Yayıncılar neden birbiriyle oturup konuşmazlar?

Birçok yayınevi öyle kitaplar yayınlıyor ki, bunların en mümeyyiz vasfı aceleye getirilmiş olmaları.. İşte iki örnek..

Yayıncılar neden birbiriyle oturup konuşmazlar?

 

Birçok yayınevi öyle kitaplar yayınlıyor ki, bunların en mümeyyiz vasfı aceleye getirilmiş olmalarıdır. En azından böyle bir görüntü sergiliyorlar. Bunları en güzel niteleyen açıklama sanırım ‘paldır küldür yayın’ tabiridir. Birkaç örnek verilebilir:Hüseyin Vassaf, Hicaz Hatırası

Vassâf’ın Hicaz Hâtırâtı iki ayrı yayınevinden aynı yıl yayınlandı

Birçok çalışmasını takdirle karşıladığımız, istifade ettiğimiz bir araştırmacı olan Cemil Çiftçi Bey, Şubat 2011’de Hüseyin Vassaf’ın Hicâz Hâtıratı’nı, Marmara İlahiyat Kütüphanesi’ndeki müsvedde yazmasından yayınlayıverdi. Halbuki Dergâh dergisinin Aralık 2008 tarihli 226. sayısında Sefîne-i Evliyâ’yı yayına hazırlayan Prof. Dr. Mehmet Akkuş ve Prof. Dr. Ali Yılmaz ile bir röportaj gerçekleştirmiş ve hocalarımıza “Vassâf’ın, üzerinde çalıştığınız başka eserleri var mıdır?” diye de sormuştuk. Mehmet Akkuş Hoca, müellifin Hâtırât-ı Hicâziyye’sini Sûriye’de Bir Cevelân adlı aynı türden bir kitabıyla birlikte yazma nüshalarından yayına hazırladıklarını, eserin ‘basılmak üzere’ olduğunu söylemişti.

Özetlemek gerekirse Mehmet Akkuş, önce Hâtırât-ı Hicâziyye’nin müsvedde nüshasına ulaştığını, daha sonra temize çekilmiş ve fotoğraflarla süslenmiş nüshasına Vassâf’ın torunu Prof. Dr. Evin İlyasoğlu vasıtasıyla nasıl ulaştıklarını bu röportajda anlatmıştı. Nedense, her şeyiyle yayına hazır olan bu eser 2008 veya 2009’da basılamadı.

Bekliyorduk basılmasını ama basıldığını duyup da bir nüshasına ulaştığımızda Hâtırat’ın sadece müsvedde nüshasını esas alan Cemil Çiftçi neşriyle karşılaştık. Bu arada yine aynı yıl (2011) kitabın Mehmet Akkuş tarafından yayına hazırlanan nüshası da yayınlandı. Elbette bu son neşir, hem müsvedde nüshayı göz önünde bulunduruyor, hem de bizzat Vassâf tarafından temize çekilmiş nüshayı esas alıyordu.

Müsvedde metinle temize çekilmiş metin arasında ne fark vardır denebilir. Şöyle açıklayabiliriz:

1. Müsvedde metni temize çeken Vassâf, eserini üslup bakımından da önemli ölçüde düzeltmiş ve yenilemiştir. Akkuş neşrinde bu farklılıklara işaret edilmiş bulunmaktadır.

2. Temize çekilmiş metinde bazen Vassaf'ın bizzat çektiği ve bazen de dolaştığı beldelerden topladığı fotoğraf, harita ve resimler yapıştırılmış durumdadır. Düşününüz, 1906’daki bir Hac yolculuğunun ve 1914’teki bir Suriye ve Filistin yolculuğunun fotoğrafları ve diğer ‘görselleri’ temize çekilmiş metnin içinde yer alıyor. Yazma nüshasından bazı sayfaların tıpkıbasımlarına bakarak hemen söylenebilir: Vassâf’ın, fotografik malzemeyi sayfaya yerleştirişi ve etraflarına inci gibi rık’asıyla ördüğü metin tam bir zevkiselim örneğidir.

3. İkisi de gezi metni olan Hâtırat ve Cevelân’ın Akkuş neşrinde bir arada bulunuyor oluşu okuyucu için başlı başına bir avantajdır.

