Herkesin bir Kemalettin Tuğcu'su var

“Herkesin yazarı” ifadesi her yazar için kolay kolay kullanılmaz. Toplumun tümünü içine alan bir duygu ile yazdıklarının kabul görmesi bir yazarın arzulayacağı en önemli merhalelerden biridir. Kemalettin Tuğcu hem herkesin yazarı olmayı başarmış hem de toplumun her kesimi tarafından kabul görmüş bir nadide değerimizdir. Onun yazdıkları bu toprakların içtenliğini yansıtan duyguya ve anlatıma sahip olduğundan okumaya başlayanlardan tutun da iyi bir okuyucu diyeceğimiz kişilere kadar geniş bir kitleyi içine alan okuyucuya sahiptir Tuğcu.

Çocuk Vakfı Başkanı, şair-yazar Mustafa Ruhi Şirin çok önemli bir iş için kolları sıvayarak Kemalettin Tuğcu için bir çalışmaya başlamıştı. Ben de çalışmada bir yazımla yer alan isimlerden biri olduğum için süreci yakından takip ediyordum. Şirin, uzun ve külfetli uğraşlar sonunda Kemalettin Tuğcu’nun adına yakışan bir eseri edebiyat dünyamıza kazandırdı. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Anma ve Armağan Kitapları Dizisi’nden çıkan kitabın büyük bir titizlikle hazırlandığı hemen hissediliyor. Sayfalar arasında ilerledikçe, Kemaletttin Tuğcu için yazan isimlerle karşılaşıldıkça kitabın değeri daha da anlaşılıyor.

Çocuklara okumayı sevdiren yazar

Eğitim-öğretim sürecindeki en önemli meselemiz; okumak. Her işin başı okumak desek abartmış olmayız. Okumakla başlayacak her şey, okumakla değişecek dünya. Böyle önemli bir noktada bulunan okumak eylemine girizgâh yapmak için isabetli bir seçim yapmak gerek. Kemalettin Tuğcu okumaya ilk adım için tercih edilecek önemli bir yazar.

Kitabın sunuş yazısında Mustafa Ruhi Şirin çalışmanın sürecini ve Kemalettin Tuğcu’nun edebiyat dünyamızdaki yerini anlatıyor.

“Kemalettin Tuğcu’nun sadece çocuklar için yazdığı 1955 sonrasında Türkiye’de bugünkü anlamıyla modern çocuk edebiyatı henüz gündeme gelmemişti. Tuğcu, çocuk kitaplarıyla çocuk sahnesine çıkar ve 1980’li yılların ortalarına kadar çocuklar tarafından en çok okunan yazar olma özelliğini sürdürür.”

Kemalettin Tuğcu; Çocuklara Okumayı Sevdiren Yazar kitabı üç yıl boyunca sürdürülen çalışmalar sonunda hazırlandı. İlk yazısının yayımlandığı 1932 tarihinden vefatına kadar yazdığı çocuk dergileri tarandı. Gazetelerin kültür sanat sayfaları gözden geçirildi. Yayımlanmış çocuk kitapları yanında henüz yayımlanmamış olanları da dikkate alındı. Kendisi ile ilgili üç belgesel ve hakkında yapılan yüksek lisans tezleri incelendi. Daha da önemli olan, eksiklerine rağmen ilk kez Kemalettin Tuğcu Kronolojisi’nin hazırlanmış olmasıdır.”

“Kemalettin Tuğcu kitabında yer alan yazıların çoğunluğunu çocukken Kemalettin Tuğcu’nun kitaplarını okumuş yazarların yazmış olması kitabın en önemli özelliklerinden biri olmuştur.”

Kitaptan kısa kısa …

Kitapta edebiyat dünyamızdan birçok isim yer alıyor. Kendilerindeki Kemalettin Tuğcu’yu anlatan yazarların yazdıklarını okuduğumuzda görüyoruz ki Tuğcu bu toprakların insanını anlattığı için kabul gören bir yazar olma bahtiyarlığına ermiş bir isim. Ben de kitapta bende kalan yanlarıyla “İçimizden bir Yazar, Kemalettin Tuğcu”yu anlattım.

Kitapta yer alan yazardan birkaç paylaşım yapacağım.

“Kemalettin Tuğcu’nun eserleri rahat okunan, düz hatlı eserler. Tipleri çoğunlukla düz tipler. Bunlar Yeşilçam yapımcılarının aradıkları eserler. Ama yazarın istekleri pek dikkate alınmıyor ve bu eserler bir bakıma film yapımcıları tarafından yağmalanıyor.”

İnci Enginün

“Tuğcu, roman kişilerini genellikle toplum tarafından ezilen ve horlanan yoksul, kimsesiz çocuklar arasından seçer ve bu kişilerin hayatı etrafında dramatik sahneler betimler.”

Tacettin Şimşek

“Kemalettin Tuğcu, çocukluğunun şekillendiği II. Meşrutiyet Dönemi çocuk dergilerinin bir okurudur. İmparatorluk rüyasının bittiği, ana tema olarak milliyetçilik ve Türkçülük anlayışının yansıdığı bu dergilerdeki ‘iradeli çocuk’ anlayışı Tuğcu’nun çocuk anlayışının şekillenmesinde etkili olur.”

Mustafa Ruhi Şirin

“Kemalettin Tuğcu kitaplarıyla bir nesle okumayı sevdirdi. Bizi büyüsü bozulmamış, kirlenmemiş bir dünyada ağırladı.”

Kemal Sayar

“Tuğcu kahramanlarını iyi insanlara yönelten bir sezgiden de söz edilebilir. Değer yargıları güçlüdür. Bir mahalleye ait olmanın güvenine yaslananlar olur; bazen de bir mahalleye düşer yolları. Usta bulur; çıraklık ederler. Çocuklarla yaşlılar arasında, tüketim çarkı karşısında insani ilişkileri bozulan yetişkinlere karşı eleştirel bir dayanışma olduğu söylenebilir.”

Cihan Aktaş

“Yüzbinlerce okur onun eserlerinde ‘bir gün mutlaka’ umuduyla ve mutlu sonla tanışmıştır.”

Kamil Yeşil

“İyilik ağacından olduğu kesin kaleminin… Çok renkli mi, bir açıdan evet… Yüz yıla yakın ömründe, kent hayatındaki insanın, daha çok çocukların var olma, hayata tutunma, hayatta kalma çabalarını sağaltan bir dille işledi. Yüzlerce ‘iyi’ çocuk büyüdü, adam oldu onun hikâyelerinde."

Mehmet Aycı

Kitap, Kemalettin Tuğcu’yu her yönüyle ele almış. Söyleşiler, yazarın kendi anlatımıyla hayatı ve mücadelesi, belgesel notları gibi birçok ayrıntı okuyucuları bekliyor. Kitabın şu özelliği de dikkat çekici bir detay olarak bende etki yaptı; kitabı okuduktan sonra içinizde Kemalattin Tuğcu romanlarını okumaya dair yepyeni bir arzu canlanıyor.

Mustafa Ruhi Şirin’i ve kitaba katkı sunan isimleri kutlamak gerek. Kemalettin Tuğcu adının kalıcı olması için atılmış bu adım takdiri her satırı ile hak ediyor.