Tarih-i Raşid yayınlandı

Mehmed Raşid’in Târîhi Râşid’i ve Küçük Çelebizâde İsmail Âsım Efendi’nin ona yaptığı zeyli yayınlandı.

Tarih-i Raşid yayınlandı

 

Osmanlı Devleti tarihinin doğru olarak anlaşılıp yazılabilmesi için temel kaynakların ilmî neşirlerinin yapılarak araştırıcıların hizmetine sunulmasının zaruret kesbettiği bilinen bir gerektir. Bu amaçla son çeyrek asırdır gerek yurt içinde ve gerekse yurt dışında birçok tarih kaynağının yayımlanmış olması sevindiricidir. Altı yıl kadar önce ilk Osmanlı vak‘anüvisi Naîmâ Mustafa Efendi’nin ünlü Târih’i ile Sâmi, Şâkir ve Subhî tarihlerinin neşri bu yolda atılmış önemli adımlardır. Bu iki eser arasını kapsayan Târîhi Râşid’in neşri  son derece önemlidir.

Osmanlı vekayinameleri (kronikleri) arasında müstesna bir yere sahip olan Mehmed Raşid’in (16701735) Târîhi Râşid’i ve Küçük Çelebizâde İsmail Âsım Efendi’nin (16851760) ona yaptığı zeyli (ilave cildi) yayınlandı. Klasik Yayınları tarafından 3 cilt olarak yayımlanan eserin Arapça çevirileri Halit Özkan ile Asuman Erkan Emin, Farsça çevirileri ise Hakkı Uygur ile Turgay Şafak tarafından yapılmış.  Eserin  mahiyeti ve neşrinde izlenen yol hakkında önsözde kapsamlı bilgiler yer alıyor.  Meşhur Naîmâ Tarihi’nin kapsadığı son yıldan, yani 1660’tan 1729 tarihine kadar olayları ihtiva eden bu iki eser, dönemi ve genel olarak Osmanlı tarihini anlamak açısından vazgeçilemez kaynaklar arasında yer almıştır.  Nitekim yazılır yazılmaz nüshaları çoğaltılmaya başlamış, Müteferrika matbaasında basılmış ve bu sayede sonraki dönemlerde de sıkça kullanılmıştır.

Târîhi Râşid, ilk resmî vak‘anüvis Naîmâ Mustafa Efendi’nin bıraktığı (1660) yılından başlayan ve 1722 (Çelebizâde zeyliyle birlikte 1729) yılına kadar devam eden bir dönemin tarihidir. Naîmâ Tarihi gibi, ilk Türk matbaasında 1153 yılında üç cilt, 1282 yılında da beş cilt halinde iki defa basılıp yayımlanmakla Târîhi Râşid çok okunan ve kullanılan kaynaklar arasında yer almıştır.

Resmî tarihçi (vak‘anüvîs) olması hasebiyle ve özellikle de dönemi olaylarını kaleme alması sebebiyle bazı olayların yorumunda çekingen davranan Râşid Mehmed Efendi’nin eserini şüphesiz objektif bir kaynak olarak görmek doğru olmaz. Târîhi Râşid, nâmei hümâyun, tayintevcih, azil ve kral mektupları ile bazı sefâretnâmeler gibi resmî ve yarı resmî belgeleri ihtiva etmesinin yanında, içinde bulunduğu bazı hadiseleri gözlemlerine, bazılarını da şifahî kaynaklara dayanarak vermesi bakımından değer kazanır.

Eser yayıma hazırlanırken, ilk yazmalara dayandığı kesin olan 1153 Müteferrika tab’ı ile muhtemelen buna istinad eden ikinci neşri (1282) esas alınmış, fakat baskı sırasında yapılmış olan bazı hata ve eksiklikler Süleymaniye Kütüphanesi Reisülküttap ve Hekimoğlu nüshaları ile Medine Mescidi Nebevî Kütüphanesi’ndeki yazma ile yapılan karşılaştırmalarla izale edilmeye çalışılmıştır. Târîhi Râşid’in zeyli olan ve onunla birlikte Târîhi Çelebizâde Efendi adıyla iki defa basılarak âdeta bu eserin son cildi haline gelen Küçük Çelebizâde İsmail Âsım Efendi’nin eseri bizim bu neşirde de yer almış ve ayrı bir cilt olmuştur.

Râşid Mehmed Efendi- Çelebizâde İsmaîl Âsım Efendi, Târîh-i Râşid ve Zeyli (3 cilt) Hazırlayanlar:  Abdülkadir Özcan,Yunus Uğur, Baki Çakır ,Ahmet Zeki İzgöer, Klasik Yayınları, 2013.

 

Elif Yediveren haber verdi

Güncelleme Tarihi: 03 Eylül 2013, 15:14
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13