Âkif'in doğup büyüdüğü semt

Milli şairimiz merhum Mehmed Âkif Ersoy'un 63 yıllık ömrünün başlangıç noktası olan Fatih'deki Sarıgüzel semtini Doğan Pur anlatıyor..

Âkif'in doğup büyüdüğü semt

İstiklâl Marşı yazarı millî şairimiz merhum Mehmed Âkif Ersoy’un 63 yıllık ömrünün başlangıç noktası olan Fatih’deki Sarıgüzel semtini Doğan Pur anlatıyor.

Âkif’in hayatını konu alan eserlerin hemen hepsinde doğduğu yerin Sarıgüzel semti olduğu yazılıdır. Mehmed Âkif ise kendi mahallesini bir şiirinde şöyle anlatmaktadır: 

Bizim mahalleye poyraz kışın da uğrayamaz,

Erir erir akarız semtimize geldi mi yaz!

Bahârı  görmeyiz ala lâtif olur, derler…

Çiçeklenirmiş ağaçlar, yeşillenirmiş yer,

Demek şu arsada ot bitse nevbahâr olacak?

Ne var gidip Yakacık’larda demgüzâr olacak,

 

Fusûlü  dörde çıkarmaz bizim sokaklarımız,

Kurak, çamur... İki mevsim tanır ayaklarımız! 

 

Mehmet Akif ErsoyGünümüzde Akşemseddin Mahallesi (Hoca Üveys ve Hasan Halîfe Mahalleleri) sınırları içinde kalan Sarıgüzel semti, Fatih Camii ve Külliyesi mevkiinden Vatan Caddesi’nin (Adnan Menderes Bulvarı)  yer aldığı eski Bayrampaşa Deresi yatağına inen yamacın yukarı kesiminde, Fevzi Paşa Caddesi’ne paralel  Sarıgüzel Caddesi çevresindedir.  Bugün Sarıgüzel isminin geçtiği yegâne yer ise Eskialipaşa’daki Koyun Baba kabri önünden başlayan ve İskender Paşa Câmii civarında nihayet bulan Sarıgüzel Caddesi’dir. Sarı Gez, Sarı Gürz, Sarı Gürüz, Sarı Kürz veya Sarı Güz isimleri zamanla Sarıgüzel’e dönüşmüş ve bu ad ile anılmaya başlanmıştır. Semt, adını Sultan II. Mehmed Han (Fatih), Sultan II. Bayezid Han ve Sultan I. Selim Han (Yavuz Sultan Selîm)  devri âlimlerinden olan Sarıgürz Nureddin Efendi’den almaktadır. Nureddin Efendi aslen Balıkesirli olup doğum tarihi bilinmemektedir. Tahsilini Bursalı Hocazade ve Sinan Paşa’dan almıştır. Sultan I. Selim devrinde Kazaskerlik rütbesine erişmiştir. Sarı tüylü, kısa boylu ve şişman olduğu için “Sarı Kürz=Gürz” lakabıyla ün kazanmıştır. Nureddin Efendi  1521 senesinde vefat etmiş ve Sofular semtinin üst tarafındaki (tekrar ihya edilen) Kanbur Mustafa Paşa Camii (Yayla Camii) haziresine defnedilmiştir. Kabri halen kayıptır.  

Sarıgüzel’deki tarihi eserler şunlardır; Bali Paşa Camii, Hüsrev Paşa Türbesi, Keserci Dede (Neccar Mehmed Efendi) Türbesi, Cumhuriyet döneminde yenilenen Bahçevan Şeyh Mehmed Ârif Efendi Türbesi, restore edilen Çaşnigîr Osman Ağa Türbesi, 1996 yılında yeniden inşa edilen Hoca Üveys Camii, 1915 yangınında harab olan ve 1998’de tekrar ihya edilerek ibadete açılan Dibek Mescidi (Âyineli veya Aynalı Mescid), Emir Ahmed Buhari Türbesi, Sadrazam Ahmed Cevad Paşa Türbesi ve 1965 senesinde yeniden inşa edilen Emir Buhari Camii

