Fatma Barbarosoğlu'nun İki Kişilik Rüyalar'ı

Fatma Barbarosoğlu'nun 'İki Kişilik Rüyalar' kitabında modernleşmenin beraberinde getirdiği hızlı ve sürekli değişimlerin içerisinde yer alan kadınların, edindikleri çoklu rollerden dolayı kendi kültürel değerlerine yabancılaşması ve modernleşmeyi yanlış yorumlayarak kişiliklerini ötelemek zorunda kalmaları dikkatimizi çeker. Enes Yaşar yazdı.

Fatma Barbarosoğlu'nun İki Kişilik Rüyalar'ı

Fatma Barbarosoğlu, sosyolog unvanının yanı sıra günümüz Türk edebiyatında da önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle de yazın alanının pek çok türünde vermiş olduğu eserler büyük bir önem arz etmektedir. Özellikle hikâyeci kimliğiyle vermiş olduğu ürünlerin, 1990 sonrası Türkiye'sinde gelenek ve modernleşme arasında kalan kadınların yaşadıkları iç çatışmalara ışık tuttuğu kanaatindeyim. Bu nedenle de “İki Kişilik Rüyalar” adlı hikâye kitabına bir nebze de olsa değinmek istiyorum.

Kitapta ilk olarak geleneksel toplum içerisinde yer alan kadınların, anne, eş ve ev hanımı gibi kalıplamış rol modellerini sorgulamaya başlamasıyla birlikte kamusal alanda yer alan, eşitlikçi ve özgürlükçü söylemler geliştiren bireylere dönüşüm sürecini görürüz. İkinci olarak ise modernleşmenin beraberinde getirdiği hızlı ve sürekli değişimlerin içerisinde yer alan kadınların, edindikleri çoklu rollerden dolayı kendi kültürel değerlerine yabancılaşması ve modernleşmeyi yanlış yorumlayarak kişiliklerini ötelemek zorunda kalmaları dikkatimizi çeker.

Öyle ki kitabın da ilk hikâyesi olan “O Yaz” adlı hikâyede, Fatma Barbarosoğlu’nun bu yanlış modernleşen kadınlara dikkat çekmiş olduğunu rahatlıkla fark edebiliriz. Nitekim hikâyede ana karakterlerden birisi olan Mürüvvet Hanım’ın, modernleşmeyi yanlış yorumlayarak kıyafetleriyle sosyokültürel çevresinde bir konum edinmeye çalışıyor olmasının, günlük yaşantımızda çok sık karşılaştığımız durumlardan bir tanesi olduğu muhakkaktır.

Onları daha yakından tanımamızı sağlıyor

Ancak bunun yanı sıra Barbarosoğlu’nun, dinî inançlar uğruna nesillere mâl olan anlamlı bir mücadelenin örneğine hikâyelerdeki kadın karakterlerle dikkat çekmeye çalıştığı da aşikâr bir gerçektedir. Özellikle 28 Şubat süreci içerisindeki muhafazakâr kadınların modernleşme karşısındaki tutumlarını çok dikkatli bir şekilde ele alan Barbarosoğlu, başörtüsü yasakları sürecinde üniversite olaylarına çok hassas bir şekilde yaklaşır. “Dazlak” hikâyesi bu hassasiyetini büyük bir özveriyle ele alır. Nitekim eğitimlerine devam edemeyen kızların yasakların kaldırılması için bütün baskılara rağmen İslâmî yaşam tarzından ödün vermeden yapmış oldukları mücadele, “Dazlak” hikâyesinde bir annenin kızının saçlarını sıfıra vururken karakterlerin iç konuşmalarıyla okuyucunun boğazını düğümleyen bir hassasiyetle dile getirilir. Aynı zamanda Barbarosoğlu, hikâyelerde başörtüsü yasaklarından dolayı başörtülü öğrencilerin arkadaşları tarafından dışlanma olaylarına da yer vermeyi ihmal etmez. Çünkü yasaklardan önce arkadaşlarıyla hiçbir sorun yaşamayan başörtülü öğrencilerin, yasakların ardından arkadaşları tarafından dışlanmaya başlamaları Barbarosoğlu’na göre çok onur kırıcı bir davranıştır. Bunu da Barbarosoğlu “Eksik Kalan” hikâyesinde dile getirir.

Görüleceği üzere Barbarosoğlu, hikâye kişilerinde genellikle birbirine zıt hayatlar süren karakterleri karşı karşıya getirerek yanlış modernleşmenin hem bireysel hem de toplumsal olarak açtığı sorunları okuyucunun gözü önüne getirmeye çalışmaktadır. Bu nedenle 28 Şubat sürecindeki yasaklı yıllarda İslâmî yaşam biçimleri ve tesettürlerinden dolayı kamusal alanda ve sosyal çevrelerinde fiziki ve psikolojik baskılara maruz kalan kişilerin iç dünyaları okuyucuya ayrıntılı olarak verilir. Son olarak ise Barbarosoğlu'nun, hikâyelerindeki kadın karakterler aracılığıyla günlük hayatın içerisinde gördüğümüz ancak duygularını, düşüncelerini ve hislerini yeterince tahayyül edemediğimiz bireyleri daha yakından tanıma imkânı sağladığını söyleyebiliriz.

Fatma Barbarosoğlu, İki Kişilik Rüyalar, Profil Yayınları.

Enes Yaşar

Yayın Tarihi: 25 Temmuz 2016 Pazartesi 13:40 Güncelleme Tarihi: 26 Aralık 2018, 17:57
banner25
YORUM EKLE

banner26