Türk kültürü Budapeşte'de tanıtıldı (video)

Macaristan'ın başkenti Budapeşte'de gerçekleştirilen 21. Uluslararası Budapeşte Kitap Festivali'nin bu yılki onur konuğu Türkiye oldu. Macar kitapseverlerin büyük ilgi gösterdiği Türkiye standında çok sayıda kültürel etkinlik gerçekleştirildi.

Türk kültürü Budapeşte'de tanıtıldı (video)

İtalya'dan Fransa'ya, Romanya'dan Suudi Arabistan'a kadar 35 ülke Budapeşte Uluslararası Kitap Festivali'nde bir araya geldi. Dünya edebiyatının farklı örneklerinin okuyucuyla buluştuğu festivalde, 40.000'den fazla kitap 500'den fazla yayınevi yer aldı ve bu görkemli kitap festivalinin onur konuğu Türkiye'ydi.

21.si düzenlenen festivalin resmi açılışına Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Dr. Abdurahman Arıcı, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürü Hamdi Turşucu ve Yunus Emre Enstitüsü Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Şeref Ateş katıldı. Son 10 yılda çok büyük ilerleme kaydedildiğini söyleyen Abdurrahman Arıcı, "Kitap okuma oranı yüzde 7,1'e çıktı. Bunlar önemli gelişmeler... Nerden geldik, nereye doğru gidiyoruz... Hem Türkiye'nin ekonomik gelişmesi hem sosyal ve kültürel gelişme arttığı müddetçe bunlar da devam edecek."

Festivalin onur konuğu Türkiye'nin kültürü ve yayımcılığı geniş bir standla anlatıldı. 150 metrekarelik standda 10'dan fazla yayınevi yer aldı ve 12 yazar katıldı. Festival koordinatörü Peter Laszlo Zentai, uluslararası bir hamle yaparak çok sayıda ülkenin festivale katıldığını belirtti. Zentai, "Bizimle ve fuara katılan ülkelerle güçlü bağları olan Türkiye onur konuğumuz. Bu kültürler asırlardır birbirini tanıyor ve bunlar bir araya gelince çok güzel bir şey ortaya çıktı. Biz Türkiye'yi burada ağırlamaktan çok mutluyuz" diye konuştu.

Konserler, sergiler, tiyatro oyunları ve imza günlerinin de yer aldığı festivale Macaristan'ın yanı sıra 65 ülkeden yazarlar katıldı. Festivalde Yunus Emre Enstitüsü'nün hazırladığı etkinlikler de gerçekleştirildi. Festivalin onur konuğu Türkiye, ziyaretçilerden tam not aldı.

İbrahim Müteferrika da tüm yönleri ile anlatıldı

Türk matbaacılığının Macar öncüsü İbrahim Müteferrika'nın eserleri de Budapeşte Uluslararası Kitap Festivali'yle Macaristan'daydı. Yunus Emre Enstitüsü ve Macar Bilimler Akademisi işbirliğiyle açılan sergide, Macar Bilimler Akademisi'nin koleksiyonunda yer alan Müteferrika baskısı eserler yer aldı.

Macar Bilimler Akademisi Kütüphanesi Müdürü Prof Dr. Monok İstvan, İbrahim Müteferrika'nın matbaacılığa 1728'de başladığını, hedefinin Türk toplum tarihi ve coğrafyası hakkında kitaplar basmak olduğunu söyledi. İstvan konuşmasını şöyle sürdürdü: "İbrahim Müteferrika'nın hayatından çok az bilgimiz var. Ama onun hayatı bize çok güzel şeyler öğretiyor. İbrahim Müteferrika dönemin modernleşmesinde büyük rol oynayan bir isim. Bunun tüm yönlerini bu sergiyle görebilirsiniz."

İbrahim Müteferrika'nın kurduğu matbaada basılan 17 eserden 8'ine yer verilen sergide Müteferrika'nın hayatı ve matbaası hakkında yazılmış eserler de sergilendi. Eserler arasında siyaset, tarih ve coğrafya konulu eserler ve Arapça - Türkçe sözlükler yer aldı.

Serginin yanısıra etkinlikte "İbrahim Müteferrika, Macaristan'dan Osmanlı İmparatorluğu'na" adlı bir yaşam öyküsü paneli de düzenlendi. Fahri Aral'ın moderatörlüğünü üstlendiği panelde, matbba denilince akla ilk gelen isim İbrahim Müteferrika tüm yönleri ile anlatıldı. Fahri Aral, İbrahim Müteferrika'nın kendi arzusu ile hiç bir zorlama altında kalmadan Müslüman olduğunu ve bunun kişiliğine de büyük etkisi bulunduğunu söyledi. Fahri Aral konuşmasına şöyle devam etti: "Özellikle yazmış olduğu kitaplar ve risalelerde bunu görmek mümkün. Mesela Risale-i İslamiye diye bir küçük eserinde İslamiyet'i nasıl tanıdığını ve Müslüman oluşunu anlatır."

