banner17

Cemil Meriç'in anısı Reyhanlı'da yaşatılıyor

Bir zamanlar değerli şahsiyetlerin yaşadığı evlerin restore edilip kültür evine dönüştürülmesini önemli bir kazanım olarak görmek gerekir. Reyhanlı Cemil Meriç Kültür Evi de fikir dostlarını bekliyor. Mahmut Balcı yazdı.

Cemil Meriç'in anısı Reyhanlı'da yaşatılıyor

Türkiye’nin Ortadoğu’ya açılan kapılarından biri olan Hatay’ın Reyhanlı ilçesi ile iletişimim 1984 yılından itibaren başladı. O tarihten itibaren birkaç yıl hariç her yıl Reyhanlı’ya gidip gelirim. Oradaki evrensel İslam kardeşliği inancına sahip Müslümanlarla hasbihal etmeye çalışırım. Cemil Meriç’in Reyhanlı’da doğduğunu ve bir süre burada yaşadığını öğrendikten sonra da bir iki yazımda bu zenginliğe dikkat çekmeye çalıştım.

Bu sene de, 30 Temmuz 2015 tarihinde özel olarak Hatay Valiliği tarafından 2013 yılında hizmete açılan Reyhanlı Cemil Meriç Kültür Evi'ni ziyaret ettim. Reyhanlı halkı için önemli bir kazanım olduğunu gördüğümüz bu evden hareketle halka karşı gericiliği tercih eden sözde ilericilere karşı direnen fikir adamımız Cemil Meriç hakkında birkaç notu sizlerle paylaşmak istiyorum. Cemil Meriç Kültür Evi ziyaretinde, kültür evi görevlisi Osman Nuri Reyhan da bize refakat etti.

Türkçe, Arapça ve İngilizce olarak hazırlanan 17 dakikalık ‘Cemil Meriç Zamanı isimli belgesel filmden ve Hatay Valiliği tarafından hazırlanan ve 2014 yılında basımı gerçekleşen “Cemil Meriç Kültür Evi” isimli kitabından hareketle paylaşacağım bu notların Cemil Meriç’in anlaşılmasına katkı sağlamasını umuyorum.

Okuma odası da var

Cemil Meriç Kültürevi Türkiye’deki tüm eğitim ve kültür çevreleri için bir kazanım oldu. Kitapta ve kültür evinin duvarlarında Cemil Meriç’in, ruh dünyamıza tesir eden özlü sözleri ve Reyhanlı ilçesinde bulunan Cemil Meriç Kültür Evi’nin fotoğrafları yer almakta. 31 sayfalık kitapta Cemil Meriç’in doğduğu Reyhanlı ilçesindeki tarihi ev, dönemin Hatay valisi Celalettin Lekesiz'in öncülüğünde aslına uygun olarak restore edilerek Cemil Meriç Kültür Evi’ne dönüştürüldü. 320 metrekare alana sahip, iki katlı 7 odalı tarihi yapıdan dönüştürülen Cemil Meriç Kültür Evi, asil yapısı, sohbet ve okuma odaları ile ziyaretçilere buluşma, dinlenme ve okuma imkanı sunuyor. Evin elma ve portakal ağaçlarıyla kaplı bahçesi de, evin güzelliğini bir kat daha arttırmış. Bir katı Cemil Meriç’in eserlerine ve hayat hikâyesine ayrılan kültür evinde, izleyicilere sunulan üç boyutlu film gösteriminde ise Meriç’in şahsında Anadolu coğrafyasının son 150 yıllık macerasına yolculuk yapılıyor.

Kitabede şunlar yazılmakta: “Cemil Meriç’in doğduğu bu evin 20. yy.’ın ilk yıllarında yapıldığı tahmin edilmektedir. Valiliğimiz tarafından tescil ettirilerek koruma altına alınmış olan yapının, ilk olarak kamu yapısı olarak kullanılmak üzere yapıldığı bilinmektedir. Yapıldıktan kısa süre sonra konut olarak kullanılmaya başlanmıştır.

Ülkemizin yetiştirdiği büyük düşünür Cemil Meriç’in bu evde dünyaya geldiği ve çocukluğunu geçirdiği bilinmektedir. Sonrasında farklı ailelerin eline geçen yapı, günümüze kadar konut olarak kullanılmıştır. 29.03.2013 tarihinde Hatay Valiliği İl Özel İdaresi tarafından satın alınan yapının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri 2013 yılı Haziran ayı içerisinde tamamlanmış ve hemen arkasından restorasyon uygulamasına başlanmıştır. Hatay Valiliği İl Özel İdaresi tarafından özgün haline sadık kalınarak restorasyonu gerçekleştirilmiştir. Daha sonra binanın 'Cemil Meriç Kültür Evi' olarak düzenlenmesi için tanzim ve tefrişine başlanmıştır.”

1 Nisan 2014'te hizmete açılan Kültür Evi, özellikle gençlere dönük tasarlanmış. Ziyaretçilere huzurlu bir ortamda Cemil Meriç’in yaşadığı dünyaya kısa bir yolculuk yaptırmayı amaçlayan bu mekânın zemin katında çok boyutlu sinema tekniğine de uygun 24 kişilik bir sinema salonu, idari oda ve okuma odası bulunuyor. Zemin katta ayrıca bahçeden girilen bir iç mutfak konulmuş. 1. katta ise Cemil Meriç Salonu ve okuma odaları ile Cemil Meriç’in sağlığında kullandığı çalışma ortamının canlandırıldığı Cemil Meriç Odası mevcut. Burası valilik tarafından Milli Eğitim Bakanlığı’na devredilmiş.

