Edebî açıdan değerli bir siyer daha

H. Rahmi Yananlı’nın ‘Varlığın Sevinci’ adlı kitabı, bir inceleme, araştırma havasından oldukça uzak. Bir anlatı tadı, bir hikâye tadı var eserde..

Edebî açıdan değerli bir siyer daha

İnsanoğlunun yeryüzü yolculuğu aynı zamanda peygamberler tarihidir. İlk insan, ilk peygamberdir çünkü. Bu anlamda insanlık tarihi din ile, inanç ile, tevhit ile beraber başlamıştır yeryüzünde. Allah’ın elçi olarak aramızdan seçerek terbiye ettiği kullarının sonuncusu, insanlar için en güzel örnek Efendimiz, Hatemü’l-Enbiya Hz. Muhammed’dir.

Kuran-ı Kerim ve hadisler, İslam’ın anlaşılabilmesi için Peygamberi tanımak gerektiğini, Peygambere itaatin Allah’a itaat olduğunu, Peygambere isyanın ise Allah’a isyan olduğunu buyurmaktadır. Bu anlamda modern zamanlarda çokça dillendirilen ‘peygambersiz bir din’, ‘salt kitabın yol göstericiliğinin yeterli olması’ gibi tahrif ve ifsat edici yorumlar, söylemler bizden uzak dursun.

Efendimizin hayatı, İslam’ın anlaşılması noktasında o kadar büyük önem arz ediyor ki, bu yüzden münhasıran O kutlu elçinin hayatını konu edinen bir ilim dalı ortaya çıkmış ve adına siyer denilmiş. İlk siyer kaynakları olan İbn Hişam’ın ve İbn İshak’ın eserlerinden günümüze yüzlerce eser yazıldı ve yazılmaya devam ediyor. Her mezhep ve meşrepte yazarlar, Efendimizi tanımaya ve tanıtmaya çabaladılar, çabalıyorlar. Efendimizin hayatı uçsuz bucaksız bir umman, bitmez tükenmez bir hazine. O uçsuz bucaksız ummandan su içip, bitmez tükenmez hazineden nurlar devşiriyor eli kalem tutanlar, okurlar.

Türkçede de yüzlerce, binlerce kitap var. Hemen her gün bir yenisi daha ekleniyor bu kitaplara. Yakınlarda yayınlanmış bir siyer kitabı var elimde. Varlığın Sevinci adını taşıyor. Kitap, tasavvufi eserlerin hazırlanması işine kendini adamış olan H. Rahmi Yananlı tarafından kaleme alınmış. Varlığın Sevinci, Peygamberimizin hayatının tamamını anlatmıyor. Kitapta Peygamberimizin doğumu, doğumu öncesini, çocukluk ve gençlik hayatını bulabiliyoruz. Bu demek oluyor ki, Yananlı, Peygamberimizi anlatan en az bir kitap daha yayımlayacak. İlk kitabın hacmine ve içerdiği konulara baktığımızda, Yananlı’nın iki kitap daha çıkarmasının da muhtemel olacağını söyleyebiliriz.

Yananlı’nın kitabı, bir inceleme, araştırma havasından oldukça uzak

H. Rahmi Yananlı, Varlığın SevinciVarlığın Sevinci kitabı, klasik tasavvufî halk kitaplarında, özellikle Envaru’l-Âşıkîn’de olduğu üzere âlemin yaratılışından, meleklerden, İblis’ten, Hz. Âdem’in yeryüzüne gönderişinden başlıyor. Böylece insanoğlunun yeryüzü yolculuğu başlıyor. Ardından diğer peygamberlere değinmeden Peygamberimizin doğduğu Mekke toplumunun özelliklerine geçiyor. Böylece Miladi altıncı yüzyıla gelmiş oluyoruz. Efendimizin doğumunu hazırlayan manevi sebepler, doğum öncesi Mekke ve dünya anlatılıyor. Efendimizin nasıl bir dünyaya doğduğunu ve ömrü boyunca o dünyaya neler kattığını zımmen anlatabilmenin yolunu açıyor yazar böylece.