Panelde İbrahim Müteferrika'nın hayatını konu alan 'Macar' adlı kitabın yazarı Solmaz Kamuran da vardı. Kamuran, İbrahim Müteferrika'nın yaşadığı dönemin çok ilerisinde bir şahsiyet olduğunu ve büyük bir entelektüel ve Türkiye ile Macaristan arasında bir köprü vazifesi yaptığını ifade etti.

Bir kitabın mürekkebinden hattına, süslemesinden cildine kadar tüm serüveni

Festivalde Yunus Emre Enstitüsü Osmanlı döneminde kitapların klasik usûlde hazırlandığı yer olarak olan Nakkaşhane’yi "Nakkaşhane, Osmanlı Sarayı'nda Kitap Serüveni" programı ile tanıttı. Programla ebru, hat, tezhip ve ciltleme de Budapeşte'de tanıtıldı.

Osmanlı'daki Nakkaşhane odasının aslına uygun olarak kurulduğu festivalde Osmanlı'nın kitaba verdiği değer gözler önüne serildi. Osmanlı atmosferinin yansıtıldığı Nakkaşhane’de geleneksel kitap sanatları, usta sanatkarlar tarafından icra edildi.

Bir kitabın mürekkebinden hattına, süslemesinden cildine kadar tüm serüveni, dönemin kıyafetleri, malzemeleri ve müziğinin kullanıldığı Nakkaşhane'de kitapların geçirdiği işlemler anlatıldı.

Usta mücellit İslam Seçen, ciltciliğin püf noktalarını katılımcılarla paylaştı. Macaristan basınının da yoğun ilgi gösterdiği Nakkaşhane’nin en genç üyesi Mehmet Yusuf Kanyılmaz'dı.

Corvinus'a ait kütüphanelerden savaş ganimeti olarak İstanbul'a getirilen eserler

Festivalde ayrıca "Saray Kütüphanesinde 4 Korvina" sergisi de açıldı. Macar ve Türk bağlarını gözler önüne seren serginin açılışına, Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Abdurrahman Arıcı, Türkiye Budapeşte Büyükelçisi Şakir Fakılı, Macaristan Başbakanlık Kültür Danışmanı Geza Szöcs ile çok sayıda davetli katıldı. Törende, Macaristan'da yaşayan Türk Orkestra Şefi Alpaslan Ertüngealp'in yönettiği Academia Hungarica orkestrası Dede Efendi'den Bela Bartok'a doğu-batı buluşması konseriyle Türk ve Macar müziğinden örnekler sunuldu.

Osmanlı İmparatoru Kanuni Sultan Süleyman'ın 1526 ve 1541'deki Budin Seferleri sonucu ünlü Macar Kralı Matthias Corvinus'a ait kütüphanelerden savaş ganimeti olarak İstanbul'a getirdiği eserlerden 4'ü sergide yer aldı. Kanuni Sultan Süleyman'ın savaş ganimetleri, 1869’da Süveyş Kanalı açılış töreninde Avusturya Macaristan İmparatoru Jozsef Ferenc'e Sultan Abdülaziz tarafından hediye edildi. Bu 4 kıymetli eser yıllar sonra bugün Budapeşte Sarayı Milli Kütüphanesi'nde sergilenmeye başladı.

Araştırma ve Akademik İşler Müdürü Dr. Laszlo Boka, Yunus Emre Enstitüsü ile bu sergiyi düzenlendikleri için çok mutlu olduğunu söyledi. Dr. Laszlo Boka şöyle konuştu: "Bu sergi iki ülke arasındaki kültür ilişkisinin ilerlemesine sebep olacaktır. Bu sergiyle inanıyorum ki Türk araştırmacılar bizim kütüphanemize araştırmaya gelecek ve Macar araştırmacılar da Türkiye'ye gidecekler."

Bir ferman, bir Muhammediye

Sergide bir adet ferman ve Yazıcıoğlu Mehmed'e ait Muhammediye eserinin de aralarında bulunduğu Türkçe yazma eserler sergilendi. Küratör Zsupan Edina, Korvina sergisinin kendileri için çok önemli olduğunu vurguladı. Zsupan Edina şu şekilde konuştu: "Korvina sergisi bizim için çok önemli. 15. yüzyıldaki Kral Mattias'ın kütüphanesinden eserleri sergiliyoruz. Kütüphanesinin onun kısa hayatında büyük bir yeri vardı. Bu eserler sefer sonrası İstanbul'a götürüldü.

Sultan Abdülaziz'in bu eserleri geri vermesi bizim için çok önemliydi. 2 bin 500 korvina vardı ama bu sergidekiler ilk geri getirilenler olması bakımından daha önemli. Bu eserlerin Türkiye ve Macaristan arasındaki kültürel birlikteliğe hizmet edeceğini düşünüyoruz."

Sultan'ın hediyesi "Saray Kütüphanesinde 4 Korvina" sergisi, tarihi Buda Sarayı Milli Szechenyi Kütüphanesi'nde 6 Mayıs'a kadar ziyarete açık olacak.

 









Eda Sinem Bakioğlu haber verdi

Güncelleme Tarihi: 30 Nisan 2014, 10:50
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner26