banner17

Necip Fazıl'ın dergiciliğine nasıl bakmalı?

Çok yönlü bir sanatkâr olan Necip Fazıl merhum, 24 Mayıs Pazar günü düzenlenen bir etkinlikle Bursa’da anıldı. Ahmet Serin etkinlikten notlarını aktarıyor.

Necip Fazıl'ın dergiciliğine nasıl bakmalı?

Necip Fazıl’ın sanatkârlığına kimsenin diyecek bir sözü olmasa gerek. Ama Necip Fazıl, sadece dünya çapında bir sanatkâr değil, aynı zamanda ülkenin kaderini değiştirmek isteyen bir fikir ve eylem adamıydı da. Şunu rahatlıkla söyleyebiliriz: Necip Fazıl merhum, günümüzde herkesin çıplak gözle gördüğü ‘vesayet sistemi’ gerçeğini yıllarca önce görüp kökü dışarıda olan bu vesayet odaklarının halkı esir aldığını “tersine ehram” benzetmesiyle haykırıp durdu yıllarca. Üstadın tersine ehramında, bu ülkenin çoğunluğunun vesayetçi azınlık tarafından nasıl yönetildiği kategorik olarak da resmediliyordu.

Çok yönlü bir sanatkâr olan Necip Fazıl merhum, 24 Mayıs Pazar günü düzenlenen bir etkinlikle Bursa’da anıldı. Etkinlikte konuşmacılar, Üstad'ın siyasi yönünden çok sanatkâr yönü üzerinde durdular, onun ve onun eserlerinin şimdiye kadar pek bilinmeyen yönlerine temas ettiler. Etkinlik, Mayıs sıcaklarının rehavetine rağmen yoğun bir katılımla gerçekleşti. Program, sözlerin en güzeli olan Kur'an tilavetiyle başladı. Üstadın ‘Sakarya Türküsü’ ve ‘Gençliğe Hitabesi’ onun yetişsin diye ömrünü verdiği gençler tarafından okundu.

Etkinliği konusu Necip Fazıl olunca, buna kayıtsız kalmak da zordu. Bu yüzden etkinliğe kültür, siyaset dünyasından çok sayıda kişi ile STK temsilcileri de katıldı. Etkinlik, aynı zamanda Genç Memur Sen Bursa İl Başkanı da olan şair Yunus Emre Altuntaş tarafından yönetildi.

Sinematografik eserlerin sahibi

Sempozyumda söz alanBünyamin Yılmaz, Üstad'ın sanat anlayışı, çok bilinmeyen sinema-tiyatro ve oyunları hakkında bilgi verdi. Necip Fazıl’ın metinlerinde görsel unsurların diri ve çarpıcı bir şekilde yer aldığını belirten Bünyamin Yılmaz, Üstad'ın ele alınması gereken pek çok eseri olduğunu ve bunların sinema diliyle aktarılması gerektiğini belirtti.

Oturumda söz alan diğer konuşmacı Mahmut Bıyıklı ise Üstad'ın şiiri, davası ve hayatı hakkında bilgiler verdi, onun çok bilinmeyen bazı hatıralarını paylaştı.

Mustafa Yazgan Hoca ise, Üstad Necip Fazıl'ın devrimci yönüne vurgu yaparak ülkemizin başındaki badirelerin atlatılması için üstadın çok iyi analiz edilmesi gerektiğini belirterek, onun anlattıklarını dikkate alarak olaylar karşısında çok dikkatli ve tetikte olunması gerektiğini vurguladı. Üstad Necip Fazıl’la ilgili bazı hatıralarını da paylaşan Mustafa Yazgan’ın anlattıkları salonu etkiledi.

Çıkardığı dergiler bir ekoldü

Necip Fazıl dendiğinde akla ilk gelen dergi elbette ki Büyük Doğu’dur. Büyük Doğu zamanla bir dergi adı olmaktan çıkmış, bir kuşağı, bir davayı, bir fikri ifade eder olmuştur. Konuşmacılar, Büyük Doğu ile ilgili ilginç tespitlerde de bulundular.

