banner17

21. yüzyıl için 21 ders

Yuval Noah Harari üçüncü kitabı 21. Yüzyıl için 21 Ders'te insanların gelecek üzerine öngörülerini sıralamaya çalışırken, geçmiş ve günümüz arasında da bir bağlam oluşturur.

21. yüzyıl için 21 ders

“Yerli yersiz bilgi yağmuruna tutulan bir dünyada net olmak güç demektir. Teoride herkes insanlığın geleceği hakkında fikir yürütebilir ama net bir görüşü muhafaza etmek son derece zordur. İnsanlığın geleceğine dair süregiden tartışmanın ya da konuya dair neler olduğunun farkında değiliz.”

Spiens ve Homo Deus'un yazarı Yuval Noah Harari üçüncü kitabı 21. Yüzyıl İçin 21 Ders'te insanların gelecek üzerine öngörülerini sıralamaya çalışırken, geçmiş ve günümüz arasında da bir bağlam oluşturur.

Kitabın gündemini oluşturan küresellik kavramı, dünya genelinde toplumları şekillendiren ve gezegenimizin tamamının geleceğini etkileme olasılığı taşıyan önemli etmenleri ele alıyor. İklim değişikliği, ölüm kalım savaşı veren insanları alakadar etmeyebilir ama bu sorun gün gelip gecekonduları yaşanmaz hale getirebilir, Akdeniz’de yeni göçmen dalgalarına sebep olabilir ve sağlık hizmetlerinin dünya çapında açmaza girmesine yol açabilir.

 “İnsan bulgular, sayılar ve denklemlerden ziyade anlatılar üzerinden düşünür ve anlatı ne kadar basitse o kadar iyidir. Her insanın, grubun ve milletin kendi öyküleri vardır. Fakat 20. yüzyılda New York, Londra, Berlin ve Moskova’da dünyaya şekil veren seçkinler, tüm dünyanın geçmişini açıklama ve geleceğin öngörme iddiası taşıyan üç büyük anlatı formüle ettiler: Faşist anlatı, komünist anlatı ve liberal anlatı.

II. Dünya Savaşı, faşist anlatıyı devirdi ve 1940’ların sonlarından 1980’lerin sonlarına kadar dünya sadece iki anlatının savaş alanıydı: Komünizm ve liberalizm. Sonra komünist anlatı çöktü ve liberal anlatı baskın bir biçimde, en azından dünya çapındaki seçkinlere göre, insanlığın geçmişine rehber ve dünyanın geleceğinin olmazsa olmaz kılavuzu haline geldi. Biyoteknoloji ve bilgi teknolojileri, insanlığın daha önce karşılaşmadığı zorluklar çıkarırken, insanlık, geçtiğimiz on yıllar boyunca küresel siyasette hâkim liberal anlatıya inancını yitiriyor.”

Yazar, Donald Trump ve bazı devlet başkanlarının çevresinde sembolize olan ve yükselen otoriteleşme kavramını inceliyor. 21. yüzyılın başlarında belki de en önemli sanat türü, bilimkurgudur. Kitap, makine teknolojisi ya da gene-tik mühendisliği gibi konularda yayımlanan son makalelerin insanlar tarafından az okunduğunu söylüyor.

“Bilim insanları bilimkurgu yazmaya mı başlasın yani? Esasen bu, o kadar kötü bir fikir değil. Sanat insanların dünya görüşünü etkilemede kilit rol oynar ve 21. yüzyılda bilimkurgu en önemli tür sayılabilir çünkü pek çok insanın yapay zekâ, biyomühendislik ve iklim değişikliği gibi meselelerde ne anladığını bilimkurgu şekillendiriyor. İyi bilime ihtiyacımız olduğu kesin.”

Okumak yerine Matrix ve Hher İnsan gibi filmlerle Westworld ve Black Mirror gibi diziler insanların zamanımızın en önemli teknolojik, toplumsal ve ekonomik gelişmelerini nasıl anladığını biçimlendiriyor. Bu durum bilimkurgunun bilimsel gerçekleri ele alırken çok daha fazla sorumluluk taşıması gerektiğini de gösteriyor, aksi takdirde insanlara yanlış fikirler aşılayıp dikkatlerini yanlış sorunlara çekebilir.

Kitaba göre teknolojinin insanları yönlendirmek ve kontrol etmek için kullanılması tehlikesi, bilimkurgu türünün çok daha derinlemesine ele aldığı bir konudur. Matrix neredeyse tüm insanların siber âleme hapsedildiği ve deneyimledikleri her şeyin master algoritma tarafından şekillendirildiği bir dünyayı göz önüne seriyor. Eser, okumanın, araştırmanın ve üretmenin önemini vurguluyor.

Kitapta geçen başlıklar arasından sizler için seçtiklerimiz:

  • Veriyi elde tutan geleceği de elinde tutar.
  • Küresel sorunlara küresel cevaplar gerek.
  • Dünyanın merkezinde değilsiniz.
  • Sandığınızdan daha az şey biliyorsunuz.
  • Gelecek, filmlerde gördüğünüz gibi değil.
  • Değişmeyen tek şey değişimdir.

Kitabın Ortası dergisi, "Ezber Bozan Kitap; "21.Yüzyıl için 21 Ders”, Ekim 2018, sayı 19.

Güncelleme Tarihi: 29 Ekim 2018, 15:19
banner12
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20