Eski zamanlarda İstanbul'da hayat nasıldı?

Dergâh Dergisi, 23 yıllık edebiyat, sanat ve kültür birikimini bizlere ulaştırmaya devam ediyor. Dergâh Yayınları, kültür dünyamızın önemli simalarını, Orta Sayfa Sohbetleri ile okuyucuyla buluşturuyor. Hatice Sarı yazdı.

Eski zamanlarda İstanbul'da hayat nasıldı?

1990 yılından bu yana yayın hayatına devam eden Dergâh Dergisi, 23 yıldır edebiyat, sanat ve kültür alanında uzmanlaşmış kişileri ve konuları ele almaya da devam ediyor. Türkiye’nin kültür dünyasına, edebiyat, sanat ve kültür alanında yapılan çalışmaları destekleyerek katkı sağlayan Dergâh Dergisi, “Orta Sayfa Sohbetleri” ile yayın hayatında kalıcı olma yolunda emin adımlarla ilerliyor.

Orta Sayfa’da buluşanlar

Orta Sayfa Sohbetleri; mimari, müzik, resim, tarih, karikatür, düşünce tarihi, hat ve tezhib sanatı gibi birçok alanda ciddi manada söz sahibi olan isimlerle yapılan röportajları kapsıyor. 23 yıldır edebiyat, sanat ve kültür alanında yapılan röportajları derleyerek dört ayrı kitap halinde yine “Orta Sayfa Sohbetleri” ismiyle yayınlayan Dergâh Yayınları, bu röportajlardan bir seçki hazırlamanın üç temel açıdan büyük öneme sahip olduğunu belirtiyor. Röportajların yapıldığı sene, üzerinde konuşulan meselenin ağırlığı ve konuşmacı tarafından nasıl ele alındığı; röportajın yapıldığı dönemde meselenin Türkiye gündeminde kendine ne denli yer bulduğu hususunda da ipuçları veriyor bize.

“Orta Sayfa Sohbetleri” kitapları M. İhsan Kara tarafından hazırlanıyor. İki tane edebiyat, bir tane sanat ve bir tane de kültür olmak üzere toplam dört kitapla, Türkiye’nin entelektüel hayatına çok büyük katkı sağlıyor.

Bu sayfada kimler yok ki…

“Orta Sayfa Sohbetleri/Kültür” kitabında, Şerif Mardin’den Mümtaz’er Türköne’ye, Mustafa Armağan’dan İhsan Fazlıoğlu’na, Tufan Buzpınar’dan Dücane Cündioğlu’na kadar otuz iki ayrı fikir adamıyla yapılan röportajlar yer alıyor. Kültür ana tabanında Türkiye’de kimlik meseleleri, matbuat yasakları, İstanbul’da tarikat kültürü, Batılılaşma döneminde Osmanlı saray kadınları gibi detay ve ciddi bilgi birikimi gereken konularda, bu uzman isimlerle yapılan röportajları okuyabiliyorsunuz.

Kitapta en çok dikkatimi çeken isimlerden birisi Ali Şükrü Çoruk oldu. 19. yüzyıl Osmanlı’sında yaşayan Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey’in “Eski Zamanlarda İstanbul Hayatı” adlı eserini yayına hazırlayan isimdir Ali Şükrü Çoruk. Eski İstanbul hayatını bütün detaylarıyla ilk kez matbuat dünyasına kazandıran isim olan Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey, bu eserinde eski halk inançlarına, İstanbul’un renkli hayatına ve hatta şehir efsanelerine kadar günlük hayata ilişkin birçok detayı ustalıkla anlatmış.

Bu bilgiler tarih kitaplarında bulunmaz

Ali Rıza Bey bu eserinde yaşadığı dönemin ünlü müverrihlerinden Ahmet Cevdet Paşa, Hüsrev Paşa, Ali ve Fuat Paşalar, Sultan Abdülaziz ve Sultan Abdülhamid gibi devrine damgasını vurmuş devlet adamları ve padişahlar, onun yazılarında bilmediğimiz hususi taraflarıyla karşımıza çıkıyor. Bu bilgilere tarih kitaplarında ulaşmak mümkün değil” diyor Ali Şükrü Çoruk röportajında.

19. yüzyılda yaşayan Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey’in yazıları genel hatlarıyla İstanbul Çocukları, Kadınlar Âlemi, Mahalle Kahveleri, Mahalle İhtiyarları, İstanbul Sefilleri, Tulumbacılar, Köşklüler, Küplü Güruhu, Esrarkeşler, Meczuplar, Dilenciler, İstanbul Esnafları, Balık Muhasebeleri, Saray Adetleri, Kibar Konakları, Rical-i Sabıkaya Ait Bazı Menkıbeler ve Bazı Aşk Maceraları şeklinde kitaptaki tertibe göre sıralanabiliyor. Bu başlıklardan da anlaşılacağı üzere, 19. yüzyıl İstanbul’u hakkında detaylı ve farklı bilgilere sahip olmanın yolu, Ali Şükrü Çoruk’un yayına hazırladığı Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey’in “Eski Zamanlarda İstanbul Hayatı” kitabından geçiyor desek mübalağa etmiş olmayız.

İşi ehlinden okuduğumuzun ispatı nisbetinde şunu söylüyor Ali Şükrü Çoruk: “Ali Rıza Bey’in bilgi kaynakları arasında annesinin özel bir yeri var. Annesi II. Mahmud döneminde uzun süre sarayda kalmış, sarayı ve saraylıları kişileriyle, adetleriyle yakından tanımış birisi. Ali Rıza Bey annesinden aldığı bu bilgileri “Saray Adetleri” adlı yazı dizisinde kullanıyor.”

Ali Rıza Bey’in deyimiyle, “Matbuat hayatı ve efkâr-ı umumiye o zamana kadar kapalı kalmış saray hayatının detaylarıyla saltanatın son zamanlarında ilk defa bu yazı dizisiyle tanışıyor.” Hâsılı, “Eski Zamanlarda İstanbul Hayatı” eseri Balıkhane Nazırı Ali Rıza Bey’in dilinden, Ali Şükrü Çoruk’un hazırlığı ile eski İstanbul’un saraylarından ara sokaklarına, saraylılarından dilencilerine kadar geniş bir yelpazede yolculuk yapmak isteyenlere kapılarını açıyor.

Hatice Sarı yazdı

Güncelleme Tarihi: 24 Aralık 2018, 11:15
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13