banner17

Bu sahifeler 14 asırlık!

Ömrünü ilme adamış olan Muhammed Hamidullah, Ebu Hüreyre'nin, talebesi Hemmam bin Münebbih için yazdığı hadis sahifesini gün yüzüne çıkardı.

Bu sahifeler 14 asırlık!

Hamidullah’ı vazgeçilmez kılan özellik

Muhammed Hamidullah’ın eserlerini okuyanlar bilir. Akademik olmasına rağmen sahip olduğu yumuşak ve samimi üslubu, ilgi çeken ayrıntıları dikkat nazarlarımıza sunması ve alanındaki diğer kitaplar arasında orijinalliğini koruması onu vazgeçilmez kılan unsurlar arasındadır.

Muhtasar Hadis Tarihi’nde neler var?Muhammed Hamidullah Muhtasar Hadis Tarihi

Hamidullah’ın bütün eserlerini tekrar neşreden Beyan Yayınları’ndan, serisinin 14. kitabı olarak çıkan Muhtasar Hadis Tarihi isimli kitapta, hadislerin yazılmaya başlanması, toplanması ve muhafazası gibi ana konular işleniyor. Bununla birlikte İslam’ın doğuşundan sonra Araplar’da eğitimin gelişmesi, Peygamberimizin eğitim politikası, genel eğitim kurumları, Rasulullah’ın kâtipleri, resmî mührü gibi mevzulara dair bilgiler de okuyucunun istifadesine sunuluyor.

İslam’ın, kendisini yaşayan toplumu yüceltmesi

Hamidullah Hoca, İslam öncesi Araplar’daki eğitim durumunu şöyle açıklıyor: “Geleneksel iktidarsızlığı, devamlı geziciliği ve geçimin sağlanmasında karşılaşılan büyük zorluklarıyla göçebelik, halka okuma/yazma öğrenmeye vakit bırakmıyordu. Okumak için bir eğilim olsa bile (sözlü olarak nakledilen şiirler hariç) halkın merak edip okuyacağı edebî ‘kaynak’ diye bir şey yoktu. Böyle bir işe cesaret edip girişmek ihtiyacı duyulmazdı. Ticaretle uğraşılan Mekke gibi büyük bir şehirde bile okuma–yazma bilen 17 kişi vardı.

Hayret uyandıran şey, bu koyu cehalet günleriyle İslam’ın sanat ve edebiyatının ihtişamla parladığı dönem arasındaki zamanın, tarihin kaydettiği bütün süreçlerin en kısası oluşudur. Karanlıktan aydınlığa böyle birdenbire geçişe, bundan önceki çağların hiç birinde rastlanmaz.”

Muhammed HamidullahPeygamberimiz okur-yazar mıydı?

Öğrenme hakkındaki ilahî işarete itaat etmiş olmak için Rasul-i Ekrem’in bir dereceye kadar okuma-yazma öğrenmiş olması muhtemeldir. Hudeybiye Antlaşması’nın müzakereleri sırasında “Muhammed Rasulullah” ifadesi “Muhammed bin Abdullah” şekline çevrildiği zaman, müslüman tarafın kâtibi bunu bu şekilde değiştirmeyi reddetti. Bunun üzerine peygamberimiz bunu bizzat kendi eliyle yaptı.

Peygamberimizin eğitim politikası

İlahî emirlerin yazdırılması, Efendimizin oldukça önem verdiği bir husustu. Nihayetinde onun görevi, sadece yaşadığı yer ve zamandaki insanlarla sınırlı değildi; kıyamete kadar sürecekti. Bu yüzden vahyin, bir sonraki nesillere aktarılması gerekiyordu. Bu da en sağlam, ezberleme ve yazma metoduyla olurdu. Nitekim sahabe efendilerimiz de öyle yaptılar.

Peygamberimiz Medine’ye hicret edince, kendi türünde dünyanın ilk yazılı anayasasını ortaya koydular ve bir şehir-devlet kurdular. Bundan sonra, müminlerin okuma-yazma öğrenmeye önem vermesine vesile olan Bakara suresinin 282. ayeti indi. Yazı mecburiyetine ilişkin emirleri içeren hadisler de mevcuttu.

