Kütüphanecilikte Pek Çok 'İlk' Beyazıt Kütüphanesi'nde Uygulandı

Beyazıt Devlet Kütüphanesi, ülkemizdeki kütüphanecilik alanında pek çok 'ilk'lere imza atmıştı. İlk cilt atölyesi ve matbaa burada kurulmuştu.

Kütüphanecilikte Pek Çok 'İlk' Beyazıt Kütüphanesi'nde Uygulandı

Beyazıt Devlet Kütüphanesi, 24 Haziran 1884 tarihinde Beyazıt Külliyesi’nin imaret kısmında hizmete açılmıştı. Açıldığında “Kütüphane-i Umûmî-i Osmanî” olan adı, 1961 yılında alınan karar ile “Beyazıt Devlet Kütüphanesi” olarak değiştirilir. Beyazıt Meydanı’na bakan iki tarihi binada hizmet vermektedir. Biri, 2. Beyazıt Camii külliyesinde İmaret binası olarak inşa edilen 1506 yapısı bina; diğeri ise 19.yy’ın son çeyreğinde askeri misafirhane olarak inşa edilen binadır. Bu bina, İstanbul’un işgal yıllarında Fransız karakolu olmuş, daha sonra asker bu binaya dönmemiştir. Bina daha sonra İstanbul Üniversitesi dişçilik mektebi olarak uzun yıllar hizmet vermiştir. Dişçilik mektebi binayı boşaltınca binanın yıkılması gündeme gelmiş ancak dönemin kütüphane müdürü Muzaffer Gökman’ın olağanüstü çabasıyla bina Beyazıt Devlet Kütüphanesi’ne tahsis edilmiştir.

II. Abdülhamid tarafından restore edildi

İstanbul’un çeşitli yerlerindeki vakıf kütüphanelerinde bulunan koleksiyonların bir araya getirilmesi ve “Bazı cami, türbe ve kenar mahallerde mahv ve telef olunan kitapların zayiinin önlenmesi, hem de ehil ve erbabının istifadesine sunulması” amacıyla devlet tarafından bir “Milli Kütüphane” kurulmak üzere harekete geçilir ve kütüphane için uygun bir yer aranır. Sultan II. Beyazıt tarafından 1501-1506 yılları arasında yaptırılmış olan, toplam 17 kubbeden oluşan imaretin 6 kubbeli bölümü, zamanın padişahı II. Abdülhamid tarafından restore edilir.

Raflarına yerleştirilen bir takım “Naima Tarihi” ile hizmete açılan kütüphane, daha sonra Beyazıt Camii’nden getirilen, satın alınan ve bağış yoluyla gelen kitaplarla kısa bir sürede dolar. 1934 yılında Atatürk’ün emriyle çıkartılan “Basma Yazı ve Resimleri Derleme Kanunu” gereğince Türkiye’de basılan her türlü yayından bir adedi kütüphaneye verildiğinden yer sıkıntısı başlar. Bu nedenle 1948 ve 1953 yılarında imaretin diğer bölümleri de kütüphaneye dâhil edilir. Koleksiyonun hızla zenginleşmesi ve okuyucu sayısının da artmasıyla kütüphanenin genişletilmesi zorunlu hale gelmiştir. 1867- 1876 yılları arasında yapılmış olan Eski Dişçilik Okulu binası da kütüphaneye tahsis edilerek 1 Nisan 1988 tarihinde törenle hizmete açılmıştır.

Kütüphanecilik alanında ilkler

Beyazıt Devlet Kütüphanesi, ülkemizdeki kütüphanecilik alanında pek çok “ilk”lere imza atmıştır. İlk cilt atölyesi ve matbaa burada kurulmuştur. Yine 24 Nisan 1952 tarihinde kütüphanenin bir bölümünde Türkiye’de ilk defa tam donanımlı “Beyazıt Çocuk Kütüphanesi” açılmıştır. Fakat daha sonraki yıllarda oluşan yer sıkıntısı nedeniyle 1961 tarihinde kapatılmıştır. Modern kataloglama çalışmalarına ilk kez Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde başlanıldığı belirtilmektedir.

Beyazıt Devlet Kütüphanesi’nde kaç tane eser var?

Kütüphanede bulunan toplam doküman sayısı 1 milyonun üzerindedir. Kitap sayıları sürekli artış göstermektedir. Bugün araştırmacıların erişebildiği kitap sayısı 812.858’dir. Görme engelli vatandaşlarımızın yararlanabileceği 5 bin adet sesli kitap mevcuttur. Ayrıca yine sayısı her gün değişmekle birlikte yaklaşık 130.000 ciltten oluşan 30.618 çeşit dergi ve 1.869 çeşitten oluşan yaklaşık 55.000 cilt gazete bulunmaktadır. Bunların dışında yaklaşık 63.893 adet kitap dışı materyal de (afiş, kartpostal, harita, para, pul vb.) koleksiyonda yer almaktadır.

Eserler, 7 katlı çelik konstrüksiyon depolarda saklanıyor. İklimlendirme ve nem oranlarına da dikkat ediliyor.

Kitabın Ortası dergisi, Mart 2018, sayı 12.

Güncelleme Tarihi: 14 Nisan 2018, 11:40
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER