banner17

Tunus'un her şehrinde Osmanlı mührü var

Tunus’un, tarihle doğanın eşsiz uyumunu gözler önüne seren kültür ve turizm kenti Garul Milh, çok sayıda tarihi esere de ev sahipliği yapıyor. Bunlar içinde Ulu Cami ve Kale, şehrin gözde mimari yapılarından...

Tunus'un her şehrinde Osmanlı mührü var

Kuzey Afrika'nın Akdeniz’e kıyı ülkesi Tunus'ta doğayla tarihin buluştuğu Garul Milh şehri, denizin tüm güzelliğini aksettirdiği bir sahil kenti. Asırlardır farklı medeniyetlerin kültürel birikimini muhafaza eden kent, başkent Tunus'a oldukça yakın.

Tuz Mağarası” anlamına gelen Garu’l-Milh; bu adı çevresindeki tuzlaklardan alıyor. Tuz üreterek geçimlerini sağlayan kentin ilk sakinleri tuzu Nadur Dağı’nın mağaralarına saklıyordu. Binzert'e bağlı olan Garul Milh'in nüfusuysa 5.000. Yerinadur Dağı’nın eteklerine kurulu olan Garul Milh, önemli bir liman kenti aynı zamanda. Denizi, balıkçıları, maviyle beyazın adeta dans ettiği evleriyle tarih ve doğanın incelikle işlediği bir yer Garul Milh. Yüzyıllardır ardına kadar açıyor kapılarını ziyaretçilerine. Ve onları kültür ve doğanın eşsiz uyumuyla kucaklıyor.

Tunus’un diğer sahil kentlerinde olduğu gibi Garu’l-Milh’te de insanların çoğu geçimlerini balıkçılıktan temin ediyorlar. Ayrıca burada ahtapot avcılığı da yapılıyor. Garu’l-Milh‘li balıkçılar, sabahın erken saatlerinde “Garnıt” adı verilen küpü denize bırakıyor ve ahtapotlar bunu kendilerine yuva ediniyorlar. Balıkçılar da ertesi günün gecesi bunu toplayarak ahtapotu elde etmiş oluyorlar.

Tarih boyunca deniz ticareti için önemli bir merkezdi

Osmanlı-Avrupa mücadelesine tanıklık eden kentin Türk tarihinde ayrı bir yeri var. Akademisyen Safâ Bin Gara, Garu’l-Milh’in ufak bir yerleşim yeri olmakla beraber birçok tarihi eseri barındırdığına vurgu yapıyor. Bunların başında Osmanlı döneminde inşa ettirilen eserlerin geldiğini kaydeden Gara, kentte Roma dönemi eserlerinin de mevcut olduğunu kaydetti.

Gara şunları söyledi: “Burası tarih boyunca deniz ticareti için önemli bir merkezdi. Burada tarihte hem ticaret hem de savaş amaçlı kullanılmış önemli bir liman bulunuyor. Şehirdeki en önemli imar faaliyetleri de Osmanlı döneminde oldu. Burası çok kültürlü bir yapıya sahip. Kilise, cami ve havra mensupları uzun zaman huzur içinde yaşadılar.”

17. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen Ulu Cami, kentin kimliğini oluşturan yapılardan biri. Caminin giriş kapısında ise Türkçe kitabe asılı. Kitabede eserin yapılış tarihi ile ilgili bilgilerin yanı sıra camiyi yaptıran Dayı Mustafa Lâz için yazılan dua yer alıyor.

Klasik Osmanlı mimarisinin örneği olan camide mavi renk hâkim. Bu detaylar Tunus’un yerel kültürüne işaret ediyor. Ulu Cami, minaresi, avlusu ve şadırvanıyla tam bir Osmanlı yapısı. Avluda ayrıca Osmanlı döneminde Tunus'ta yaşayanlara ait olduğu düşünülen mezarlar var. Caminin içindeki güneş saati ise namaz vakitlerini gösteriyor.

Düşmanı korkutan meşhur bir kale

Garul Milh'teki tarihi eserler arasında Osmanlı döneminde inşa ettirilen kaleler de öne çıkıyor. İspanyolların ilerleyişini engellemek amacıyla yapılan kaleler, Garu’l-Milh’in sembolü. Kalelerden ilki Osmanlı’nın Tunus Valisi Hammude Paşa tarafından 1600’lü yılların ortalarında inşa ettirilen Tunus Burcu. Çifte duvar sistemine sahip ve kapıları çifte burçla korunan Tunus Burcu, Osmanlı kale mimarisinden izler taşıyor.

Kentteki diğer Osmanlı eserlerinde olduğu gibi Türkçe kitabesi bulunan kale, Akdeniz’den gelebilecek tehlikeleri önlemek için yaptırıldı. Sağlam bir savunma sistemine sahip kale, geçmişte suyla dolu hendeklerle çevriliydi. İçinde bir mescitin yer aldığı kalede dikdörtgen şeklinde, uzunluğu 46, genişliği ise 23 metre olan avlu bulunuyor.

1660'da Osmanlı idarecilerinden dayı Mustafa Laz tarafından inşa ettirilen bir diğer kale ise Lûtâni Burcu. Garu’l-Milh civarında türbesi olan Sidi Ali Mekki'nin adıyla da anılan yapıda, sülüsle yazılmış beş beyitlik bir kitabe var. Kitabede, Dayı Mustafa Laz’a dualar edilirken, Lûtâni Burcu’nun düşmanı korkutan meşhur bir kale olduğu belirtiliyor.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın 2013'ün Haziran ayında Tunus'a gerçekleştirdiği ziyarette Garu'l-Milh'teki Osmanlı eserlerinin onarılması kararlaştırıldı. Bu doğrultuda kapsamlı restorasyon çalışmalarının başlatıldığı Vustâni Burcu ziyarete kapalı. Osmanlı idarecilerinden Usta Murad tarafından 1640'da yaptırılan Vustâni Burcu da Garu’l-Milh’teki kaleler arasında önemini koruyor. Yüzyıllardır Garu’l-Milh'i koruyan kaleler kentin tarihine de tanıklık etmeye devam ediyor.

 

 

 

Yusuf Sami Kamadan haber verdi

Güncelleme Tarihi: 23 Nisan 2014, 12:25
banner12
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20