Bu fotoğraf montaj mı?

Usta edebiyatçıların bilinmeyen yönlerinin yer aldığı 'Bir Fotoğrafın Aynasında İstanbul'un Meşhur Edebiyatçıları', İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. tarafından yayımlandı.

Bu fotoğraf montaj mı?

Halid Ziya Uşaklıgil'den Halid Fahri Ozansoy'a, Orhan Seyfi Orhon'dan Suad Derviş'e, Ziya Osman Saba'dan Vâlâ Nurettin'e, Necip Fazıl Kısakürek'ten Faik Ali Ozansoy'a, Peyami Safa'dan Florinalı Nâzım'a kadar pek çok meşhur simayı aynı fotoğraf karesinde görmüş müydünüz ya da böyle bir fotoğrafın varlığından haberdar mıydınız?

Geçtiğimiz yıllarda ortaya çıkan ve bir çok kişinin 'montaj, fotoşop' yakıştırmalarında bulunduğu fotoğraf ve bu fotoğraftan yola çıkarak usta edebiyatçıların bilinmeyen yönlerinin yer aldığı “Bir Fotoğrafın Aynasında İstanbul’un Meşhur Edebiyatçıları”,  İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür A.Ş. tarafından yayımlandı.

Bir Fotoğrafın Aynasında İstanbul’un Meşhur EdebiyatçılarıTartışmalı fotoğrafta 42 usta isim yer alıyor. Fotoğrafçı ise Cumhuriyet döneminin meşhur fotoğrafçısı Weinberg.  Güzel Sanatlar Birliği Edebiyat Şubesi’ni oluşturmak maksatlı çekilen bu hatıra-i cemiyet fotoğrafı  için Topkapı Sarayı'na yakın bir yerde bulunan Alay Köşkü önü uygun bulunmuş.

 

Bir Fotoğrafın Kısa Hikâyesi

1928 yılında Sanayi-i Nefise Birliği idarecileri, Osmanlıca'dan Latin harfleriyle Türkçe'ye geçilmesine dört ay gibi az bir zaman kala, edebiyatçılar şubesini oluşturmak için dönemin meşhur kalemlerini Alay Köşkü'nde 18 Temmuz günü gerçekleştirilecek bir toplantıya davet ederler. Ayrıntılar önceden düşünülmüş, birliğin taslak halinde nizamnamesi hazırlanmış ve toplantı öncesi çekilecek hatıra-i cemiyet fotoğrafı için şahısların nerede duracakları mevzuu bile tasarlanmıştır.

Fotoğrafın pek tabii olarak, Topkapı'ya bağlı bir şekilde hizmet veren Alay Köşkü bahçesinde çekilmesi kaçınılmazdır. Böylece, kırk iki yazarın arkasında duran büyük duvar ve sarmaşıklarla heybetli hâle gelen bu mekân da bütün ihtişamıyla fotoğraf karesinde görünür.

Cumhuriyet'in, Güzel Sanatlar (Sanayi-i Nefise) Birliği Edebiyat Şubesi'ni teşkil eden ediplerin içtimaından bir gün sonra ön sayfadan duyurduğu haberde, topluluk fotoğrafının Alay Köşkü içinde yapılacak kongreden az bir zaman önce çekildiğini öğreniyoruz: "Haftalardır dedikodusu devam eden Sanayi-i Nefise Birliği'nin ‘Üdeba Şubesi' nihayet dün toplanabildi.

Davet edilen edipler, edebiyatçılar ve şairler saat üçte Alay Köşkü'ne gelmişlerdi. Alay Köşkü'nün bahçesinde resimleri çekildikten sonra üdeba, birlik binasındaki üdeba şubesinin odasında toplanmaya başladılar. Yaşlı edipler bir tarafta, orta yaşlılar bir tarafta, gençler bir tarafta, en gençler de diğer bir tarafta küme küme toplanarak oturdular. Bazı edipler ayakta kalmışlardı…"

