Tekkeler Balkanların fethinde büyük rol oynadı (video)

Tasavvufi yapısının yanısıra Balkanlar’da sosyal, siyasi, iktisadi ve kültürel birer kurum görevindeki tekkeler, Osmanlı’nın kısa sürede Balkanlar’ı fethetmesinde ve burada İslamiyetin yayılmasında büyük rol oynuyor.

Tekkeler Balkanların fethinde büyük rol oynadı (video)

Tasavvufi yapısının yanısıra Balkanlar’da sosyal, siyasi, iktisadi ve kültürel birer kurum görevindeki tekkeler, Osmanlı’nın kısa sürede Balkanlar’ı fethetmesinde ve burada İslamiyetin yayılmasında büyük rol oynuyor.

Bosna Hersek'te tekkeler

Bosna Hersek'teki Buna nehrinin kıyısında, sırtını koca bir dağa veren tekke 550 yıllık bir tarihe sahip. Blagay Tekkesi, dervişlerin, dünyevi meşguliyetlerden uzaklaşarak iç âlemlerine yönelebilmeleri için sessiz sakin bölgelere kurdukları yerlerin başında geliyor. Bugün bulunduğu Blagay Köyü’nün adı ile anılan tekke, asıl adını ise Sarı Saltuk'tan alıyor. Anadolu ve Balkanlar’da 12 makamı olduğu kabul edilen Sarı Saltuk'un tekke içinde de bir türbesi bulunuyor.

Türbeye ismini veren Sarı Saltuk bölgeye gelen ilk alperenlerden, Anadolu ve Rumeli'nin İslamlaşmasında önemli bir rol üstlenmiş isimlerden. İbadete açık olan tekke orjinal haliyle korunmaya çalışılıyor.

Bulgaristan'da tekkeler

Bulgaristan'da bugün halen ayakta kalan tekke ve türbelerin tarihi 16. yüzyıla uzanıyor. İslam kültürünün önemli eserlerinden tekke ve türbeler Osmanlı tarihçileri tarafından inceleniyor. Osmanlı araştırmacısı Orlin Sabev, ülkede tekke ve türbelerle ilgili şunları söyledi: "Bulgaristan’da en erken tekke ve türbeler 16. yüzyıla aittir. Bunlar genelde Osmanlı döneminde Anadolu'dan Balkanlar’a ve Bulgaristan'a gelen tarikatlara aittir. Örneğin en yaygın olan Bektaşi tarikatına ait bir çok tekke mevcut."

Bulgaristan'daki tekkeler arasında en ünlü olanlar Demir Baba Tekkesi, İsperih, Razgrad'da; Varna, Obroçişte'de Akyazılı Baba Tekkesi, Osman Baba ve Kıdemlı Baba Tekkeleri. Bunlar hâlâ faaliyette olan tekkeler. Gerek Müslüman, gerek Hristiyan halk tarafından ziyaret edilen tekkeler etrafında bugün halen kurbanlar kesiliyor ve dini bayramlarda muhtelif meclisler düzenleniyor.

Kosova'da tekkeler

Tasavvufi geleneğin birer yansıması olan tekkelere, Kosova'nın hemen her sokağında rastlanıyor. Ülkenin tekkeler şehri olarak anılan yeri ise Yakova. Şehir, bu yönüyle yalnızca Kosova'da değil Balkan coğrafyasında da bu ünvanı korumayı başarıyor. Özel günlerde şeyhler Yakova'da bir araya geliyor.

Kosova'nın manevi havasını soluyanlar için vazgeçilmez değere sahip bir diğer tekke ise Melami tekkesi. Asırlar boyunca Melamilik geleneğinin sürdürüldüğü tekke, sade bir görünüme sahip. Tekkede her hafta sonu ilahiler söyleniyor ve zikir aleri gerçekleştiriliyor.

Melami tekkesi hakkında konuşan araştırmacı Nafiz Prizren şu ifadeleri kullandı: “Melamî tekkesi 3. devir Melamîyye-i Nuriye tarikatının asitanesi. Buraya ilk gelen ve tekkeyi tesis eden zat, Muhammed Nuru’l Arabî Hazretleri’dir. Kendisi Arabistan'dan kalkıp, tüm Balkan devletlerini gezdi, melamet neşesini yaydı ve bu tekkeyi tesis etti.”

Arnavutluk'taki tekkeler

Arnavutluk’ta da İslamiyet'in Osmanlı’nın bölgeye yerleşmesinden çok daha önce seyyah dervişler eliyle girdiği biliniyor. Osmanlı’nın Balkanlar’ı fethinin ardından bölgede Halvetî, Bektaşî ve Kadirî tekkeleri kuruldu. Tiran’da varlığını devam ettiren tekkelerden biri Şeyh Dürî Kadiri Tekkesi. 18. yüzyılda inşa edilen tekke, ülkedeki önemli manevi merkezlerden biri konumunda.

Bektaşiliğin Balkan topraklarında yayılmasına önayak olan merkez ise başkent Tiran'da bulunuyor. 2011'den beri dünya Bektaşilerın lideri olan Şeyh Baba Mondi de hayatını Tiran'da sürdürüyor. Dünya Bektaşiler Merkezi adıyla anılan mekan içerisinde tekkenin ve türbenin yanı sıra, mescit ve misafirhane de bulunuyor. Şeyh Baba Mondi’yi görmek, merkezin içerisinde bulunan türbeleri ziyaret etmek için bugün merkeze çok sayıda ziyaretçi geliyor.

 

Gençer Tatar, Gülay Krasniç, Sevda Dükkancı haber verdi

Güncelleme Tarihi: 19 Şubat 2016, 13:57
banner12
YORUM EKLE

banner19