Hüseyin Vassaf, Hicaz HatıratıAcaba Cemil Çiftçi Bey, Mehmet Akkuş ve Ali Yılmaz hocaların Dergâh’a verdiği röportajı okumamışlar mıydı? Buna ihtimal vermek zordur. Bunu bildikleri hâlde yine de müsvedde nüshadan eseri yayına hazırladılarsa durum en basit kelimeyle üzücüdür ve bunu ancak ‘paldır küldür yayın’ nitelemesiyle ifade edebiliriz. Doğrusu gerçekten üzücü bir durumdur bu. Şimdi okuyucu ne yapsın?

Gölpınarlı ve Fütüvvet Makaleleri TTK tarafından yayına hazırlanıyordu

Üzerinde durmak istediğimiz ikinci örnek ise Abdülbâkî Gölpınarlı’nın İslâm ve Türk İllerinde Fütüvvet Teşkîlâtı adıyla kitaplaştırılan hacimli makalesidir. Yine 2011 yılı içinde kitaplaştırılmış olan bu makale, Gölpınarlı’nın kitaplaştırılmamış makaleleri içinde en önemlilerinden biridir. Zamanında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Mecmuası’nın Cilt: XI, Ekim 1949-Temmuz 1950 tarihli 1-4. toplu sayısında yayınlanmış 300 sayfayı aşkın bir makaledir. Bu makalenin hatırı sayılır bir kısmı Farsça ve Arapça birçok Fütüvvetnâme’nin tercümesinden ve hatta tıpkıbasımlarından oluşmaktadır.

Peki, ama Gölpınarlı aynı mecmuanın bir sayısında daha fütüvvet konulu ve yine -bu kez Türkçe- Fütüvvetnâme çeviriyazıları barındıran başka bir dizi makale daha yayınlamıştı. Bu durumda ilk akla gelen sorulardan biri de şu olmaz mı: Bunlar neden bu toplama eklenmemiş?

Üstelik Türk Tarih Kurumu Gölpınarlı’nın fütüvvet konulu olanlar başta olmak üzere bütün makalelerini kitaplaştırma çalışmalarını yürütmektedir ve bu hususta merhumun varisi Yüksel Gölpınarlı Bey’le bir sözleşme de imzalamıştır. Durum kendisinden öğrenilebilirdi.

Bu yayın da -en azından- Gölpınarlı’nın fütüvvet konulu bütün makalelerini ihtiva etmemesi bakımından yine aceleye getirilmiş bir yayın görüntüsü sergilemektedir.

İyi planlanmamış yayıncılık

Araştırılsa, geçen yıl içindeki yayın faaliyetleri arasında gözümüze çarpan bu iki örneğin dışında başka örnekler de verilebilir ‘paldır küldür yayın’lara. Doğrusu, iyi planlanmamış, mümkünse konuyla ilgili birkaç kurum ve elbette sağsa yazarlar veya mütercimler, değillerse varisleriyle oturulup enikonu üzerinde düşünce teatîsinde bulunulmamış çalışmalar okuyucu için gereksiz masraf kapısı açacağı gibi, kültür dünyamız için de yetersiz çalışmalar olarak tatmin edici olmaktan uzak kalacaktır.

Ülkenin fikir ve hüner erbabının bu tür konularda neden bir araya gelemediği, neden birbirleriyle irtibata geçme zahmetinde bulunmadığı ve en üzücüsü de bu hususun neden hiç önemsenmediği sürekli sorulup durulacaktır.

Bu soru gündemde olduğu sürece de okuyucular ve araştırmacılar için gereksiz masraf; yayıncılar için de yine emek/iş kaybı ve israf kapıları sonuna kadar açık olacaktır. Vâ-esefâ…

 

Yusuf Turan Günaydın dikkat çekti

Güncelleme Tarihi: 09 Mayıs 2012, 18:20
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Zehra Kumaşlı
Zehra Kumaşlı - 7 yıl Önce

yaklaşık 100 yıl önce yazılmış bir romanın "uluslararası bestseller" olarak sunulmasına ve bunu yeni bir yayınevinin yapmasına ne diyeceksiniz? bu arada metni daha önce çevirenin, hazırlayanın da adı sanı yok ortada.http://en.wikipedia.org/wiki/M%C3%B3r_J%C3%B3kaihttp://www.idefix.com/kitap/patrona-halil-ask-ve-isyan-mor-jokai/tanim.asp?sid=FSA75UERCH3HJJEQ5X0G

banner19

banner13