Sultan Abdulaziz'in Eskizleri Paris'te

İlk olarak üç yıl önce Dolmabahçe’de sanatseverlerin ilgisine takdim edilen Sultan Abdülaziz’in eskizleri ve bu eskizlerden yola çıkarak hazırlanan yağlıboya tablolar, Viyana’dan sonra şimdi Paris’te sergileniyor.

Sultan Abdulaziz'in Eskizleri Paris'te

Sultan Abdülaziz, Batılı yanı olmadığından ve Avrupa ilim ve kültürüyle temas etmediğinden dem vurulan padişahlardandır. Hâlbuki yabancı bir ülkeyi ziyaret eden ilk ve tek padişah olan Abdülaziz, Şark an‘aneleriyle hemhal olduğu gibi aynı zamanda “ibnü’l-vakt” yani “zamanının çocuğu” olarak Batı kültürünün birçok unsuruyla da kaçınılmaz bir şekilde iç içeydi.

Birçok selefi gibi sanata ilgili olan Sultan Aziz, birçok sanatçıya da hâmî idi. Türk mûsıkîsini iyi bilirdi. İyi bir icrâcı, mâhir bir bestekâr ve kalemi kıvrak bir hattattı. Bununla birlikte, Sultan’ın resim sanatında da “tâlim ve terbiye görmüş bir artist”ten hiçbir farkı olmadığı pek bilinmez. Zira Sultan’ın akademik resim eğitimi aldığı bilgisine henüz sahip değiliz; ayrıca onun imzasını taşıyan bir tabloya da pek rastlanmamıştır. Ancak Sultan Aziz’in kaleminden çıktığını bildiğimiz eskizler, onun ressamlık kudretinin ve estetik maharetinin kuvvetini ortaya koymaya kâfîdir.

İlhamını yaratılışının derinliklerinden alan bir sanatkâr

Resme meraklı olan ve sarayda yabancı ressamlar istihdam eden Sultan Aziz, kimi zaman yaptırmak istediği tabloların kompozisyonlarını bizzat çizdiği eskizlerle belirlerdi. Sultan’ın emrinde çalışan ressamlardan biri de Polonyalı Stanisław Chlebowski (1835-1884) idi. Saraydaki özel bir dairede uzun süre çalıştırılan Chlebowski, büyük Osmanlı savaş ve zaferlerini tasvir etmek üzere görevlendirilmişti. Bu çizimleri yaparken Sultan’ın müdahalelerine o da maruz kalmış ve fakat bundan pek hoşlanmamıştı. Ancak daha sonra Sultan’ın müdahalesinin yerinde olduğunu hayretle müşahede etmişti.

İşte sergideki 67 eskiz, Sultan’ın Chlebowski’ye hediye ettiği ve Polonya’da Krakov Ulusal Müzesi’nde muhafaza edilen desen defterinde yer alan çizimlerdir. Yağlıboya tablolar ise bu eskizler esas alınarak kompoze edilmiş imzasız eserlerdir. Bu tabloların Sultan Aziz’e ait olduğu iddia edilse de bunların Chlebowski -veya diğer saray ressamları- tarafından yapıldığını söylemek daha makul görünüyor. Esasında bu eskizler, sanatı akademik eğitim tarafından törpülenmemiş, ilhamını yaratılışının derinliklerinden alan bir sanatkârın zengin hayal gücünü yansıtan, samimi ve özentisiz eserlerdir ve Chlebowski’nin sadece teknik yönü ağır basan tablolarından sanatsal kıymet itibariyle daha üst seviyededir.

Sergilenen eskizler ve yağlıboya tabloları, ilk olarak 2013’te İstanbul Dolmabahçe Sanat Galerisi’nde teşhir edilmişti. Şimdi bu eserler, Sultan’ın vefatının 140’ıncı senesinde, 1867’deki seyahatin üç önemli durağı olan Viyana, Paris ve Londra’da sergilenmek üzere Avrupa turuna çıktı.

İlk olarak 16-30 Mart 2016 tarihleri arasında Viyana’da sergilenen eserler, 26 Nisan’da Fransa’nın başkenti Paris’te Frederic-Moisan Galerisi’nde sergilenmeye başlandı. “Eskizlerden Tablolara Sultan Abdülaziz Resim Sergisi” başlığıyla düzenlenen organizasyon, Başbakanlık Tanıtma Fonu ve Yunus Emre Enstitüsü işbirliğiyle, Uluslararası Kültür ve Sanat Derneği (UKSD) tarafından organize ediliyor. 7 Mayıs’a kadar açık olan sergi, daha sonra Londra’da açılacak.

Görselleri büyütmek için üzerlerini tıklayınız.

 

Ömer Fâruk Can

Yayın Tarihi: 29 Nisan 2016 Cuma 13:55 Güncelleme Tarihi: 30 Nisan 2016, 10:24
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
veliselman@gmail.com
veliselman@gmail.com - 6 yıl Önce

İmzasız bu yağlıboya tabloların Chlebowski'ye ait olduğunu iddia etmek pek makul görünmüyor zira imzasız yağlıboya tablolardaki fırça tarzı ile Chlebowski'nin fırça tarzının çok farklı olduğunu söylüyor meşhur ressamlarımız.

banner19

banner26