İlahiyat Vakfı Yayınları’ndan dört cilt olarak çıkmış durumda. Bu eser, oldukça sıkı bir ilmî çalışma sonunda ortaya çıkmış ve İbn Arabî’den gelen ışığın mahiyetine vasıl olmak için en somut kaynak haline gelmiştir. Bu yoğun çalışmanın içeriği için Savaş Barkçin’ın Görünmeyen Umman: Ahmed Avni Konuk adlı eserine bakılabilir.

Diğer Fusûs yorumcularının görüşlerini de harmanladı

Diğer tercüme ve şerh ise daha yakın bir dönemden Ekrem Demirli tarafından hazırlanmış. Bu tercüme, Avni Konuk’un çevirisi istisna tutulacak olursa, diğerlerine göre oldukça başarılı olmuş ve Demirli, şerhi, günümüze kadar gelen Fusûs yorumcularının görüşlerini de harmanlayarak oluşmuştur.

 

Abdullah Başaran iyi tercüme ve şerhlerin varlığına şükretti

Güncelleme Tarihi: 03 Temmuz 2010, 20:43
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
zeynep şüheda
zeynep şüheda - 8 yıl Önce

allah razı olsun, gerçekten bu tercüme okunabilecek türden.
biz de başladık okumaya, inşallah bitirebilmek nasip olur...

Ahmet Şamilov
Ahmet Şamilov - 8 yıl Önce

Tam da bu günlerde Sufi Yayınlarından çıkan Fusus'u okumaya hazırlanıyordum. Ama bir de demişsiniz ki ehil olmayana tavsiye edilmez. Onu nereden bileceğiz?

Mustafa UĞURLU
Mustafa UĞURLU - 8 yıl Önce

Tercüme eserler okumak gerçekten bir ön hazırlığı gerektiriyor. Asıl dilde söylenenin tam anlamıyla yeni yani eserin çevrildiği dilde de ifadesini bulması gerekir. Bu tabiki sadece birebir çeviri olmasıyla mümkün değil. Tercümanın her iki dile de vakıf olmasının yanında edebi üslubu ve eserin konusuna da vukufiyeti şarttır. Yoksa tatsız tuzsuz bir ot gibi olur. Dünyabizim'e ve Abdullah Başaran'a teşekkür ederim bu yazı için ve böyle yazıların devamını da beklediğimizi bildiririz.

Fatih....
Fatih.... - 8 yıl Önce

“O’ bana hamdeder, be de O’na, O’ bana ibadet eder, ben de O’na.
Bir hal içinde O’nu ikrar eylerim, a’yanda ise O’nu inkar eylerim.”
Kaynak: ( İbn Arabi, Fususu'l-Hikem)

(“Vakit olur ki kul Rabb olur, şüphesiz, vakit olur ki kul kul olur şeksiz.”
( İbn Arabi, Fususu'l-Hikem)

“Cübbemin altında Allah tan başkası yoktur!” Diyen Cüneydi Bağdadi bunlar Vahdeti Vücud denilen bir ekolün mensuplarıdırlar..

irfan halis
irfan halis - 3 yıl Önce

Hamza Kılıç'ın Günümüz İnsanına Füsusül Hikem isimli kitabı, İbn-i Arabi okumak isteyen kardeşlerimize tavsiye olunur.

Barış Özgül
Barış Özgül - 3 yıl Önce

Araştırma yaparken Füsus'l Hikem üzerine açılmış www.sufiyiz.biz adlı bir siteye rastladım. Yayımcısı orjinali üzerinden tüm şerhleri de içine alacak bir iş yapmaya çalışıyor ve sanırım şimdiye kadarki bu konuda türkçe olarak yapılmış en kapsamlı çalışmaya imza atmış. Bu yazının orayı da içine alacak şekilde güncellenmesi gerekir diye düşünüyorum..

Cahit inkaya
Cahit inkaya - 1 yıl Önce

2016 basım Türkiye yazma eserler kurumu başkanlığının çıkardığı 2.cilt AHMET avni konuk tercüme ve şerhli kitabını tavsiye ederim.tabi kullanılan dil okuyucuya ağır gelebilir anlam bakımından. Bence bu eseri bunun yanında Ekrem demirlinin tercüme kitabıyla okunması daha mana ifade edecektir.

banner8

banner19

banner20