banner17

Danişmendlilerin Anadolu'da her köşede izi var

Tokat’ta gerçekleştirilen 'Danişmendliler' sempozyumunda özellikle Danişmendlilerin kültürel etkileri üzerinde duruldu. Mustafa Uçurum etkinlikten notlarını aktarıyor.

Danişmendlilerin Anadolu'da her köşede izi var

Anadolu’nun yapıtaşı olan, her karışında izlerini bulunduran medeniyetler vardır. Devletler kurulmuş, devletler yıkılmış; gelip geçen bütün devletler Anadolu’da derin izler bırakmış. Danişmendliler de özellikle Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’ya girerek hem hakimiyetlerini ilan etmişler, hem de ele geçirdikleri yeni topraklara kalıcı eserler bırakmışlar.

Danişmend Ahmet Gazi’nin kurduğu Danişmendliler Beyliği, özellikle Sivas, Tokat, Niksar çevresinde hüküm sürmüş, Niksar’ı başkenti yapmış, vücuda getirdiği birçok eserle izlerini günümüzde de hissettirmiştir.

Tokat Valiliği, Tokat Belediyesi ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi’nin işbirliği ile 12-13 Kasım 2015'de düzenlenen “Danişmendliler Sempozyumu”, üniversitenin konferans salonunda gerçekleşti. Özellikle Danişmendlilerin kültürel etkileri üzerinde durulan sempozyumda sunulan bildiriler, Anadolu’nun kültürel zenginliğinde Danişmendlilerin etkisini göstermesi açısından önemliydi.

Anadolu’da Danişmendlilerin her köşede izi var

Danişmendliler Sempozyumu’nun Tokat’ta düzenlenmesi Tokat tarihi düşünüldüğünde isabetli bir karar olarak görülebilir. Özellikle Niksar’ın Danişmendliler Beyliği’nin başkenti olması, Tokat’ta ve Niksar’da birçok eserin bu döneme ait olması bu sempozyumu daha dikkate değer kılmıştır.

Açılış konuşmalarında Tokat valisi Cevdet Can, Tokat belediye başkanı Eyüp Eroğlu ve Gaziosmanpaşa Üniversitesi rektörü Mustafa Şahin aynı noktaya dikkat çektiler. Bu toprakların bereketinin yüzyıllar öncesine dayanan manevi güçten kaynaklandığını ve Mevlana’nın “Tokat’a gitmek gerek” sözünün önemli hakikatleri içinde barındırdığını, tarihsel gelişime göndermeler yaparak ifade ettiler.

Danişmend Ahmet Gazi, 1073 yılında Tokat’ı fethettikten sonra Anadolu’nun ilk camisi olan Garipler Camii’ni Tokat’ta yaptırır. Bu da Danişmenlilerin Tokat’a ve çevresine verdiği önemin bir göstergesidir.

Prof. Dr. Mikail Bayram, “Danişmendoğullarının Anadolu’nun Kültür Hayatındaki Önemi” adlı bildirisinde, Anadolu’nun her köşesini nakış nakış dokuyan Danişmenliler dönemi eserleri hakkında bilgi verdi. Eserlerde yer alan İslam etkisine ve bu etkinin Anadolu’nun İslamlaşmasındaki katkısına örnekler üzerinden değindi. Bir medresenin, çeşmenin, caminin ya da türbenin; yüzyıllar sonrasına bile birçok şeyi anlatmaya yettiğini ifade etti.

Kayseri ve Niksar Ulu Camii, Amasya Halifet Gazi Türbesi, Niksar Melik Gazi Türbesi gibi birçok eserin Danişmendiler döneminde yapıldığı vurgulanarak, Anadolu mimarisindeki Danişmenliler etkisi anlatıldı.

O kitabe, hat sanatı açısından bir kaynak eser

Niksar’ın başkent olması, Danişmendlilere ait birçok eserin de Niksar’da bulunmasını sağlamıştır. Prof. Dr. Hüsrev Subaşı, “Niksar Emir Arslandoğmuş Kümbeti’ndeki Kûfî Kitâbe ve Hat Sanatı Açısından Önemi” konulu bildirisinde, sözkonusu kitabenin daha sonraki yıllarda yazılan kitabelere kaynaklık ettiğini, hat sanatı açısından bu eserin bir kaynak eser özelliği taşıdığını anlattı. Bu kitabede kullanılan kufi hattının hat sanatındaki yerini ve etkisini anlatan Subaşı, bu hat ile oluşturulan eserler hakkında örnekler verdi. Emir Arslandoğmuş Kümbeti’nde bulunan kitabenin önemine değindi.

Danişmendliler Dönemi’nin kültürel etkilerinin ele alındığı sempozyum Hasan Erdem arşivinden seçilen "Danişmendli Kültür Mirası" konulu serginin gezilmesi ile devam etti.

 

Mustafa Uçurum haber verdi

Güncelleme Tarihi: 17 Kasım 2015, 16:18
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20