Semtin kaybolan eserleri ise şunlardır; 1918 yılındaki Fatih yangınında  ortadan kalkan ve günümüze sadece arsası gelebilen Sarı Gez Mescidi (Çıkrıkçı Kemaleddin Efendi veya Harrat Kemaleddin Efendi Mescidi), yine 1918 senesindeki büyük yangında yok olan Sarıgüzel Hamamı, 1915’teki yangında yok olan Hasan Halife Camii ve bugün sadece bazı duvar kalıntıları bulunan Uncu Hafız Medresesi, Emir Buhari Camii’nin hemen yanındaki Zülâli Çeşme Sokağı’nda bulunmakta iken ortadan kalkan Doğramacı Mehmed Ağa Çeşmesi, Emir Buhari Camii ile Bali Paşa Camii arasında yer almakta iken yok edilen İbrahim Paşa Çeşmesi, Emir Buhari Camii’nin hemen karşısındaki Fatih Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü’nün yerinde bulunan ve tarihe karışan Emir Buhari Medresesi, Sultan II. Abdülhamid Han’ın Sadrazamlarından Ahmed Cevad Paşa’nın Türbesi’nin arka tarafındaki apartmanların bulunduğu alanda yer alan Kazasker Abdurrahman Efendi Mektebi, yine Emir Buhari Sokağı’nda iken kabri Emir Buhari Camii haziresine nakledilen ve halk arasında “Bican Baba” adı ile tanınan, Halvetiyye tarikatının Uşşakiyye şubesine bağlı bulunan Şeyh Muhammed Memi Can Efendi’nin Türbesi.  

Âkif’in doğduğu ev

Mehmed Âkif Ersoy 1873 senesinde o zamanlar Sarıgüzel semti içinde yer alan  ve Sarı Nasuh adı ile anılan mahallenin sınırları dâhilindeki 12 numaralı evde dünyaya gelmiştir. Bugün doğduğu evin yerini şöyle tarif edebiliriz. Akşemsettin Mahallesi’nde, Bali Paşa Caddesi üzerindeki 63 No.’lu Kirman Apartmanının bulunduğu nokta. 1889 senesinde meydana gelen Fatih yangınında yok olan evin üzerinde yükselen binanın girişinde asılı olan sarı pirinç levhada şunlar yazmaktadır: 

İSTİKLAL MARŞI VE SAFAHAT ŞAİRİ

MİLLİ  MÜCADELENİN MANEVİ ÖNDERLERİNDEN

MEHMED AKİF ERSOY

BU BİNANIN YERİNDE BULUNAN EVDE

1873 YILI ARALIK AYINDA DOĞMUŞTUR 

T.C KÜLTÜR BAKANLIĞI                        

İSTANBUL İL KÜLTÜR       

MÜDÜRLÜĞÜ               

M.Ü.                      

İLAHİYAT FAKÜLTESİ VAKFI

MEHMED AKİF

ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

27 ARALIK 1996 

 

Levha, Sayın Süleyman Zeki Bağlan ve Sayın Murat Altıparmak’ın gayretleri neticesinde 27 Aralık 1996 tarihinde asılmıştır. 

Mehmed Âkif’in okula başladığı sıbyan mektebi

Emir Buhari Mahalle Mektebi olarak zikredilen sıbyan mektebinin asıl ismi kaynaklarda Kazasker (Kızıl) Abdurrahman Efendi Mektebi olarak geçmektedir.

Âkif  dört buçuk yaşlarında iken bu sıbyân mektebine başlamış ve iki yıl kadar burada okumuştur.  Söz konusu mektep muhtemelen 1918 senesindeki Fatih yangınında yok olmuştur. Bugün mevcut olmayan mektebin arsasında apartmanlar bulunmaktadır.  
 

 

 

Doğan Pur Âkif’i yâd etti

Güncelleme Tarihi: 01 Ocak 2011, 01:09
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner26