banner17

Harflere meftun bir sanatkâr Hasan Çelebi

Hattat Hasan Çelebi’nin en büyük arzusu İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’nin zemin katında kaderine terk edilmiş 50 adet elyazması Mushaf-ı Şerifin layık oldukları itinayı görmesi. Hem de bu Mushaflar Sultan Abdülhamid Han’a ait. Esma Can deruni bir sohbette tuttuğu notları paylaştı bizimle.

Harflere meftun bir sanatkâr Hasan Çelebi

İnceden inceye kar yağıyor İstanbul'a, takvim yaprakları Ocak’ın 8’ini gösteriyor.

Acıbademde güzel bir dostun mekânında Cumhuriyet döneminin ilk icazetli hanım hattatı muhterem Ayten Tiryaki Hanımefendi ve bu sanata gönül vermiş yüzlerce talebesinden otuz hanım heyecanla kıymetli misafirlerini bekliyor.

Şeyh-ül Hattatin olarak da anılan, ömrünü kalıcı eserlere vakfeden ve yılların tecrübesini talebelerine aktarabilmek için çırpınan Hasan Çelebi hocamız ve eşi Nevriye Hanım teyze teşrif edince hal hatır faslından sonra sımsıcak bir sohbet başlıyor. Sanatın zorluğundan bilhassa çok çeşitli sorumlulukları olan biz hanımların vakit darlığı çekmesi nedeniyle yolumuzun uzun, meşakkatimizin ağır oluşundan bahsediyor sanki içimizi okur gibi. Son yirmi yıldır gelenekli sanatlarımızda hanımların sayı ve gayretlerinin giderek artmasından memnuniyet duyduğunu belirterek yüreğimize su serpiyor. Çamlıca Camii için talebelerinden bir el yazması Mushaf-ı Şerif istediğinde erkeklerden yalnızca iki kişinin talip olmasına karşı hanımlardan kırktan fazlasının severek gönüllü olduklarını, elenme suretiyle otuz beş hanım hattatın altı ay gibi bir sürede Kur’an’ı tamamladığını gülümseyerek anlatıyor. Başarıyı kabiliyetten ziyade gece rüyalara girecek kadar yapılan işi sevmeye bağlıyor. Ve tane tane şu manidar olayı naklediyor:

“Eskiden sobaya girebilsinler diye odunlar ücret karşılığı kırdırılırmış. Devrin meşhur hattatlarından Sami Efendi de odunlarını kırdırmak ister ama biriyle para hususunda anlaşamaz. Gelen diğer kişi ise şöyle bir bakar zor bulmuş olacak ki geri döner. Bir müddet sonra elinde baltasıyla çelimsiz ihtiyar bir oduncu çıkagelir. Kaç para istersin diye soran Sami Efendiye ‘Mühim değil, ben şu odunları bir güzel kırayım da hele beğenirsen verirsin’ deyince Sami Efendi biraz pişmanlık duyar, tereddütte düşer. Çok da meraklı olduğu için başında bekler, nasıl yaptığına dikkat kesilir. Nihayet iş bitince “Başta seni gözüm tutmamıştı lâkin çok muntazam kırdın. Bu nasıl oldu?” diye hayretini dile getiren meşhur hattata ihtiyar oduncu  “bu işi kırk yıldır severek yapıyorum öyle ki rüyalarımda bile odun kırarım” diyerek sırrını fısıldar.

Rüyada “Elifleri kaftanla” ikazı

Hissemize düşeni anlamış olmakla beraber devamında gelen rivayet daha bir pekiştiriyor aşkla çalışmanın hikmetini. 18. yüzyıla damgasını vurmuş Rakım Efendi bir yazı yazar fakat bir türlü içine sinmez. Hem abisi hem hocası olan İsmail Zühdü Efendi de artık hayatta değildir ki sorsun, danışsın. Gece rüyasına giren abisi Zühdü Efendi “Elifleri kaftanla" der. Sabah uyanır uyanmaz bunu bir işaret kabul eden Rakım Efendi gereken düzeltmeleri yapınca yazı oturur. Zira Rakım Efendi kalemi lüzumundan biraz fazla meyilli kesince ‘elifler'  zayıf düşmüştür.

Bizleri birer evlat ve talebe olarak gören Hasan Çelebi hoca yıllar evvel başından geçen bir hadiseyi anlatarak hasbihâle devam ediyor: “Daha gençlik zamanlarımdı, bu yüzden üzerimde çok emeği olan hocam Hamid Aytaç beyin kalıplarından istifade ediyordum. “Ela bizikrillahi  tatmeinnel kulüb" ayetini  yazdım fakat bir noksanlık  hissediyorum ne olduğunu bir türlü bulamıyorum. Derken rüyamda Hamid hoca “Harekelerin incedir" dedi. Sabah gözümü açar açmaz harekeleri biraz kalınlaştırınca yazı istediğim gibi oturdu.”

