Bilinmezleriyle II. Abdülhamid'i anlatıyor

Hakanın Hatırası’nı okudukça Sultan II. Abdülhamid’e, bir yakınınıza duyduğunuz hislerle yaklaşıp onun insan yönü namına üzüntü duyacaksınız. Sizin içinizi sızlatacak olan, bayram sabahı onun evlatlarını karşılarkenki hisleri olacak.

Bilinmezleriyle II. Abdülhamid'i anlatıyor

Sultan II. Abdülhamid’i yakından tanımayı çok istiyordum. Bu esnada Hakanın Hatırası geçti elime. Murat Duman’ın kaleme aldığı eser Yitik Hazine Yayınları’ndan çıkmış.

Şöyledir genellikle; şayet biri hakkında bir kitap yazılıyorsa, ya övmek ya da yermek amaç edinilmiştir. Oysa hakiki tanımaya, bu iki sebeple yazılmış bir eserle ulaşmak mümkün değildir. Hakanın Hatırası bu anlamda objektifliğe yakın bir çalışma olarak geldi bana. Zira kitabın sonunda yer alan ve yaklaşık dört sayfa tutan kaynaklar kısmı oldukça zengin, oldukça çok yönlü…

Sultan II. Abdülhamid’in zeki bir insan olduğunu bilmeyen yok gibidir. İyi bir devlet adamı olduğunu, yenilikçi tarafını… Kitapta bunların ötesinde biri çıkıyor karşınıza. Bir baba, bir dede, eş, kayınpeder, enişte… İnsan olarak da okuyorsunuz padişahı. Bayramda çocuklarının, torunlarının yolunu gözleyen “herhangi bir baba” yönünü… Çünkü insanlar ister sultan, ister sultanın kulu olsun aynı dilde sevinip aynı dilde üzülüyorlar.Murat Duman

Murat Duman’ın “olduğu gibi anlatılmayı hak ediyor” dediği Sultan II. Abdülhamid, bir dönem farklı ya da eksik tanıtılmış olabilir. Bugün kaynaklar, karşılaştırmalı olarak sunuluyor önümüze. Tek bir esere mahkum değil hiç kimse.

Baba, kardeş, eş Sultan II. Abdülhamid

Eserde, tarihimizin en karmaşık, en zorlu süreçlerinden birinde tahta oturan; çok çetin bir kadere sahip II. Abdülhamid’i pek çok farklı açıdan yakından tanıma fırsatı buluyorsunuz. Ömrü bitmiş bir imparatorluğun idaresi ve bu bitişe sebep olan hadiselerle baş etmek onun üzerine düşmektedir. Kitapta, gerek iç gerek de dış güçlerin tesirinde cereyan eden hadiseleri ibretle okuyacaksınız. Ve Sultan II. Abdülhamid’e, bir yakınınıza duyduğunuz hislerle yaklaşıp onun insan yönü namına üzüntü duyacaksınız.

İnsan yönü dedim çünkü devlet adamlığı, şartlar ne olursa olsun üstesinden geldiği bir mesele... Sizin içinizi sızlatacak olan, bayram sabahı evlatlarını karşılarkenki hisleri olacak. Beylerbeyi Sarayı’nda gözetim altında tutulan sanki bir devlet adamı değil, bir babadır. Devletler bir şekilde idarecilerin değişmesi ile devam edip giderler. Ancak yerine yenisi konulamayanlar vardır; baba gibi, eş gibi, kardeş gibi… İkamesi olmayanlar… Hakanın Hatırası bu detayları ustalıkla veriyor okuyucusuna.

Sultan’ı olabildiğince objektif olarak anlatmış

Murat Duman, çalışmasında Sultan II. Abdülhamid’in reformist yapısına yer veriyor. Eserde bu dönemde eğitimden ulaşıma, pek çok alanda yapılan yenilikleri detaylarıyla bulabilirsiniz. Orduda ve hukuk alanında da pek çok yenilik ve düzenleme bu dönemde gerçekleştiriliyor. Sultan II. Abdülhamid dindar bir insandır. Bu sebeple yaptığı yenilikleri meşru sınırlar içerisinde topluma uyarlamayı tercih eder.

Yaşadığı dönemin siyasi çalkantıları gereği pek çok komplo ile karşılaşır. En yakınları tarafından hayal kırıklığına uğratılır. Devrin birkaç kıymetli devlet adamı onu gerçekten anlamıştır. Bunun dışında pek çok aydın padişahı saltanata el koymakla suçlamıştır. Kitapta bu karmakarışık günleri okurken, Sultan II. Abdülhamid’in siyasi dehasına hayran oluyorsunuz. Bizler o devri okurken düşüncelerimizi bugünün teknolojisinden ne denli soyutlayabiliyoruz bilemiyorum ancak imkânları ve zor şartları bir arada düşününce; bir de başarılan işleri… İşte o zaman Alman prensinin ne demek istediğini anlamaya yaklaşıyor insan. Prens Bismark şöyle demiş: “Dünya diplomasi zekasının yüzde doksanı Abdülhamid Han’ın, yüzde beşi benim, kalan yüzde beşi de diğer siyasilerindir.”

Lakin her başlayanı, bitiş beklemektedir ve 600 senelik ömür bitmiştir. İlahi takdirin, Osmanlı’nın son zamanlarının sultanlığını verdiği II. Abdülhamid yakın geçmişimizin önemli isimlerindendir. Murat Duman, hepimizin tanıması gereken Sultan’ı olabildiğince objektif olarak anlatmış. Bir önyargı oluşmasın diye bu anlamda dikkatimi çeken birkaç yeri buraya özellikle almıyorum. Sizler o kısımları kendi okumalarınızda kendi düşünce süzgecinizden el değmeden geçirebilesiniz diye…

“Şefkatli Sultan”ın hayatını bütün yönleri ile okumak için zengin içerikli, hatıralara ve belgelere dayanan güzel bir çalışma Hakanın Hatırası…

 

Zeynep İnan yazdı

Güncelleme Tarihi: 25 Aralık 2018, 13:29
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13