İslam’ın ilk üniversitesi

Mescid-i Nebevi’nin bir bölümü, peygamberimiz tarafından ilim talebelerine ayrılmıştı. Bu bölüme “suffa” deniyordu. Müdavimleri, geceleri orada yatar, gündüzleri belli bir amaca göre tayin edilen öğretmenler, onlara ilmin ve dinin prensiplerini öğretirlerdi. Ayrıca Daru’l-Kurra denilen bir yatılı okul da bir sahabenin evinde açılmıştı. Tarihçi Taberi, Rasulullah’ın Muaz bin Cebel’i okullara müfettiş tayin ederek Yemen’e gönderdiğini ve orada Muaz’ın köy köy gezerek okullar kurduğunu ve onları idare ettiğini kaydetmiştir.

Muhammed Hamidullah Muhtasar Hadis Tarihi
(+)

Bu eğitim politikası erkeklere olduğu gibi kadınlara da yönelikti. Çünkü peygamberimiz; “İlim öğrenmek, her müslüman kadın ve erkeğe farzdır. buyurmuştu. Buna göre Efendimiz, haftanın bir gününü kadınların yetiştirilmesine ayırmıştı. Kendisi bizzat meşgul olmadığı zamanlarda ise mübarek hanımları devreye giriyorlar, müslüman kadınlarla ilgileniyorlardı.

Hemmam bin Münebbih’in sahifesi elimizde!

Ömrünü ilme adamış olan Muhammed Hamidullah, çalışmaları sonucunda bizim için çok kıymetli bir eseri buldu. Peygamber Efendimiz’in yanında, hiç ayrılmadan üç sene kalıp en çok hadis rivayet eden yedi kişi (muksirun) arasına giren Ebu Hüreyre’nin, talebesi Hemmam bin Münebbih için yazdığı hadis sahifesini gün yüzüne çıkardı. Toplamda 138 hadisi ihtiva eden bu yazma eseri, Muhtasar Hadis Tarihi kitabının son kısmına ilave etti.

Muhammed HamidullahTek kelime bile değişmemiş!

Hemmam’ın eserini, Buhari ve Müslim’de geçen rivayetlerle karşılaştırdığımız zaman aralarındaki onca zaman farkına ve ravî nesillerine rağmen bu hadislerden hiçbirinin bir tek kelimesinin bile değişmemiş olduğunu görmek insanı hayret ve hayranlıkla karışık bir hisse götürüyor. Bu harikulade titizlik ve doğruluk karşısında, insanın hürmetle eğileceği geliyor.

Son olarak…

Hadislerin nasıl yazıldığını, nasıl toplandığını ve -belki de en önemlisi- nasıl bugüne kadar sapasağlam ulaştığını görmek isteyenler, buyursun Hamidullah’ın dünyasına, dalsın hadislerin deryasına!

 

Şeyma Derbeder, hadisleri bize dosdoğru ulaştıranlara dua etti

Güncelleme Tarihi: 22 Nisan 2016, 11:57
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
Bekir Y.
Bekir Y. - 8 yıl Önce

Merhumun ulaştığı sahife hem müslümanlar hem de hadis ilmi ve tarihi açısından büyük önem taşıyor. Aynı zamanda, hadislerin çok geç dönemde kaydedildiği dolayısıyla sahih hadis yoktur,hepsi uydurmadır diye iddia da bulunan, kötü niyetli oryantalistlere ve uzantılarına da bir tokat mahiyetindedir.

Can Huzur
Can Huzur - 8 yıl Önce

Hamidullah merhuma edebsizlik edenler de olmuştur. Allah onlara edeb terbiye ihsan etsin. eleyanu@hotmail.com

ebu taha
ebu taha - 8 yıl Önce

98 de okumustum ,o donem kendisini moderniteye kaptiran yeni bir doc. sinifta nasil olurda bir adam bu kadar kisa zamanda bu kadar hadis rvayet eder ,islam oncesi zaten suydu ordan a;linti yapmistir v.s demis ve ogrencilerde bundan etkilenmisti, bir sonraki derrse cevabini alinca ogrenci oldugunu anlayan arkadaslar okumaya basladi

banner8

banner19

banner20