Hasan Çelebi hocamızın bazı uygulamalarla ilgili tenkitleri de kulağımıza küpe oluyor. Son yıllarda büyük hattatların adına memleketlerinde müze kurma girişimlerine biraz mesafeli yaklaşıyor. Kurulacak böyle bir müzenin hiç olmazsa üçte ikisi bu hattatın eserlerinden, geri kalanı da yapılacak bir müsabaka yoluyla seçici kurul tarafından kabul gören günümüz eserlerinden oluşması gerektiğini önemle belirtiyor. Bu fevkalade kıymetli sanatkârlara ait el emeği göz nurlarının aslı yerine fotoğraflarını duvarlara asmakla bir müze kurulamayacağının altını çiziyor.

Çürümeye terk edilen 50 elyazması Mushaf

Çözülmesini umutla beklediği bir acı hakikati öğrendiğimizde ise hepimiz çok üzülüyoruz. Sultan Abdülhamid Han’a ait yaklaşık elli adet el yazması Mushaf-ı Şerif İstanbul Üniversitesine ait kütüphanenin zemin katında muhafaza ediliyor. Hâlbuki bu şehrin havası, nemi bilhassa zemin katlarda depolanan böyle nadide eserlerimiz için büyük tehlike arz ediyor. Velhasıl rutubet bu eserleri mahvetmeden evvel kıymetli Mushafların gün yüzüne çıkartılmasını ve ziyaretçilerin rahatlıkla görebileceği müsait mekanlarda layık olduğu şekilde sergilenmesini çok arzu ettiğini ifade edince bizler de âmin diyoruz.

Kıssadan hisselerle dolu sohbetin sonuna doğru meşklerimizi gösteriyoruz. İlmin ve sanatın zirvelerinde gezinip tevazuda karar kılmış Hasan hocamız derslerimizin üzerinden hepimize tek tek izahlarda bulunuyor, biz ise pür dikkat dinliyoruz. Ayten Tiryaki hocamızın tabiriyle işimizin ‘iğneyle kuyu kazmak’ olduğunu biliyor, harflerden evvel edep ve erkân öğrendiğimiz bu mektebe artan bir muhabbetle bağlanıyoruz.

Tez zamanda yine buluşabilmek üzere dualarla vedalaşıyor, heybemizde nice güzellikler, dimağımızda taze bilgiler, kulağımızda ‘az fakat aranan kıymette eserler vermeye bakın' tembihleriyle evlerimizin yolunu tutuyoruz.

Dışarda soğuk rüzgârlar uğuldarken harflere meftun gönüllerimiz üşümüyor. Aşkın ateşi harlanmışsa bir kere ne soğuk ne zorluk ne de yorgunluk tuttuğumuz yoldan alıkoyamıyor...

Esma Can

Güncelleme Tarihi: 16 Ocak 2019, 11:19
YORUM EKLE
YORUMLAR
Sibel Erdem
Sibel Erdem - 1 ay Önce

Esmacım kalemine sağlık

Esma can
Esma can @Sibel Erdem - 3 hafta Önce

Her zaman ki gibi ilk tebrik eden, hep teşvik eden kıymetli arkadaşım..teşekkürler.

Feyza Şahin
Feyza Şahin - 1 ay Önce

Esmacım içimi ısıttın yine, Allah razı olsun. Kalemin aziz olsun seni de aziz eylesin inşAllah.

Yavuz Selim Can
Yavuz Selim Can - 3 hafta Önce

Çok güzel olmuş ellerine sağlık .

Mürüvvet Bener
Mürüvvet Bener - 1 ay Önce

Esmacığım, yazını birkaç kere okudum kalbime ve ruhuma etki etti.Bilmediğimiz bazı konularda da bizi aydınlattın .Allah yolunu açık etsin yazılarının devamını bekliyoruz .Eline ve kalemine Allah güç versin.

Ömer YÜCEBİLGİLİ
Ömer YÜCEBİLGİLİ - 1 ay Önce

Hat semah vb icraatlar zikir mahiyetinde olup günümüzde yalnıZ gösteriş için yapılıyor ken bu yazınız hal ilmi olduğu nu da biZlere bir kez daha göstermiş oldu kıymetli ablacigim .kalemine sağlık.keşke Trtbelgesel in yeni yayın ve program hamlesinde kuran , hat ve üstadlar üzerine programa da öncülük yapsanız.

Bir Fakir
Bir Fakir - 1 ay Önce

Yüreğinize sağlık.
Mushaf-ı Şerifler layık oldukları yeri bulur inşAllah.

Esma can
Esma can @Bir Fakir - 3 hafta Önce

Âmin inşaAllah..Sağolun, varolun.

Seyhan Ceren Erdem
Seyhan Ceren Erdem - 1 ay Önce

Çok güzel yazmışsınız kaleminize sağlık özellikle son bölümü çok güzeldi

S Altuntaş
S Altuntaş - 4 hafta Önce

Her zamanki gibi çok güzel ve naif bir yazı olmuş ESMA ablacığım, kalemine emeğine gönlüne sağlık. Sanki karşımda sen anlattın ben dinledim.
Yalnız şunu da yazmalıyım ;çürümeye terkedilmiş Mushaflar bölümü içimi sızlattı inşaAllah en kısa zamanda bir çare bulunur.

Esma Can
Esma Can @S Altuntaş - 3 hafta Önce

Bu hassas konunun tez zamanda hayırla çözüme kavuşacağına inanıyorum. Yazıyı okuyup bir de yorum yaparak değerli kıldığınız için teşekkür ediyorum.


banner19

banner13

banner20