İnsan melekleşmez ama terbiye edilebilir

Prof. Dr. Mahmut Çamdibi Hocamız İSBEK’te verdiği seminerinde şahsiyet terbiyesi üzerinde durdu.

İnsan melekleşmez ama terbiye edilebilir

 

Biz Allah’ın aciz kulları, hayatımız boyunca birçok yanlışlar yapıyoruz. Bu yanlışlarımızdan birisi de çocuklarımızı eğitirken yaptığımız yanlışlar. Bu hataların nerelere varacağını, bize nasıl geri döneceğini ise tam olarak bilemiyoruz.

Çocuklarımıza nasıl davranmalıyız? Onlarla nasıl bir diyalog kurmalıyız? Bu ve bunun gibi soruların cevabını bazı televizyon kanalizasyonlarındaki pedagoglardan almaya çalışıyorsak vay halimize!

En başta şunu bir netleştirmeliyiz: Biz terbiye ilminin piri Efendimiz aleyhis selatü ve selam’ın ümmetiyiz. Kur’an-ı Kerim’de ve sünnet-i seniyede çocuk yetiştirmeye dair yüzlerce bahis var. Yani hangi anne baba dinimizin çocuk yetiştirme ile ilgili öğütlerini öğrenmek istedi de bulamadı? Dolayısıyla kendimizi modern bilimlere muhtaç hissetmemize hiç de gerek yok. Ama illa ki, “Biz eziklik yaşamak istiyoruz” diyenler varsa onlar da kendileri bilir.

Bizim sıkıntımız farklı

Bizim aslında bu konuda bir kaynak sıkıntımız yok. Bizim sıkıntımız, çocuklarının şahsiyet terbiyesi için dizi film seyretmekten veya evindeki televizyon kanallarının birçoğunu silmekten feragat edemeyen anne ve babaların olmasıdır. “Bir çocuk ateşe nasıl atılır?” sorusunun cevabını zannedersem en güzel bu kimseler verebilir.

Kötü örnekler bir tarafta dursun, çocuğunun alacağı şahsiyet terbiyesine önem veren, bunun için çok titiz davranan ve bu uğurda her türlü fedakârlığı yapabilen anne ve babalarla yolumuza devam edelim. Onlarla birlikte nasıl daha iyi çocuk yetiştirebiliriz sorusuna cevap arayalım.

Pedagogların söylemlerine baktığımızda, onların bu konuda bazı güzel şeyler söylediklerini ancak bir takım Müslümanca olamayan şeyleri de araya kattıklarını görüyoruz. Keskin bir Müslüman feraseti ile pedagogların söylemlerini inceleyen ehil kimseler, onların bilgilerindeki arızaları tespit edebilirler. Müslümanca olan ile Müslümanca olmayan bilgiyi ayıramayacak kişilerin ise pedagoji uzmanlarını dinlemesi dini açıdan birtakım sıkıntılara yol açacağından biz prensipte pedagogları dinlemeyi önermiyoruz.

Müslüman uzmanlarımız da var

Ancak pedagoji okuyan uzmanların içerisinde dinimizi de iyi bilen ve çocuk terbiyesi ilmini ayet ve hadislere dayandıran kıymetli uzmanlarımız da var. Fakat bunların sayısı çok değil. Elbette ki biz bu gibi ilim ehlinin bilgilerinden de faydalanmalı ve onların çocuk yetiştirmeye dair önerilerini dikkate almalıyız.

Prof. Dr. Mahmut Çamdibi Hocamız tam da bu bahsettiğimiz kıymetli hocalarımızdandır. Bu hocamızın ismine ilk olarak bir ilanda rastladım. İlanda Sümbül Efendi Camii’nin yanındaki İSBEK’te “Şahsiyet terbiyesi” konulu seminer vereceği yazıyordu. Bu ilanda “şahsiyet” kelimesi gibi muhteşem bir kelimenin yine “terbiye” gibi bize ait bir kelimeyle tamlama yapılarak kullanıldığını görmem çok hoşuma gitti. “Kişilik gelişimi” falan gibi bir başlık yerine böyle orijinal bir başlığın tercih edilmesi manidardı.Mahmut Çamdibi

İstek ile ihtiyaç farklı

Seminerin verileceği akşam, İsbek’in seminer salonunda hazır bulundum. Mahmut Çamdibi Hocamız güler yüzü ve güzel hitabeti ile çok güzel bir seminer verdi. Hocamız bir akademisyen olmasına rağmen dinleyici seviyesine uygun bir tarzda konuyu izah etti.

Bu faydalı seminerde Mahmut Çamdibi Hoca, insan davranışları ile alakalı bazı kilit kavramların birbirinden farklı anlamlara geldiğine dikkat çekti. “İstek”le “ihtiyaç”ın birbirine benzediğini ve zaman zaman karıştırıldığını söyleyen Hoca, bu ikisinin birbirinden farklı şeyler olduğunu söyledi. “Karnını tıka basa doyurmak istek mi ihtiyaç mı? Doymuşken yemek yemek ihtiyaç mı istek mi?” gibi sorularla konuyu izah eden Hoca ihtiyaçlarla isteklerin neler olduğu konusunda düşünmemiz gerektiğini söyledi.

Çok zeki ama akıllı olmayan insanlar var

Akıllı ve zeki olmanın da birbirinden farklı kavramlar olduğunu söyleyen Mahmut Hoca şunları söyledi: “Çok zeki insanlar vardır ama akıllı değildir. O kimse kısa vadede kendince çözümler ürettiğini zanneder. Akıl ise bir işin sonunu düşünerek karar verme demektir. Şahsiyet terbiyesi almış insanlar öfkeyi ve isteklerini akılla kontrol ederler. Fakat ‘ben akıllıyım’ diyen insanlar da birçok hatalar yaparlar. Aklı kullanmak çok önemlidir ancak aklın vicdan ile desteklenmesi gerekir.”