Basit bir ziyaret olarak kalmamalı, o abidevi şahsiyetler anlaşılmalı

Son yıllarda bazı belediyelerin aramızdan ayrılan değerli şahsiyetlerle ilgili yaptıkları mekânları, restore edilen kültür evlerini önemli bir kazanım olarak görmek gerekir. Ancak bu yerlerin sadece öğrencilerin götürüldüğü yerlerden ibaret yerler olarak kalmaması için çeşitli anma ve anlama programları yapılmalı. Örneğin Reyhanlı’daki Cemil Meriç Kültür Evi'ne, İstanbul Güngören’deki Erdem Beyazıt kültür Merkezi'ne veya Esenler'de Cahit Zarifoğlu Gençlik Merkezi'ne gelen bir kişinin, önce bu yerin ismini aldığı abidevi şahsiyeti anlaması gerekir. Şayet bu toplu gezilerin, anlama ve abidevi şahsiyetin görüşlerinin hayata yansımasına etkisi olmaz ise yapılan çalışmaların hiç bir değeri olmayacaktır. O zaman okullardan gruplar halinde öğrencilerin getirilip götürüldüğü bu yerlerin sıradan yerlerden herhangi bir farkı olmayacaktır. Özellikle Reyhanlı’daki ve Hatay bölgesindeki tüm eğitimciler ve kültüre önem veren çevreler için Cemil Meriç’in ilkokuldan üniversiteye kadar topluca okunması ve anlaşılması gereken bir değer olarak ilan edilmesi, çalışmanın takip edilmesi halinde yirmi yıl içerisinde ciddi bir dönüşüm olacağını söyleyebilirim. Bu durumda şu öneriyi getirmek istiyorum:

Acaba Reyhanlı Halk Eğitimi Merkezi'ne bağlı faaliyet gösteren Cemil Meriç Kültür Evi Reyhanlı Belediyesi'ne devredilseydi daha mı iyi olurdu diye düşünmeden edemedim. Bu şekilde hem Reyhanlı Belediyesi'nin kültürel çalışmalara eğilmesi hem de bu yerin resmi bir yer olarak kalmaması ve daha işlevsel hale gelmesine katkı sağlanmış olur düşüncesindeyim.

Tarihimiz, mührü sökülmemiş bir hazinedir

İttihat ve Terakki’nin baskılarından kurtulmak isteyen, 1980 sonrası Türkiye’sindeki İslamcı Müslümanların birikiminde önemli bir payı olan, Yeni Türkiye’nin oluşması için çaba gösteren herkes için de Cemil Meriç’in düşüncelerinin yol gösterici olduğuna inanıyorum. Herkesin Cemil Meriç’in görüşlerini tam anlaması için fiyatları yüksek olsa da tüm kitaplarını okuması gerekir. Ancak bir giriş olması için özellikle gençlerin bilmesi gereken görüşleri özet halinde her yerde paylaşılmalı. Vakti olan birinin “Cemil Meriç’ten Gençlerimize Yol Gösteren Fikirler” isimli bir çalışma da hazırlamasını öneririm. Bu yazımda bir katkı olması için hem kültür evinin duvarlarına asılan hem de kitaplarında yer alan fikirlerinden birkaç görüşü dikkatinize sunuyorum:

- Efsaneyle şiir kanatlıdırlar. İlim ağır ağır ilerler.

- Kitap, istikbale yollanan mektuptur.

- Zulüm bir korkunun ifadesidir. Korkan zalimdir.

- Münakaşada zafer mağlup olanındır.

- Yenilmek zenginleşmektir.

- Aydın, toplumun vicdanıdır.

- İdealizm olmadan medeniyet olmaz.

- Okumak, iki ruh arasında aşıkâne mûlâkattır.

- Bilgi, sonu gelmeyecek olan bir fetihtir.

- Düşünce dünyasında hiçbir fetih nihai değildir.

- Hürriyet yıkmaz, sınırlar.

- Her şey, Yaratan’ın elinden çıkarken güzeldir.

- Nereye gidersen git, bulacağın aydınlık, zihninin aydınlığı kadar olacaktır.

- Tarihimiz, mührü sökülmemiş bir hazinedir.

Reyhanlı'da Değirmenkarşı Mahallesi Menekşe Sokak'ta yer alan Reyhanlı Cemil Meriç Kültür Evi fikir dostlarını bekliyor. Daha iyi bir çevre düzenlemesinin devam etmesi, ana caddelerden tabelalar konulmasının da bu yerin daha iyi tanıtımının yapılmasına katkısı olacaktır.

Babası için yapılan çalışmalara destek veren etkinliklere katılan Cemil Meriç’in kızı Prof. Dr. Ümit Meriç hocaya, bu yazının yazılmasına vesile olan ve ilerleyen zamanlarda Cemil Meriç’i okuyacağını ifade eden Reyhanlı'nın gelecek vaat eden gençlerinden Muhammed Yasin Sarar'a da teşekkür ediyorum.

 

Mahmut Balcı yazdı

Güncelleme Tarihi: 04 Ağustos 2015, 11:43
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20