banner17

Bir oyun daha bozuldu sayesinde!

Söz konusu oyun hayata dair ise ve oyun-oynaş yeri olan dünya, modernliğiyle bunu gizliyorsa bir kişinin 'kral çıplak' demesi gerekiyor.

Bir oyun daha bozuldu sayesinde!

Günümüz şiiri, gelenek ve söylem olarak birçok etkiyi içinde taşıyan bir şiirdir. Bu, şairler için hem imkân hem handikaptır. İmkândır; çünkü yeni bir ses ve yapı kurabilmeniz için gelenek bütün imkânlarıyla önünüzdedir. Handikaptır; çünkü sizi öyle kuşatır ki o ses ormanının içinde sesinizi yitirebilirsiniz. Velhasıl günümüz şairi, sesini eğer geleceğe taşımak istiyorsa epeyce zorlanacak.

Ahmet Edip Başaran
(+)

Şiirin olmazsa olmazları

Şiir bir dil işçiliğidir ve bu, öncelikle şiirin sesine yansır. Şiirle ilgili olarak kullanılan protest ses, senfonik veya mistik ses ahenkle ilgili olmaktan öte tematik bir değerdir ve şairin duruşundan neş’et eder. Bu bir.

İkincisi, şairlerin ilk eserleri onların hayata dair hangi duyarlı noktalarda dolaştıklarını gösterdiği kadar diğer şairlerden farkını da gösterir. Bir sanatçının ve özelde bir şairin duruşu, salt insanî bir duruştur öncelikle. Bu bile çağın bütün sahteliklerini açık etmeye yeter. Çünkü sahici olmayan duruş, yelkenini acı, gözyaşı, ruhsal derinlik alanlarına açmaz. O daha çok yaşama sevinci denilen dünya hayatının hazları üzerinde dolaşır.

Biz gramla ölürüz burada

Ahmet Edip Başaran, Oyunbozan adını verdiği şiir kitabının başına “Asfalta Yapışan Köpek”i alarak oyunun bir parçası olamadığını ve olmayacağını söylüyor.

biz gramla ölürüz burada, biraz kekeme biraz şaşkın

onulmaz bir illüzyonla sıratlara, tahvilatlara uzanmış

ölüme bakarız, kumarda kaybedilen paraya bakar gibi

çabuk yaşarız, her dem ensemizde havlayan korkmak

çabuk yaşarız, çabuk biter çünkü cimrilerin gündüzü

yaşamak göze gelir, gece olunca ücretler peşin ödenir.

asfalta yapışan köpek, şehre saplanan kasatura

Çağın unutturmak istediği ölüm olgusunun çağdaş bir imgesi bu.

Oyunu nasıl bozuyor?

Ahmet Edip Başaran’ı şiire götüren dış dünyaya bakıyorum. Bireyden dünyaya yönelişi görüyorum. Yoksa bir şair “Kız Meselesi”nden varlık olgusuna, “Doğum Lekesi”nden  dünyayla hesaplaşmaya varamazdı. Şair hemen bütün şiirlerinde “biz” olarak gördüğü bir bireyle karşılaştırıyor bizi. Ben buna ‘tanışmak’ diyorum. Şiirin asi, sorgulayıcı ve de iğneleyici damarıyla tanışmak. Zaten Ahmet Edip’in oyunu bozmaya başladığı yer de burası. Pekiyi Ahmet Edip hangi oyunu bozuyor dersiniz? Hamasete soyunmadan nasıl yerli olunur, tebliği yapmadan nasıl telkinde bulunulur, artistlik yapmadan nasıl sanat nasıl yapılır, işte bunları göstererek.

Ahmet Edip BaşaranNarrative’ ama modern bir şiiri var Ahmet Edip’in. Şekle takılmadan ama şeklin de hakkını vererek yeni yapısal denemeler yapıyor. Bu konuda özellikle “İnce Bilekliler İçin Bir Şarkı” şiirini zikredebilirim.

Ezra Pound’a verilmiş bir cevap

Bakalım başka hangi oyunları bozuyor şair:

dünya şahların piyonları yediği bir oyunmuş

şaşı bakanların düştüğü bir uçurummuş tarih aldırmam

ben aldırmam bu büyücülere, bu sirke, bu şirke

çok uluslu, çok günahlı, çok suçlu bu çağa bir kandil yakarım

yakarım kandilleri: kanımın dili ebedîleşir.

“Kalk ve işe yarar bir şeyler yap”, diyen Ezra Pound’a verilmiş bir cevap bu.

hah! üzgünüm ama durmuş işte rilke'nin ağır saat'i

hem bütün saatler kıyameti bütün saatler alnı akıtmalı atları

sahi sen yarıştırırsın atları toynakları boğazını keser

ezer geçersin çocuk seslerini, oyunbozanları ezer geçersin

Esas oyun kurucu nefistir

Modern zorbaları yanıtlıyor şair ve yanılmıyor nefsin oyunları karşısında. Çünkü esas oyunu kuran nefistir.

ben sana inanmıyorum havlayadur göğsümde nefis

kelimeleri böyle sarıp sarmalayıp çoğalırım ben,

çoğalırım bir yola girerim önümde bir âh ormanı uzar gider

dedem korkut'un erleri gelir önümden uzar gider

usulca sokulurum kalbime, unutulurum: unutulmak da güzel!

Daha nice oyunlar bozacak

‘Oyunbozan’ın ilk intibaı olumsuzdur biliyorsunuz. Çünkü kurguyu, yani oyunun bizzat oyun olduğu gerçeğini kabul etmek istemeyiz. Sahici bir şeymiş gibi sarılırız oyuna. Oyun içindeki çocuğun ağlamaları, üzülmeleri, sevinçleri sahidir; oyun kurmaca olsa da. Ama iş bu kadarla kalsa iyi olacak. Ama söz konusu oyun hayata dair ise ve oyun-oynaş yeri olan dünya, modernliğiyle bunu gizliyorsa bir kişinin “kral çıplak” demesi gerekiyor. Ahmet Edip Başaran protest tavır geliştiriyor dünyaya ve dünyevî olana karşı. Bu uzun bir yoldur. Önüne daha nice desiseler çıkacaktır. Şiirin sahici dünyasının ona verdiği bakışla nice oyunları bozduğunu bundan sonra da göreceğiz.

Editörlüğünü İbrahim Tenekeci’nin üstlendiği Oyunbozan, Profil Yayınları arasından çıktı. Şair bizi ilk kitabı ile selamlıyor. Biz de ona “aleykümselam” diyoruz.

 

Kâmil Yeşil bir oyunun daha bozulmasına sevindi

Güncelleme Tarihi: 22 Nisan 2016, 11:41
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
ali celep
ali celep - 8 yıl Önce

ahmet edip başaran, şiirimizin genç dervişi. kul acziyle şair halini dervişçe meczeden ender gençlerimizden. az ama sağlam ve bilinçli atıyor şiir adımlarını. dikkatle takip ediyoruz şiirlerini.

banner8

banner19

banner20