Yananlı, kutlu doğum, sütanneye veriliş, sütanneden eve dönüş, annenin vefatı, dedenin himayesi, dedenin vefatı ve Ebu Talip’in himayesi, gençlik dönemi, ticaret hayatı, Hz. Hatice ile evlenmesi ve ilk vahiy başlıklarıyla Efendimizin hayatını anlatıyor. Kitap ilk vahiy ile son buluyor.

Yananlı’nın kitabı, bir inceleme, araştırma havasından oldukça uzak. Bir anlatı tadı, bir hikâye tadı var. Örneğin Abddülmuttalip ile anne Amine’nin karşılıklı konuşmalarına şahit oluyoruz kitapta. Yananlı, klasik siyer kaynaklarında anlatılmayan bölümleri, muhayyilesi ile doldurmuş. Bu durum kitaba bir anlatı tadı vermiş, eserin okunurluğunu arttırmış diyebiliriz.

Konuyla ilgili bir başka örnek de Peygamber Efendimizin Beni Saad yurdunda geçirdiği yıllar. Biz bu yıllara dair pek fazla şey bilmeyiz. Peygamberimizin sütanneye verilmesi ve ardından Mekke’ye gelmesini, arada süt kız kardeşini süt erkek kardeşini ve kıtlık olduğunu, sonraki yıllarda kıtlık yerine bolluğun gediğini okuruz kaynaklardan. Ancak Yananlı, Efendimizin Beni Saad yurdunda yapabileceği şeyleri hikâyeleştirmiş ve anlatmış. Zannımca bu durum ve tutum eserin okunabilirliğini arttırmaktadır.

Eser boyunca yazarın takındığını üslubun bir yansıması da, arada teknik bazı bilgiler aracılığıyla yorumlar yapmasıdır. Bu yorumlar zaman zaman çağları aşıyor ve günümüze kadar geliyor. Bu anlamda Varlığın Sevinci’ni günümüzü yansıtan bir siyer kitabı olarak değerlendirmemiz mümkün. Bu anlamda kitap için klasik anlamda bir siyer kitabı olduğunu söylememiz mümkün değil. Yine aynı şekilde eserin bir öykü ya da roman olmadığını da düşünüyorum. Yayınevi de -bu belirsizlikten olsa gerek- kitabı herhangi bir kategoriye dâhil etmemiş.

Yananlının üslubunun nezih olduğunu, eserin kendini çok rahat bir şekilde okuttuğunu, bilgi yüklü cümlelerin eser boyunca serpiştirildiğini, bu anlamda okuyucuyu bilgiye boğarak yormadığını görebiliyoruz. Bunlar bir siyer kitabı için önemli nitelikler…

Siyer kitapları arasında edebi açıdan değerli

Bugüne kadar kaleme alınan eserlerden hiç şüphesiz en değerli siyer kaynaklarının Muhammed Hamidullah tarafından bizzat yerinde yapılmış inceleme ve araştırmalara dayanan eserler olduğunu söylememiz mümkün. İslam Peygamberi, İslam, İslam’a Giriş, İslam Müesseselerine Giriş, Hz. Muhammed’in Savaşları, Hz. Muhammed’in Altı Diplomatik Mektubu, el-Vesaiku’s-Siyasiyye gibi çalışmalar, siyere gönül vermiş hemen herkesin kütüphanesinde bulunması gereken eserler cümlesindendir.

Varlığın Sevinci kitabı, Peygamberimizi öğrenmeye, anlamaya yardımcı olacağını düşündüğüm bir kitap. Bu vesileyle, kitabın yazarından Allah razı olsun diyor, Büyüyenay Yayınlarına böylesi güzel eserlerle okurların gönül dünyasını aydınlattığı için teşekkür ediyorum.

İsmail Demirel, varlığına medyun olduğumuz Efendimizin (sav) şefaatine nail olabilmek ümidiyle okudu

Güncelleme Tarihi: 26 Aralık 2018, 13:44
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13