Bosna Hersek'te Beyaz Kurdele Günü

''Tarih 31 Mayıs 1992… Boşnakların çoğunlukta olduğu Prijedor şehrinde Sırp yetkililer tarafından yerel radyoda bir bildiri yayınlanır.'' Nevra Neretva, Beyaz Kurdele Günü'ne dair yazdı.

Bosna Hersek'te Beyaz Kurdele Günü

Mayıs’ın son günü 21 yıldır beyaz kurdele takmayı unutmayan insanlar çıkıyor evlerden sokaklara Bosna Hersek’te. Üç ırk 20 yıl önce zorbalıkla yaşadıkları bir savaşın utancıyla bir kez daha acılarını anıyor yüz yüze… Oysa Boşnaklar, “mübadele olsaydı o yıllarda, savaştan daha mı iyiydi” diye sorulduğunda, bugün bile, “Bosna üç ırkın ülkesidir, adı Bosna’dır, ama üç ırk yaşadıkça güzel bu ülke” derler.

Tarih 31 Mayıs 1992… Boşnakların çoğunlukta olduğu Prijedor şehrinde Sırp yetkililer tarafından yerel radyoda bir bildiri yayınlanır. Sırp olmayan bütün vatandaşlar evlerinin pencerelerine beyaz bayrak, çarşaf asacak, dışarı çıkanlar da kollarına beyaz kurdele takacak, böylece Sırp olmayanlar belli olacaktı. Prijedor’da dehşet katliam böyle başladı 1992’nin 31 Mayıs’ında…

Bu bir planlı etnik temizliğin başlangıcıydı. Binlerce kişi esir kamplarına götürüldü. Kadınlara tecavüz edildi. Yüzlerce, binlerce insan işkence görerek öldürüldü. Trnopolje esir kampından 200 kişi bir dağ başında katledildi. Sadece 16 kişi canını kurtarabildi. 1991-1995 yılları arasında Prijedor’da 5209 kişi öldürüldü, 4093’ü sivildi.

Yeni nesil acı dolu tarihinden utanıyor mu?

Geçtiğimiz günlerde Saraybosna sokaklarında, tıpkı savaş zamanında Bosna cephesinin yanında yer alan Sırplar gibi beyaz kurdele ile sokaklarda dolaşan Sırp vatandaşlar vardı. Hatta seremoni katedral önünde yapıldı. Neden bilinmez ama bu yarayı iyileştirecek tek halk yine Sırplar gibi görünüyor. Zira Boşnakların, Avrupa mahkeme salonlarında formaliteden yargılanan savaş suçlularının formaliteden aldığı cezalara ihtiyacı yok.

Bugün hâlâ Bosna’da 31 Mayıs günü halk kollarına beyaz kurdele bağlayarak gezer sokaklarda… Lakin yeni nesil birçok savaş seremonisine katılmadığı gibi bu seremoniye de genellikle katılmıyor. “Yeni nesil acı dolu tarihinden utanıyor mu” sorusunu getiriyor belki akıllara lakin haksızlar mı bilinmez? Her elli yılda bir yeni bir savaş hikâyesi ile tarihe adını yazdırmış Bosna Hersek, belki de artık savaş izlerini silmek istiyor.

Aliya İzzetbegoviç‘in dediği gibi savaşın açtığı yaraları unutmayarak fakat kin de tutmayarak sarıyor Boşnaklar.

Geçmiş olsun sevgili Bosna

Avrupa’nın ortasında, bu garip ülkede onlarca festivale eşlik eden onlarca katliam seremonisi vardır, Beyaz Kurdele Günü de bunlardan biridir. Bir Beyaz Kurdele Günü daha savaş davaları sonuçlanmadan, savaş suçluları hak ettiği gibi yargılanmadan atlatıldı Avrupa mahkemelerinde…

Ve bugün halk evlerinden okullarına, işlerine ve şehir koşturmacalarına doğru giderken, katedral önünde dağıtılan beyaz kurdeleleri taktı koluna… Katedral önünde yapılan seremoni ise dev bir ironi olarak bir kez daha yaşandı Bosna’da…

Geçmiş olsun sevgili Bosna, bir yıldönümünü daha başarıyla ve sükûnetle atlattın, yeni bir katliam seremonisin de görüşmek üzere…

 

Nevra Neretva

Yayın Tarihi: 03 Haziran 2016 Cuma 16:59 Güncelleme Tarihi: 03 Haziran 2016, 16:59
YORUM EKLE

banner19

banner36