Tarihin ortasından konuşan bir İstanbul âşığı

İstanbul Dersaadet adlı kitabında tarihin içinden İstanbul’un ihtişamına hayranlığını anlatıyor Münevver Ayaşlı. Mustafa Uçurum yazdı.

Tarihin ortasından konuşan bir İstanbul âşığı

 

 

İstanbul ne kadar anlatılsa azdır herhalde. Belki de dünyada İstanbul kadar anlatılmış başka bir şehir yoktur. Medeniyetin, saltanatın, kültürün, coğrafyanın her türlüsü İstanbul’da ziyadesiyle mevcuttur. Dünyanın ortasında tarihin akışına şahitlik eden İstanbul, her geçen yıl biraz daha serzenişler şehri olmaya devam ediyor. Ne onunla ne de onsuz diyenlerin sayısı da sürekli artmaya devam ediyor. Hem de İstanbul’un her şeyine rağmen.

İstanbul’a aşık olmak

Münevver Ayaşlı, bir şehre aşık olunacağının bir örneği olarak hayatımızda yer eden, tarihin sayfalarından derlediği nadide anıları yaşadığımız zamanlara taşıyan bir Osmanlı kadını. Anadolu’da sık kullanılan bu “Osmanlı kadını” tabirine çok yakışır Ayaşlı. Osmanlı’nın günümüze uzanan somut eserlerinden biri olan Ayaşlı, yaşadığı dönemde her fırsatta İstanbul’a ve Osmanlı’ya hayranlığını dile getirmiş, yaşantısıyla da bunu pekiştirmiş bir yazar.

İstanbul Dersaadetkitabı, Münevver Ayaşlı’nın İstanbul’a bir vefa borcu olarak algılanabilecek bir çalışma. İstanbul’u her haliyle seven, her karışına karşı derin bir muhabbet besleyen Ayaşlı, İstanbul’u büyük bir aşkla seven bir yazar. O, sadece sevmekle yetinmeyen, aynı zamanda bu sevginin herkese anlatılmasını sürekli dile getiren bir canlı tarih gibiydi.

İnsan sevdiğinin eksik yanlarını görmek istemez. Aşkla sevmenin bir kıstasıdır bu. Münevver Ayaşlı da, İstanbul’u güzel görüp güzel anlatmak isteyen bir yazardı. Bu yüzden İstanbul’u anlatırken “objektif” olamayacağını söyler Münevver Ayaşlı. “O tarihçilerin işi…” diye de ekler.

Şahit olduklarını anlatıyor

Münevver Ayaşlı, ailesi ve eşinden dolayı seçkin çevrelerde bulunuyor ve dönemin önemli kişileriyle tanışma imkânını elde ediyor. “İstanbul Dersaadet”te yazar yaşadıklarına ve şahit olduklarına ayna tutuyor. Elbette İstanbul’u incitmeden. Çünkü onun gözünde İstanbul hep aynı İstanbul.

Yazar, İstanbul’daki değişimi kabul etmek istemiyor. İstanbul, her zaman onun gözünde; İstanbul, Dersaadet’tir. Tarihten süzülüp gelmiş ne kadar eser varsa, hepsinin yeri çok ayrıdır onun için. Çünkü o eserlerin hepsi de, görünmez bir bağı temsil etmektedir. Küçük bir taş, eski bir yalı, Osmanlı görmüş bir ev ya da güneş görmemiş bir sokak. Bütün bunlar tarihle günümüzü buluşturan yapı taşlarıdır. Ayaşlı bunları anlatırken aynı zamanda insanların da geçmişle günümüz arasındaki canlı köprü olmalarını istemektedir. Kitabında, bir yandan İstanbul’un muhteşemliğini anlatırken, diğer yandan da herkesin yaşadığı döneme tanık olmasını ister. Gelecek zamanlara kalacak olan eserler kadar, tutulan kayıtların da önemli olduğunu anlatır.

“İstanbul Dersaadet” kitabı, her yönüyle bir rehber kitap olma özelliği taşımakta. Bu kitapta, İstanbul’un dününe ve bugününe ait neredeyse aklınıza gelen her şeyi yazmış Ayaşlı. Yemek kültüründen eğlence mekânlarına, şairlerinden sahabe kabirlerine, unutulmaz mekânlarından hayata dair yaşanmışlıklara kadar birçok ayrıntıyı Ayaşlı’nın gözüyle kitapta bulabiliyoruz. Olayların ve mekânların içinde Münevver Ayaşlı’nın kendisi de yer almakta. Bir tarihin izlerini sürerken aynı zamanda otobiyografik bir eserle de baş başa kaldığımızı satır aralarından anlayabiliyoruz.

Münevver Ayaşlı, Osmanlı’nın çöküşüyle birlikte başlayan değişimin canlı bir şahididir. İstanbul’daki değişimleri de birebir yaşamış bir unutulmaz değerlerdendir. İstanbul’un değişimini içi kan ağlayarak, bitip tükenerek izlerken her ne kadar bu değişimi kabul etmemiş görünse de o da bilmektedir ki bu İstanbul o eski İstanbul değildir. Şu serzenişi, onun yaşadığı hazin öykülerin de bir terennümüdür:

“Zira ‘Yıkıldı, yandı, ağaçlar kesildi, balık tükendi, çayırlar kurudu’ demekten yorulduk.”

İstanbul’u, bir İstanbul aşığının gözünden okumak için, “İstanbul Dersaadet” yeniden okuyucularını bekliyor.

 

Mustafa Uçurum yazdı

Güncelleme Tarihi: 23 Nisan 2014, 12:30
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13