banner17

Yobazlık işte bu çeşmeyi yok etti!

Fatih Güldal kaybolan eserlerimizi yazmaya devam ediyor. Bugün de Şehremini civarındayız..

Yobazlık işte bu çeşmeyi yok etti!

Çorlulu Ali Paşa, Sultan II. Mustafa’nın kızı Emine Sultanla evlenmiş, valilik ve vezirlik yapmış ve 1706 yılında da sadrazamlığa getirilmiş bir devlet adamıdır. Cami, medrese, imaret ve kütüphane gibi hayır eserleri de yaptıran paşanın çeşitli yerlerde inşa ettirdiği çeşmeleri vardır. (1) Bunlardan biri de Şehremini’de, Koruk Mahmud Paşa Mescidi yanında kendi adıyla anılan Koruk Çeşme Sokağı’ndaydı.

Koruk Çeşme, Encümen Arşivi - Fatih Güldal kolleksiyonu
(+)

Allahtan eski eserleri koruma encümeni arşivi var

Kesme taştan klasik Türk mimari üslûbunda yaptırılan çeşmenin hakkında ayrıntılı malumata sahip olmamakla birlikte Encümen Arşivi dosyalarından bir takım bilgiler elde etmemiz mümkün. Turunçlu suyoluna bağlı olan çeşmemizle ilgili 1936 yılında inceleme yapan Encümen üyeleri çeşmenin fotoğrafıyla birlikte dört satırlık kitabesini de tam olarak vermişlerdir.

E. Hakkı Ayverdi'nin yayınladığı 1870'li yıllarda İstanbul haritası
(+)

Çeşme kitabesini ziftle boyadılar

O tarihlerde sıkça görülen eski eserlerin, yine eski yazıyla yazılmış kitabelerinin zift ya da siyah boya ile yazıları görülemeyecek şekilde boyanması işin en üzücü tarafı ve o günlerde meydana gelen zihniyet değişiminin önemli bir emaresidir. Harf inkılâbından sonra kendilerine durumdan vazife çıkaran bazı kimseler birçok tarihî eserin bir nevi özgeçmişi sayılan kitabelerini tahrip ederek belki de dünyada az rastlanır bir davranış içerisine girmişlerdir.

Tarihî çeşme her ne kadar Encümen arşivinde Koruk Çeşme olarak geçse de, İ. H. Tanışık’ın İstanbul çeşmeleri ile ilgili eserinde Çorlulu Ali Paşa Çeşmesi adıyla kaydedilmiştir. (2) Yine dosyadaki bilgilerden öğrendiğimize göre çeşme bölgede çıkan bir yangında tahrip olduktan sonra Halkalı suyuna tahvil edilmiştir. Ekrem Hakkı Ayverdi’nin yayınladığı 1870’li yıllara ait Osmanlıca haritalarda çeşmenin adı bulunduğu sokağa verilmiş olarak görülmektedir.

Dört satırlık çeşme kitabesi şöyle:

Sadr-ı âzam Davud-ı Ekrem Ali Paşa’ya

Rah-ı hakda kıldı icrâ çeşme-i kevser-i nişan

Hızr-ı ferruhdem temaşa eyleyüp tarihîni

Didi dilcû çeşme-i ab-ı hayat oldu revan

 

(ebcedle inşâ senesi 1122/1700-1701)

 

Çorlulu Ali Paşa çeşmesinden bugün maalesef herhangi bir iz yok.

(1) Mehmed Süreyya, Sicil-i Osmanî, Haz. N. Akbayar, c. I, stanbul 1996, s. 273.

(2) İ. H. Tanışık, İstanbul Çeşmeleri, c.I, s. 106-108.

 

 

 

Fatih Güldal üzülerek yazdı

Güncelleme Tarihi: 14 Nisan 2010, 18:48
banner12
YORUM EKLE
YORUMLAR
enes atik
enes atik - 9 yıl Önce

elinize sağlık hocam her zamanki gibi yazı çok güzel olmuş.insan okudukça üzülüyor ama tarihimiz iyi öğrenmeli ve elimizde kalan tarihi eserlere sahip çıkmalıyız.

zülal han
zülal han - 9 yıl Önce

ne yazık ki bu tür şeylere önem verilmiyor ve kimsenin umurunda değil.Bize milli ve kültüri değerlerimizi hatırlatan ve sahip çıkmaya davet eden hocamıza teşekkürler

Şehr-i istanbul
Şehr-i istanbul - 9 yıl Önce

Bugün beyazitteki çorlulu ali paşa medresesi ilim yuvası iken sefalet yuvası olmuştur.Kadınlı erkekli herkes nargile fokurtadıyor orada nefret ediyorum bu zihniyetlerden yaa.Osmanlıyı bu cumhuriyet haketmiyor ve onun bir kılı bile olamaz bu ülke.Anneler babalar adam gibi osmanlı hayranı çocuklar yetiştirmiyorlar herkes nefsani azgınlık peşinde.Beyazitteki çoğu eser nerdeyse çürümeye terkedilmiş ve çoğunda esnaf talanı var.Allahtan bir kaç basiretli kurum tadilata geçti.Bi gezin oraları ya

banner8

banner19

banner20