banner17

Calvino'nun Görünmez Kentleri

İtalio Calvino okurlarını büyüleyen bir yazar. Serkan Seçer Görünmez Kentler'ini işaret ediyor bizlere.

Calvino'nun Görünmez Kentleri

“Biz canlıların cehennemi gelecekte var olacak bir şey değil, eğer bir cehennem varsa, burada, çoktan aramızda; her gün içinde yaşadığımız, birlikte, yan yana durarak yarattığımız cehennem. İki yolu var acı çekmemenin: Birincisi pek çok kişiye kolay gelir: cehennemi kabullenmek ve onu görmeyecek kadar onunla bütünleşmek. İkinci yol riskli: sürekli bir dikkat ve eğitim istiyor; cehennemin ortasında cehennem olmayan kim ve ne var, onu aramak ve bulduğunda tanımayı bilmek, onu yaşatmak, ona fırsat vermek.”

İtalio CalvinoGörünmez Kentler isimli kitabı bu paragrafla bitiyor Calvino’nun. Eleştirmenlerin ve kitabı okuyanların üzerinde en çok kafa yordukları cümleler olsa gerek. Benim düşünceme göre ise daha iyi özetlenemezdi insan ilişkileri ve yaşadığımız hayat.

Okumak altyapı gerektiriyor

Kaleme aldığı fantastik öykü ve romanlarıyla grotesk edebiyatın  öncülerinden olan İtalo Calvino’yu okumak için edebi bir altyapının yanında felsefi, metafiziksel ve psikolojik oluşumları kavramış olmak gerekiyor. Uzmanlar Calvino’nun edebiyatını “yap boz oyunu” olarak tanımlıyor. Cümleler içinde verdiği göstergeleri takip etmeleri, kişiler arasındaki körebe oyununu yazarla beraber oynamak gerekiyor. Adım adım ilerlerken yazının içindeki insana dair kimlik sorunlarını okur Calvino’yla beraber çözüyor.

1945 savaş sonrası özgürlük coşkusunda doğan ve erken gelen düş kırıklıklarıyla tarafsız bir alaycılık ve derin bir mit perspektifi içinde soyuta yönelen “Calvino edebiyatı”, öznel bir kişisellikten arınmışlık geleneği kurdu. Sanatın gelişmesini kişiliğin yok edilmesi olarak değerlendirdi, acı çeken insanla, yaratıcı akıl arası farkları anlattı. Soyutlaştıkça karamsarlaştı. Yarım kalan Jaguar Güneş Altında’da beş duyumuzun ilkel güdüler olduğunu, bu güdülerin tutsağı oldukça, üstün bir uygarlık kurmanın sadece bir düş olduğunu söylüyordu, ama sözünü bitiremedi. Siena’da bir beyin ameliyatı sonrasında bir ara ayılır gibi oldu, gövdesinden çıkan serum tüplerine bakarak “kendimi avize gibi hissediyorum” dedi ve öldü. Önemli eserlerinden bazıları; Görünmez Kentler, Kozmokomik Öyküler, Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu ve Bay Palomar sayılabilir.

Görünmez Kentler’in sırrı

Görünmez Kentler’in Calvino’nun yapıtları arasında ki yeri ve önemini belirtmek için sözü Calvino’ya bırakmak daha doğru olacak:

“Geometrik ussallık ile, kördüğüm bir yün yumağına benzeyen insan varoluşunun giriftliği arasındaki gerilimi anlatmada bana en büyük olasılıkları tanıyan simge… kent oldu. En çok şey söylediğime inandığım kitabım bugün hala Görünmez Kentler; çünkü bütün düşüncelerimi, yaşanmışlıklarımı, sanılarımı bir tek simge üzerinde yoğunlaştırabildim; çünkü her kısa metin bir neden-sonuç ilişkisi veya bir hiyerarşi izlemeksizin, süreklilik içinde bir diğerine yakın olduğu bir ağ örgüsünde, çoğul yollar bulunabilecek ve çoğul sonuçlar çıkarılabilecek zengin kesimli bir kristal yarattım.”

Artık hiç kuşkum yok masallar gerçek

Calvino’nun yazıları okuyucuya kendisini iki yönde anlatır. İlki; nesneler dünyasını anlatmak istediği için kendisine kelimelerden yol bulmaya çalışan bir yazı. İmgeleri, tamlamaları, dili ve kelimeleri son haddinde zorlayan, diğeriyse soyut olanı arayan, yazılan gerçeğin ya da dile sığmayan anlatımların peşine düşen, bedenden arındırılmış bir rasyonelliğin zihinsel uzamında hareket eder. İkisi de tam olarak kendisine yetmez, yazıldığı dilin kalıplarını zorlar, birbirlerine ihtiyaç duyar.

“Şunu söylemeliyim ki bu bir sanrı, bir tür mesleki hastalık değildi. İşin başından beri bildiğim, daha önce de değindiğim inancımın sağlanması oldu bu deneyim; artık hiç kuşkum yok masallar gerçek.”

İtalio Calvino, Görünmez Kentler.

Serkan Seçer seçti

serkansecer at live.com

Güncelleme Tarihi: 12 Kasım 2018, 17:41
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Ali Çoban
Ali Çoban - 9 yıl Önce

Gerçekten değerli bir kitap Görünmez Kentler. Metropollerin yok ettiği şehirler için son bir aşk şiiri olduğunu söylüyor Calvino bu kitabının. Hayatı boyunca örgütlü mücadele içinde bulunmuş ve edebiyatı kutsamamış birisi Calvino, belli bir amaç doğrultusunda yazmış ne yazmışsa, faşizme karşı İtalya'da verilen mücadelede ön saflarda yer almış. Gerçekten örnek bir entelektüel, eylem ve düşünce adamı...

banner8

banner19

banner20