banner17

Prof. Michot İbn Teymiye'yi anlattı

İslam felsefesi profesörü Yahya Michot, Şehir Üniversitesi’nde İbn Teymiye’nin İmam Gazali eleştirilerini anlattı.

Prof. Michot İbn Teymiye'yi anlattı

 

İstanbul Şehir Üniversitesi’nin 7 Mayıs’ta düzenlediği seminerde, Belçikalı Müslüman İslam felsefesi profesörü Yahya Michot konuk edildi. Michot, 10-12 Kasım 2011 tarihinde Ohio State University’de düzenlenen “Islam and Rationality: The Impact of Al-Ghazali” sempozyumunda yaptığı, “Ibn Taymiyya’s View of Al-Ghazali” başlıklı sunumun, Oxford’un Journal of Islamic Studies’inde yayınlanan tam versiyonunu özetleyerek sundu.Yahya Michot

Gazali, kitaplarında hem metodoloji hem de muhteva olarak çelişiyor

Michot, öncelikle İbn Teymiye hakkındaki gayet basite indirgenen yorumları eleştirerek konuşmasına başladı. “İbn Teymiye anlaşılmıyor” diyor kısaca Michot. Michot, İbn Teymiye’nin Buğyetü’l-Mürtêd isimli kitabından hareketle, Gazali’nin 4 kitabındaki, Cevâhir, Mişkât, Mi’yâr ve Faysal’daki çelişkilerine dikkat çekti.

İbn Teymiye’ye göre Gazali, kitaplarında hem metodoloji hem de muhteva olarak çelişiyor. Hatta İbn Teymiye, çoğu kez, Gazali’yi Karmatîler’le kıyaslıyor. Michot’ya göre İbn Teymiye, Gazali’den daha mantıklı ve tutarlı bir tablo çiziyor.

Kur’an’dan anlam çıkarmanın da bir metodolojisi var

İbn Teymiye’ye göre Kur’an’dan ve kanonik metinlerden mana istihraç etmek için kıyas ve itibar lazım. “Ancak bazı şartlar altında, belli bir metodolojiyle Kur’an’dan anlam çıkarılabilir” diyor. Ona göre, Gazali bu şartların hiç birini sağlamıyor ve hiçbir metodoloji de kullanmıyor.

Michot’ya göre, İbn Teymiye ehl-i tasavvufun Kur’an’dan işârî manalar çıkarırken kullandıkları metodu kabul ediyor fakat “Gazali bunu dahi yapmıyor” diyor. İbn Teymiye, Gazali’nin bir te’vil kanunu olmadığını öne sürüyor.

İbn Teymiye, “yedullah” ve benzeri müteşâbih ayetlerden örnekler getiriyor. Gazali’nin “yed”i idrak (intellect) olarak anladığını fakat bunun bir mesnedi olmadığını, bilakis maksûd-ı İlahi’nin bu olamayacağını söylüyor.

İmam Gazali, İbn Sina’dan etkilenmiş (midir?)

Michot’ya göre, Gazali, her ne kadar filozofların tutarsızlıklarını gösterip felsefeyi reddetse de onlardan etkilenmiş, kanonik metinlerden anlam çıkarırken felsefî davranmıştır. Gazali’nin, İbn Teymiye’nin “hiçbir metodoloji kullanmamıştır” dediği, metodolojisi belki ancak rüya tabiriyle açıklanabilir. O da İbn Sina’nın Risale-i Adhawiyya’sinden mülhemdir.

Yahya Michotİbn Teymiye’ye göre, İmam Gazali’nin İslam ilimlerinde geçerli bir kanun-ı te’vili yoktur. Tefsir, şerh metodolojisi yoktur. Dolayısıyla kanonik metinleri tahrif etmiştir. Michot’ya göre, İmam Gazali, her ne kadar filozoflara karşı dursa da, kanonik metinlerin şerh ve tefsirinde İbn Sina’dan, özellikle Risale-i Adhawiyya’sinden etkilenmiştir.

Sorulacak çok soru, aranacak çok cevap var

Hâsılı, Yahya Michot, kafamızı karıştırdı, “sorulacak ne kadar soru, aranacak ne çok cevap var” hissiyatımızı derinleştirdi. İbn Teymiye’ye olan merakımızı artırdı ve metinlerle ilk elden yüzleşmemizi teşvik etmiş oldu.

Her ne kadar İmam Gazali’ye olan muhabbetimizden ötürü, özellikle “Kur’anın anlamlarını tahrif etmiştir” cümlesi gücümüze gitse de, İbn Teymiye’ye de kulak vermek gerekliliğini hissettirdi bizlere. Semineri düzenleyen İstanbul Şehir Üniversitesi’ne ve Prof. Yahya Michot’ya teşekkürlerimizi sunuyoruz.

 

Abdullah Taha Orhan oradaydı

Güncelleme Tarihi: 16 Mayıs 2012, 11:11
YORUM EKLE
YORUMLAR
Hasan soysal
Hasan soysal - 7 yıl Önce

İbn-i Teymiyye hakkındaki basit yorumlardan rahatsız olan bir adamın İmam Gazali hakkında bu kadar basit yorumlar yapması ne kadar garip! Bir usulu fıkıhçı ve metedoloji üstadı olan İmam Gazali'ye metodolojik çelişkiler içinde olduğu iddiası tam anlamıyla boş bir laftan ibaret. Profun iddialarını aklî çıkarımlarında itibara alınmamış İbn-i Teymiyye'ye dayandırması da ilginç. İbn-i Teymiyye hafızasının güçlü olmasıyla öne çıkmış fakat akli yorumlarının kabul edilmeyeceğini alimler söylemişlerdir

Ali Sözer
Ali Sözer - 7 yıl Önce

Bir alimi savunurken diğerini boşa çıkarmak ne kadar kolay! İbn Teymiye hakkında Abdullah el-Hererî'nin "Makâlâtü's-sünniye fi dalâlâti ibn teymiyye" adlı eserini tavsiye ederim.

İlyas Yıldırım
İlyas Yıldırım - 7 yıl Önce

Gazzali hakkında konuşurken genelde çok rahat olunuyor. Bir zamanlar aklı/düşünceyi öldüren insan! diye ön plana çıkartılırken şimdi (bu yazı özelinde) hududu olmadan din hakkında yorumlar yapan alim potresiyle karşı karşıyayız. İnsaf ehline selam olsun, onlar İhya medeniyetinin farkındalar ve sayıları az da olsa çoğalıyor çok şükür. NOT: Bu vesileyle sorayım, BİSAV'daki Gazzali seminerlerinden ne haber var acep?

raziye
raziye - 7 yıl Önce

acaba metnin tamamına ulasabilir miyiz?

Leyla
Leyla - 7 yıl Önce

Türkiye'de bazı kimselerin fikirlerini eleştirebilmek cesaret ister, Şehir üniversitesini bu etkinliğinden dolayı kutluyorum. Metnin tamamını bende merak ettim.

hasan sarmacı
hasan sarmacı - 7 yıl Önce

Arkadaş şu modernistler bir bitmedi.

zübeyir
zübeyir - 3 hafta Önce

Yıllarımı ibn Teymiyye ye verdim ve herzaman derim... Bu zat hiçbir zaman tam manasıyla anlaşılmadı... Çok başka biri... Çok...

banner19

banner13

banner20