banner17

Son defin 97'de oldu o türbeye

Son padişah Vahdeddin ama İstanbul'daki son türbe Vahdeddin'in değil.

Son defin 97'de oldu o türbeye

İstanbul’daki son padişah türbesi, Sultan Reşad Türbesi

Sögüt’te doğan Osmanlı güneşi üç kıtada hüküm sürdükten sonra göz kamaştıran zaferlerin parıltısının ardından yavaş yavaş kaybolmakta idi. Batılıların “hasta adam”ı Devlet-i Âliyye-i Osmaniyye altı asır sonra tarih sahnesinden çekilmek üzere idi. Sultan Abdülmecid Han’ın dördü de padişah olmuş oğullarından Sultan V.Murad’ın doksan üç günlük padişahlığının ardından tahta geçen genç Şehzâde Abdülhamid “hasta adam”ı 33 yıl daha ayakta tutmayı başardı. Cennetmekân Ulu Hakan Sultan II.Abdülhamid Han’ın hal’inden sonra ilerlemiş yaşına rağmen tahta oturan Mehmed Reşad ise ne yazık ki pek bir etki gösteremedi. İyi kalpli bir padişah olan Sultan Mehmed Reşad Osmanlı padişahları arasında İstanbul’a defnedilen son hükümdâr oldu.

Bilindiği gibi ilk altı Osmanlı sultanı Bursa’da medfûndurlar. Fatih Sultan Mehmed’den itibaren diğer Osmanlı hükümdârları da İstanbul’a defnedildiler. Böylece sînesini bir Mehmed Han’a açan İstanbul, bir başka Mehmed Han ile mübârek sinesini kapatmış oluyordu. Sultan V.Mehmed Reşad Han 35.Osmanlı padişahı, 100. İslâm halifesidir. Babası Sultan Abdülmecid Han, annesi Gülcemâl Kadın Efendi’dir. 2 Kasım 1844 tarihinde Çırağan Sarayı’nda dünyaya geldi. Yedi yaşında annesini, on yedi yaşında babasını kaybetti. Çok iyi bir tahsil gördü. Sultan II.Abdülhamid Han’ın tahttan indirilmesi üzerine 27 Nisan 1909 Salı günü 65 yaşında padişah oldu. 3 Temmuz 1918 Çarşamba gününe kadar dokuz sene, iki ay, altı gün saltanat sürmüş ve 74 yaşında iken Hakk’ın rahmetine kavuşmuştur.

Sultan Mehmed Reşad'ın Sandukası
Sultan Mehmed Reşad'ın Sandukası

Sultan V.Mehmed Reşad Türbesi

Türbe, Eyüp ilçesinde, Sultan Mehmed Reşad Han’ın sağlığında Mimar Kemâleddin Bey’e inşa ettirilmiştir. “Ebedi uykumu su ve çocuk sesleri yanında uyumak isterim” diyen Sultan’ın arzusuna uygun olarak inşa edilen ilkokul, bir duvar ile türbe bahçesinden ayrılmaktadır. Kapının üzerinde kemer içine girecek şekilde nefis bir hatla Sad sûresinin 50. âyet-i kerimesi (Cennâti adnin müfetteheten lehümül-ebvâd=Bütün kapıları onlara açık “Adn” cennetleri vardır) Hattat Ömer Vasfî Efendi tarafından istifli olarak hakkolunmuş ve üzeri tezhip edilmiştir. Portalin alınlığında üzeri tezhipli celî-sülüs hatlı Besmele-i Şerif’in üzerinde ise Neml sûresinin 30. âyet-i kerimesinin (İnnehû min Süleymân’e ve innehû = Muhakkak ki bu Süleymân’dandır.) baş tarafı bulunmaktadır. Pencerelerin üzerindeki dairevî madalyonlarda Allah (ism-i Celâl), Muhammed (ism-i Nebî), Ebû Bekr, Ömer, Osman, Ali (dört halîfe) ve Hasan ile Hüseyin yazıları okunmaktadır.

Türbedeki sandukalar

Türbenin içinde yer alan üç sandukadan ortadaki büyük sanduka Sultan Mehmed Reşad’a aittir. Sandukanın etrafı bronz şebekeyle çevrilmiştir. Şebekenin üzerinde Esmâ’ül-Hüsna’nın (Cenâb-ı Allah’ın 99 güzel isimlerinden) bir kısmı yazılmıştır. Bunlar; “Yâ Latîf, Yâ Hâfız, Yâ Kuddûs, Yâ Deyyân, Yâ Gafur, Yâ Mennân, Yâ Settâr, Yâ Kerîm, Yâ Tevvâb, Yâ Gaffâr, Yâ Mücîb, Yâ Hannan, Yâ Fettâh”tır. Sanduka puşidesi yeşil renklidir ve üzerinde Maraş işi tekniğiyle işlenmiş çiçek motifleri, kurdeleler, serviler ve akantus dalları görülmektedir. Puşidenin üzerinde “es-Salâtu ve’s-Selâmu aleyke Yâ Safîyyullah” ve “Lâ ilâhe illâllah” “Muhammed Resûlullah” yazıları vardır.

Puşidenin Sultan II.Abdülhamid Han’ın sandukasında olduğu gibi Medine-i Münevvere’de Ravza-i Mutahhara’dan geri getirilen örtüden yapıldığı tespit edilmiştir. Söz konusu tespit aynı kumaştan işlendiği ve yakın motifler taşıdığı için, yanında medfun bulunan Sultan Reşad’ın oğlu Necmeddin Efendi’ye ait sanduka puşidesi için de geçerli olmalıdır. Sultan Reşad’ın yanında 1921 senesinde ölen hanımı Kâmres Kadın ve 1913’te vefât eden oğlu Necmeddîn Efendi’nin kabirleri bulunmaktadır.

Sultan Reşad Türbesi'nin Yanındaki Hazire

Sultan Reşad Türbesi'nin Yanındaki Hazire

Sultan Reşad Türbesi’nin yanındaki hazîrede medfun olanlar:

Sultan Reşad’ın torunu Şehzâde Mehmed Ziyaeddin Efendi’nin oğlu Mehmed Nâzım Efendi (vefât:1984)

Sultan Reşad’ın torunu Şehzâde Ziyaeddin Efendi’nin oğlu Şehzâde Ömer Fevzî Efendi (vefât:1986)

Sultan Reşad’ın torunu Şehzâde Mehmed Ziyaeddîn Efendi’nin kızı Lütfiye Sultan (vefât:1997)

Şamdancıbaşı Mustafa Bey (vefât:1332)

Sultan Reşad’ın Berberbaşısı Mehmed Bey (vefât:1911)

Sultan Reşad’ın Sertabibi Sakızlı Rıfat Paşazâde Mirliva Hayri Paşa (vefât:1955)

Hereke Fabrikası Müdürü Hacı Mehmed Âkif Bey (vefât:1917)

Sultan Reşad’ın Darüssaade Ağası Fahreddin Ağa (vefât:1920)

Hazine-i Hassa-i Şahane mühendislerinden Hacı Tahir Efendi (vefât:1921)

Sultan Reşad’ın oğlu Şehzâde Ömer Hilmi Efendi’nin kızı Emine Mukbile Osmanoğlu (vefât:1995)

Doğan Pur haber verdi

Güncelleme Tarihi: 19 Ocak 2011, 08:31
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20