Unutulmaya terkedilen bir zafer: Kûtü'l Amâre

Çanakkale'den sonra Osmanlı’nın İngilizler karşısında kazandığı ikinci büyük zafer olarak Türk tarihine altın harflerle kazınan Kûtü'l Amâre zaferi 1945 yılına kadar her yıl 29 Nisan'da Kut Bayramı olarak anılıyordu. TRT Haber'de yayınlanan Hattı Müdafa programı bu zafere özel bir bölüm ayırdı.

Unutulmaya terkedilen bir zafer: Kûtü'l Amâre

1. Dünya Savaşı’nın yaşandığı en şidetli yerlerden biri de Arabistan Cephesi’ydi. İngiltere, hem Hindistan güzergâhındaki kontrolünü sürdürmek, hem de Osmanlı topraklarının yeraltı kaynakları açısından zengin olan kısımlarını ele geçirmek amacıyla, gözünü buraya dikmişti.

Dicle nehri boyunca ilerleyen İngiliz Kuvvetleri’nin önünde tutunmak mümkün olamadı. 23 Kasım 1914’te Basra’nın işgal edilmesinin ardından, 1915 Eylül'ü sonunda da Kûtü’l- Amâre ele geçirilmişti. General Townshend kumandasında ilerleyen İngilizlerin hedefi Bağdat’tı. İngiliz ordusu 3 Ekim’de Bağdat yolu üzerindeki Aziziye’ye girdi. Artık Bağdat’a sadece 80 kilometre kalmıştı.

Askeri tarihin ilk havadan yardım operasyonu

Bu sırada Halil Paşa kumandasındaki Osmanlı ordusu, Selman-ı Pâk bölgesinde savaş düzeni almıştı. Önündeki Osmanlı kuvvetlerini kolaylıkla ezebileceğini düşünen İngiliz kuvvetleri, büyük bir hayal kırıklığına uğradı. 22 Kasım’da saldırıya geçtiklerinde bu kez büyük bir direnişle karşılaşan İngilizler, ağır kayıplar vererek Aziziye’ye doğru kaçmaya başladı.

Osmanlı ordusunun takip harekâtına başlaması yüzünden Aziziye’de de tutunamayan İngilizler, erzak ve mühimmatlarını Dicle Nehri'ne atarak Kût-ül Amâre’ye kadar çekilmek zorunda kaldı. İngilizler Kût-ül Amâre’ye çekildiklerinde, muharip güçlerinin yarısını kaybetmişti.

İngilizlerin ikmal yollarını tıkamayı da başaran Halil Paşa, İngilizleri sıkıştırmıştı. Basra’dan yola çıkan General Alymer komutasındaki İngiliz destek güçlerinin yaklaşık 5 ay süren çabası, her seferinde yenilgiyle sonuçlandı.

İngilizler, Kût-ül Amâre’de sıkışıp kalan birliklerine yardım ulaştırmak için sadece kara harekâtı yapmadı. Askeri tarihin ilk havadan yardım operasyonu da Kût-ül Amâre’de denendi; ancak sonuç alınamadı. General Townshend ve 13 bin 309 kişilik birliği çaresizlik içinde teslim olmak zorunda kaldı.

1945'ten itibaren unutulmaya terkedildi ama...

Kût-ül Amâre, Çanakkale’den sonra Osmanlı’nın İngilizler karşısında kazandığı ikinci büyük zafer olarak Türk tarihine altın harflerle kazındı. Her yılın 29 Nisan’ında Kut bayramı olarak anılan ve kutlanagelen bu zafer, 1945’ten itibaren unutulmaya terkedildi. Dönemin politikacılarının, İngiltere’ye yakın bir politika seyretmesi bunda başlıca etken olmuştu.

Fakat bu "kutlu" zaferi unutturma gayretleri fayda vermedi. TRT Haber ekranlarında yayınlanan "Hattı Müdafaa" programının Kût'ul Amâre zaferini konu alan belgeseli, genç nesillere bu zaferi yaşatmak adına ümit verici bir çalışma oldu.

 

Yusuf Sami Kamadan haber verdi

Güncelleme Tarihi: 30 Nisan 2015, 11:03
YORUM EKLE

banner19