İnsanın davranışlarının şahsiyetinin aynası olduğunu söyleyen Hoca buna şu örneği verdi: “Trafikte hızlı araba kıllanmayı sevmeniz hırslı bir insan olduğunuzu gösterir.”

Çocuk ailenin söylediğini değil yaptığını dikkate alır

Çocukların en başta ailesinde ne görmüşse onu yapacağını söyleyen Hoca, ailesinde yalan söyleyen birisini gören bir çocuğun yalan söylemeye başlayacağını ifade etti. Yalan söylemeyen bir çocuk yetiştirmek isteniliyorsa anne ve babanın kesinlikle yalan söylememesi gerektiğini söyleyen Hoca; “Çocuk anne babasının bir yalanını yakalarsa yahut anne baba bir şeyi vaat eder de yapmazsa çocukta tereddütler başlıyor. Çocuk şimdi anne babasının söylediği ile yaptığı arasında kalıyor. Söylediğini değil yaptığını tercih eder” dedi.

Mahmut ÇamdibiSakın kediye yalan söyleme

Hiç kimsenin kimseyi kandırmaya hakkı olmadığını söyleyen Hoca çocuklarımıza; “Hiç kimse görmüyorsa da Allah bizi görüyor” duygusunu kazandırmamız gerektiğini söyledi. Bu konuda çok hassas olmamız gerektiğinin altını çizen Hoca; “Kediye bile yalan söylemeyin. Elinizle ‘gel pisi pisi’ diye çağırıp da bir şey vermeyerek onu kandırmayın” dedi.

Bu gecenin benim açımdan en güzel ve tesirli bilgisi hocanın bu cümlesi oldu. Çünkü seminerden az önce Sümbül Efendi Camii’nin bahçesindeki kedileri çağırmış ve sevmiştim. Her ne kadar Hoca; “Bir şey veremiyorsanız sevin, sevmek de bir şey vermiş olmaktır” dese de, yem umarak gelen bu hayvanları hiç çağırmasaymışım daha iyi olacakmış. Neyse ki bu hatamızı da fark ettik. Her seminerde bir kusurumuzu düzeltsek, ne de güzel olur.

Çocuğu izole etmek çözüm değildir

Terbiyede aile kadar çevre şartlarının da önemli olduğunu söyleyen Mahmut Hoca sözlerine şöyle devam etti: “Terbiyede sadece ailenin elinde değil, çevrenin de büyük etkisi var. Biz çocuğumuza bir çevre oluşturmakla da sorumluyuz. Çevreden tamamen soyutlarsanız, bu sefer asosyal oluyor, toplumun içine giremez hale geliyor. Oysa insan fıtraten sosyaldir. Çocukları kötü örneklerden korumak için iyice tecrit etmek ve izole etmek de çözüm değildir. Yarın cemiyetin içine girdiği zaman ne yapacak o zaman?”

Kendi ödevini kendin yap

İnsanlardaki sorumluluk almayı istememe ve “hep birileri yapsın, başkaları yapsın” anlayışına sahip olmalarında çocukluktaki bazı tecrübelerin payı olduğunu söyleyen Hoca, çocuklukta ödevlerini başkalarına yaptıran insanların büyüdüklerinde sorumluluk altına giremeyen insanlar olabileceğini, bunun için çocukların ödevini kendisi yapması gerektiğini, yapamıyorsa da ondan bundan yardım almadan uğraşması gerektiğini söyledi.

Gezme tozmayla insan tanınmaz

İnsanların birbirlerini sezgisel olarak tanıyabileceklerini söyleyen Mahmut Hoca bu konuda şunları söyledi: “İnsanlar birbirlerini konuşmadan da anlayabilirler, kimileri diyor ki gezelim tozalım birbirimizi tanıyalım. Uzun boylu gezme tozmayla da siz birbirinizi anlayamazsınız. Empatiyle, sezgisel olarak onun özelliklerini ve size uyumunu anlamanız lazım. Sezgi aklın bir boyutudur. İnsanda bu yetenek vardır ama biz maalesef insanın yeteneklerini bozuyoruz.”

Prof. Dr. Mahmut Çamdibi Hocamız son olarak şahsiyet terbiyesi ile ilgili olarak şu önemli hatırlatmayı yaptı: “Şunu da bilmemiz gerekir ki melek yetiştirmiyoruz, insan yetiştirtiyoruz. Hatasıyla, kusuru ile… İnsan melekleşmez ama terbiye edilebilir.”

 

Aydın Başar haber verdi

Yayın Tarihi: 07 Şubat 2013 Perşembe 13:22 Güncelleme Tarihi: 07 Şubat 2013, 13:22
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
büş
büş - 8 yıl Önce

Şahsiyet terbiyesi konusuyla ilgilenenler hocanın Şahsiyet Terbiyesi ve Din Eğitimi kitabından istifade edebilirler. Tavsiye ederim.

 ENVEROĞLU MEHMET İLKBAHAR
ENVEROĞLU MEHMET İLKBAHAR - 8 yıl Önce

İNSANIN KENDİSİ KİTAP OKUMUYORSA BU SEMİNER VE SOHBETLERE KATILMALARI VE CANKULAĞI İLE BÖYLE DEĞERLİ HOCALARIMIZDAN KENDİ PAYLARINA FAYDALI OLACAK AYNI ZAMANDA ÇOCUKLARINADA AKTARABİLECEĞİ GÜZEL AHLAK VETERBİYE KAZANDIRAN MAHMUT ÇAMDİBİ HOCAMIZDAN ALLAH CC RAZI OLSUN

banner26