banner17

Hayrullah Cengiz 1500 Yıllık Ayasofya'yı Anlattı

37. Kitap ve Kültür Fuarı kapsamında düzenlenmekte olan Ramazan Sohbetleri’nin 4 Haziran Pazartesi günkü konuğu Ayasofya Müze Müdürü Hayrullah Cengiz’di.

Hayrullah Cengiz 1500 Yıllık Ayasofya'yı Anlattı

37. Kitap ve Kültür Fuarı kapsamında düzenlenmekte olan Ramazan Sohbetleri’nin 4 Haziran Pazartesi günkü konuğu Ayasofya Müze Müdürü Hayrullah Cengiz’di.

Hayrullah Cengiz bir saati geçen konuşmasında, Ayasofya’nın kuruluşundan günümüze kadar geçen sürede neler yaşandığına dair adeta bir tarih yolculuğu yaptırdı katılımcılara. Geçtiğimiz günlerde vefat eden Prof. Dr. Semavi Eyice ile ilgili de ilginç hatıralarını anlattı: “Semavi hoca 1923 doğumlu. Hocanın çok kıymetli bir Ayasofya kitapçığı vardır. Bizim de elimizde kaynak bir kitaptır o. Bir gün Ayasofya’ya davet etmiştik. Bize Ayasofya’nın cami olduğu günleri gören biri olarak ilginç bilgiler vermişti.”

Cengiz konuşmasına şöyle devam etti: “Bazen düşünüyorum da, Ayasofya dile gelse bizlere ne anlatırdı! 1500 yıllık bir ibadethane. 3 imparatorluk görmüş, Roma İmparatorluğu, Latin imparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu. 532’li yıllar. Şu an Dikilitaş’ın olduğu yerde hipodrom var o zamanlar. Burada bir isyan çıkar ve isyanda 40 bin civarında insan ölür. Dönemin Roma İmparatoru Justinianus, bu isyanda 40 bin kişiye yakın insan ölünce, bu ölümleri unutturmak ve isyanın devamını engellemek için büyük bir ibadethane yaptırmak istemiş ve temeli atılmış Ayasofya’nın. Kendi imparatorluğu içerisindeki her yere haber gönderir. Oralardaki tapınakların tüm büyük sütunlarını ister. Fransa’dan bile mermer getirttirir. Böyle yapmaktaki amacı, nereden kim gelirse gelsin, Ayasofya’da kendi coğrafyasından bir parça görsün istemesidir. Artemis’ten, Balbek’ten, Fransa’dan, Afyon’dan ve daha birçok yerden malzeme getirtir.”

Mimar Sinan’ın Ayasofya’ya katkısını da şöyle özetledi konuşmacı: “Ayasofya birçok deprem görmüş ve neredeyse her seferinde büyük kubbesi yıkılmıştır. Osmanlı döneminde, Mimar Sinan buraya çok önemli ekler yapmıştır. Eğer o ekler yapılmamış olsaydı Ayasofya yıkılır, belki de günümüze kadar gelemezdi. Yapılan payandalarla yıkılmaktan kurtarılmıştır. İçinde ve dışında birçok önemli ekler yapmıştır Mimar Sinan.”

Külliyesi İstanbul dışında olan padişahlar Ayasofya bahçesine defnedildi

Ayasofya Müdürü Hayrullah Cengiz konuşmasında, Ayasofya bahçesine defnedilen padişahların neden buraya defnedildiklerini şöyle anlattı: “Biliyorsunuz birçok padişahın bir külliyesi vardır. Ve bu külliyeleri yaptıranlar, yaptırdıkları külliyenin bahçesine gömülüdür. Bazılarının külliyeleri İstanbul dışındadır. Mesela 2. Selim’in külliyesi Edirne’de. 3. Murad’ın külliyesi Manisa’da. Bu padişahların külliyeleri İstanbul dışında olduğu için Ayasofya bahçesine gömülmüşlerdir bu padişahlar.”

Evliya Çelebi Ayasofya’da görev aldı

Cengiz, Ayasofya müezzinliğinden Enderun’a alınan Evliya Çelebi’nin hikayesini de anlattı: “Evliya Çelebi uzun yıllar Sultan İbrahim türbesinde türbedarlık yaptı. Uzun zaman bu türbe Eyüp Sultan’dan sonra en çok ziyaret edilen yer olmuştur. Aynı zamanda Ayasofya Camii’nde müezzinlik yapmıştır Evliya Çelebi. Bir gün öyle güzel bir Kur’an okur ki, 4. Murad camidedir ve çok hoşuna gider bu okuyuş, emir verir ve hemen Evliya’yı Enderun’a almışlardır.”

 

Yakup Tutum

Güncelleme Tarihi: 05 Haziran 2018, 10:22
banner12
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20