Cumhuriyet döneminin meşhur fotoğrafçısı Jean Weinberg'in ve muhtemeldir ki Güzel Sanatlar Birliği'ni temsilen Peyami Safa'nın kurguladığı oturma planı içinde en öne, Yedi Meş'ale'nin beş genç kalemi (Ziya Osman, Cevdet Kudret, Sabri Esat, Kenan Hulusi, Yaşar Nâbi) oturma pozisyonu içinde yerleştirilir. Hatıra-i Cemiyet fotoğraflarının en önemli âdetlerinden biri olan sandalyede oturma hakkı ise topluluğun en kıdemli isimlerine aittir. Bu kaide gereğince,  vazifeleri veya yaşları itibarıyla kıdemli isimler ve hanımefendiler, oturanlar arasında bulunuyor. Diğer isimlere ise, derecelerine göre ayakta ve arka sıralarda yer verilmiş. Bir de fotoğrafa dikkatli bir nazarla bakılınca; en arka sıradakilerin iyi görünmeleri için yüksekçe bir zemin üzerinde durdukları fark edilecektir.

 İstanbul’un Meşhur Edebiyatçıları

Topluluk Fotoğrafında Yer Alan İstanbul’un Meşhur Edebiyatçıları Arasında Kimler Vardı?

1928 Temmuz ayında bir araya gelen Güzel Sanatlar Birliği Edebiyat Şubesi’nin şu üyeleri, Weinberg’e poz veriyorlar...

  1. Sıra (soldan sağa): Ziya Osman (Saba), Cevdet Kudret (Solok), Sabri Esat (Siyavuşgil), Kenan Hulusi (Koray), Yaşar Nâbi (Nayır)
  2. Sıra: Peyami Safa, Orhan Seyfi (Orhon), Mehmed Rauf, Celal Esat (Arseven), Şaziye Berin (Kurt), Hüseyin Siret (Özsever), Hüseyin Rahmi (Gürpınar), Halid Ziya (Uşaklıgil), Necip Âsım (Yazıksız), Suad Derviş (Baraner), Mahmud Sadık, Hüseyin Suad (Yalçın), İzzet Melih (Devrim)
  3. Sıra: Bilinmiyor, Kâm(u)ran Şerif (Saru), Faik Ali (Ozansoy), Salih Zeki (Aktay), Selami İzzet (Sedes), Yusuf Ziya (Ortaç), Hüseyin Rıfat (Işıl), Burhan Cahid (Morkaya), İbrahim Necmi (Dilmen), Edhem İzzet (Benice), Reşat Nuri (Darago), Halil Nihad (Boztepe)
  4. Sıra: Necip Fazıl (Kısakürek), Ali Haydar Emir (Alpagot), Necmeddin Halil (Onan), Nizameddin Nazif (Tepedelenlioğlu), Ahmet Hidayet (Reel) , Halid Fahri (Ozansoy), Florinalı Nazım (Özgüney), İbrahim Alaaddin (Gövsa), Vedad Nedim (Tör), Hıfzı Tevfik (Gönensay), F(ahri). Celaleddin (Göktulga), Vâlâ Nurettin (Va-Nu)

Kitapta sadece bu fotoğraf üzerinde durulmuyor. Usta edebiyatçıların hayatlarını aydınlatan önemli fotoğraflar ve bunların açıklamaları da edebiyat meraklılarına sunulmuş. Yeni bir esere ilham olacak nitelikte sergilenen edebiyatçı kartvizitleri, Abdülmecid Efendi’nin Abdülhak Hâmid namına verdiği yemek sonrası çekilen Cengiz Kahraman’ın arşivinde yer alan muhteşem bir Hatıra-i Cemiyet Fotoğrafı, Ziya Osman Saba’nın aile fotoğrafı, Nazım Hikmet’in yayımlanmamış bir portresi.. bu eser içinde bulunan başlıklar.

Genel Yayın Yönetmenliğini Nevzat Bayhan (Kültür A.Ş. Genel Müdürü)'ın; Genel Yayın Danışmanlığını İskender Pala'nın yaptığı eseri hazırlayan ise Yusuf Çağlar. Kitap 60 TL.

 

Zehra Giray Kömür bildirdi.

Yayın Tarihi: 12 Aralık 2009 Cumartesi 10:51 Güncelleme Tarihi: 21 Nisan 2016, 15:56
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
ayşe tuzcuoğlu isfendiyar tunçbilek
ayşe tuzcuoğlu isfendiyar tunçbilek - 13 yıl Önce

guzel haber. yazın cok guzel olmuş. eline sağlık

banner19

banner26