banner17

Bir devlet başkanı hangi vasıflara sahip olmalı?

Alim Erdemir'in 'Kur’an’da Devlet Ahlâkı' kitabı, Kur’ani bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği konusunu ele alıyor, 'İslam ve devlet ilişkisi nasıl olmalı' sorusuna da kendi perspektifinden cevap veriyor. Deniz Baran yazdı.

Bir devlet başkanı hangi vasıflara sahip olmalı?

Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu olup sonraki süreçte kamu yönetimi alanına ilgi duyduğunu kısa biyografisinden anlayabildiğimiz Alim Erdemir, Selis Yayınları’ndan çıkardığı kitabı “Kur’an’da Devlet Ahlâkı” ile Kur’ani bir devlet yönetiminin nasıl olması gerektiği konusunu ele alıyor.

Tarih boyunca birçok tartışmaya zemin teşkil eden ve bilhassa günümüzde yani modern çağda üstünde daha da durulması gereken bir soru olan “İslam ve devlet ilişkisi nasıl olmalı?” sorusuna kendi perspektifinden cevap veren bu kitap, yalın bir anlatımla çok temel noktalar üzerinde duruyor. Yazarın net olarak ortaya koyduğu ön kabullerin üzerine inşa edilen temel bir İslami devlet tanımı yapmak, eserin en büyük amacı. İslam’ın öngördüğü toplumsal hedeflere ulaşılması için zaruri bir aygıt olarak görülen devletin fonksiyonu da hâliyle son derece önemli görülüp devlet- toplum ilişkisine dair meseleler bu pencereden okunuyor. Kısaca kitabın ifade ettiği şekliyle: “İslâm anlayışına göre devlet, Müslüman tebaasıyla birlikte Allah’ın yeryüzündeki halifesidir. Yani Allah’ın hükümlerinin uygulayıcısıdır.”

Devlet başkanının sahip olması gereken vasıflar

İlk etapta temelin temeli şeklinde bir girişle Kur’an ahlâkına dair açıklamalar yer alıyor. Zira İslam devleti tanımı yapılırken de devletin manevi motivasyonu/ misyonu bu ahlâk üzere tanımlandığı için kitabın devamı için gerekli bir giriş yapılmış olunuyor. Ancak Kur’an ahlâkı meselesinin tanımlanıp ortaya konmasından sonra Müslümanların kendi uygulamalarını gerçekleştirebileceği ve Kur’an ahlâkının hakim olduğu bir toplum düzenini tesis edebileceği “Devlet” tanımı yapılabiliyor.

İslam Devleti’nin neden gerekli olduğu ve nasıl bir misyon taşıdığı ortaya konduktan sonra ise nihayet Kur’an’dan devlet ahlâkına dair somut çıkarımlar yapılmasına olanak veren başlıklara geçiliyor. Bilhassa Peygamber Efendimiz (sav) tarafından ortaya konan yahut öğütlenen yönetim pratiklerinden ve pek tabii Kur’an ayetlerinden yola çıkılarak devlet başkanının sahip olması gereken vasıflara değiniliyor.

Din ile insan, din ile toplum, din ile devlet ayrımı yapılamaz”

Kur’an’a göre devlet ahlâkı meselesi masaya yatırılırken elbette sadece yönetici açısından değil, yönetilen tebaa açısından da mesele ele alınıyor. İslâm devletinin sadece yönetim organlarından müteşekkil olmayıp halkıyla bütünleşmiş bir mahiyette olduğu düşüncesi, halkın ödevleri olarak kategorize edilebilecek hususları da masaya yatırmayı gerekli kılıyor. Nitekim hem yöneticilerin hem de tebaanın elbirliğiyle inşa ettiği, Kur’an ahlâkına uyan devlet biçiminde “aynen Müslüman fertlere vazife olduğu gibi iyi ve doğrunun emredilip kötü ve yanlış olanın men edildiği” egemenlik mekanizmasının kurulması durumu ortaya çıkmış olacaktır. Ayrıca bu prensip bağlamında –yine hararetli tartışmalara mahal verecek konu başlıkları olan- ahlâk eğitimi, dini müsamaha, hukuk sistemi gibi hususlara da kitapta kısaca değiniliyor.

İnce hacmiyle kolay okunan bu eser, temel bilgileri almak ve temel bazı kıyasları görmek için yeterli. En azından –klasik de diyebileceğimiz- bir perspektifi biraz kavramak isteyenler için yalın dille sunulmuş argümanlar mevcut.

Din ile insan, din ile toplum, din ile devlet ayrımı yapılamaz.” diyerek yola çıkan “Kur’an’da Devlet Ahlâkı”, aslında çok derin olan bir meseleye hafifçe giriş yapmak isteyenlerin göz atabileceği bir mahiyette.

Deniz Baran yazdı

Güncelleme Tarihi: 13 Aralık 2018, 16:01
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20