Bu tespitlere göre, siyasî kimliği yüzünden etrafında kalın çizgiler oluşan Büyük Doğu, edebî bir gözle okunduğunda, dönem dönem değişen farklı tablolar çıkar ortaya. Çünkü dergi bazen neredeyse bir siyasî dergi olarak yayımlanmıştır. Bu sebeple Büyük Doğu’nun, belli bir siyasî kamplaşmadan çekinen edebî kadroyu ürkütmüş olduğu da söylenebilir. Ancak Necip Fazıl’ın dillerde dolaşan birçok şiiri, tefrika hâlindeki hikâye ve tiyatrosu gibi devrin birçok sanatkarının eserleri de Büyük Doğu’da yayımlanmıştır. Bu isimlerden bir kısmını saymak fikir sahibi olmak için yeterli olacaktır sanırım: Ahmet Adnan Saygun, Avni Altıner, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Burhan Toprak, Cavit Yamaç, Celâl Sılay, Cemal Tollu, Ekrem Reşid, Emin Ülgener, Fahri Erdinç, Faik Baysal, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Fikret Adil, Gavsi Ozansoy, İlhan Berk, İskender Fikret, Mahmut Yesari, Mesut Cemil, Nizamettin Nazif, Nurettin Sevin, Nurullah Berk, Oktay Akbal, Özdemir Asaf, Peyami Safa, Rıza Beser, Sabahattin Kudret Aksal, Sabahattin Teoman, Sait Faik, Salih Zeki Aktay, Selçuk Milâr, Vecdi Bürün, Yusuf Mardin, Zahir Güvemli, Zeki Faik, Ziya Osman Saba, Ziya Yamaç...

Bir eylem adamı olarak Üstad

Konuşmacıların tümünün değindiği konu, Necip Fazıl Kısakürek’in sanatkârlığının yanısıra aksiyoner tavrıyla da dikkat çeken bir fikir ve dava adamı olduğuydu. Bu durum, onun dergiciliğini de etkilemiştir. Bu sebepten, onun dergiciliğine bu pencereden bakmak yerinde olur. Edebiyat sahasında erken yasta rüştünü ispatlayan ve haklı bir şöhrete kavuşan Necip Fazıl, kendi fildişi kulesine çekilmek yerine kalemini toplumu uyarmak için kullanmıştır.

Büyük Doğu ve Ağaç dergilerindeki şair

Konuşmacılar ayrıca onun dergiciliğine de değindiler. Buna göre Necip Fazıl, çıkardığı dergilerle de çokça konuşulan biridir. Ama bu dergilerden özellikle Büyük Doğu ve Ağaç dergileri, Üstad'ın değişik yönlerini temsil etmesi bakımından öne çıkar. İki dergiye yakından bakıldığında, bu dergilerin her birinin Necip Fazıl’ın birbirinden farklı ancak hepsi bir potada eridiğinde bütünlenen şahsiyet özelliklerinden derin izler taşıdığı hemen fark edilir. Büyük Doğu, daha çok idealist ve aksiyoner kimliğini vurgulayıcı izler taşırken, Ağaç, güzel sanatların bütün dallarını kucaklayan yönüyle Necip Fazıl’ın estet kimliğini vurgular.

Necip Fazıl Kısakürek’i bir insan, bir şair, bir aksiyoner, bir aydın ve fikir adamı olarak anlamanın yolu elbette eserlerini okuyup anlamaktan ya da mücadelelerle dolu hayat hikâyesini öğrenmekten geçer. Necip Fazıl dergiciliği onun taşkın mizacını da içerir, dolayısıyla Ağaç’a, Büyük Doğu’ya ve hatta Borazan'a bir de bu gözle bakmak gerektiğini kaydetmekte fayda var.

Bir iddianın ifadesi olarak “Ben”

Konuşmacıların değindiği bir başka konu, Necip Fazıl’daki ‘ben’ duygusuydu. Konuşmacıların ifadesine göre, Necip Fazıl o idealistliğine, ahlâkçı görüşlerine rağmen güçlü bir ‘ben' duygusuna sahiptir. Konuşmacılar bu ‘ben’ ifadesinin egoizm olmadığını, sanatkârlara özgü bir iddianın ifadesi olduğunu söylediler. Çünkü Necip Fazıl, hiçbir zaman ikinci olmaya tahammül etmemiştir. Kendisine bir yabancı ansiklopedide sadece iki Türk şairinin yer aldığı haber verildiği zaman hiç düşünmeden “İkinci kim?” demesi de onun bu iddiasını gösteren çarpıcı bir örnektir.

İlginin hiç azalmadığı programın sonunda dinleyicilere çeşitli kitaplar ve dergiler hediye edildi.

 

Ahmet Serin bildirdi

Güncelleme Tarihi: 26 Mayıs 2015, 15:13
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20