Şumnu Osmanlı'dan izler taşıyor (video)

Tarih boyunca farklı adlarla anılan Şumnu, bugün Bulgaristan'ın turizm merkezlerinden biri. Şehrin sembolleri arasında Şumnu Kalesi ve Bulgaristan Devleti'nin 1300. yılı için yapılan anıt yer alıyor.

Şumnu Osmanlı'dan izler taşıyor (video)

Tarih boyunca Şumena, Şumna gibi farklı isimlerle anılan Şumnu şehri, adını Osmanlı döneminde aldı. 1389'da Çandarlı Ali Paşa tarafından fethedilen kent, Osmanlı döneminde askeri üslerden biriydi. Beş asır Osmanlı hâkimiyetinde kalan şehrin günümüzde adıysa Şumen.

Bulgaristan'ın tarihi kadar eski, doğal güzellikleri ile ünlü Şumnu yerli ve yabancı turistlerin de gözdesi. Şumen’de yeni ve eski binalar uyum içerisinde hayat sürüyor. Arnavut kaldırımları üzerine kurulmuş asırlık evler ise, bir bölümü müze, bir bölümü sanat galerisi veya küçük dükkanlar olarak bugün de ayakta duruyor. Şehrin merkezi modern mağaza ve kafelerin yanısıra asırlık ağaçlarla kaplı parklarla süslü. Sokak müzisyenlerini ağırlayan meydansa her zaman canlı.

1981'de Bulgar Devleti'nin 1300. yılı şerefine inşa edilen “1300 Yıl Bulgaristan Anıtı" Şumnu’nun simgelerinden biri. Anıt, tepesindeki aslan heykeli ile dikkat çekiyor. 30 kilometre mesafeden bile görülebilen anıta, kent merkezinden 1300 basamakla ulaşılıyor. 1300 yıl anıt kompleksi şehrin en yüksek tepesinde bulunduğu için aynı zamanda buraya gelen ziyaretçiler, Şumen'i kuş bakışı izleme fırsatı da buluyor.

Şumnu'daki bedestenler hamamlar, camiler

Kaleler, çeşmeler, köprüler ve camilerle Osmanlı kimliğini bugün de muhafaza eden ve 625 yıl önce Osmanlı topraklarına katılan Şumnu, çok sayıda tarihi eserle çevrili. 16. asırda Osmanlı döneminde Dubrovnik tüccarlarının yaptırdığı bedesten de Şumnu merkezinde bulunuyor. Bedestenin yıllar içinde farklı fonksiyonları olmuş. Askeri depo, restoran ve eğlence merkezi olan bedestenin bugün kapıları kapalı. Onun hemen yanında bulunan yine tarihi Osmanlı hamamı ise adeta viran bir halde. 17. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilen Sontur Hamamı'nın yıldız biçimindeki pencereleri neredeyse kaybolmuş. Hamam 1984'den bu yana adeta kaderine terk edilmiş durumda.

Şumen’e 1740 yılında kurulan saat kulesi de her saat başı Şumenlilere zamanı bildiriyor. Mehmet Doducuoğlu tarafından inşa edilen saat kulesinin önünde taş işlemeli bir de çeşme var. Mermer kitabesinde eski Türkçe ile “Bu saat kulesini inşa eden usta, eserinin muhteşemliğini ve eşsizliğini kanıtlamıştır ki dünyada benzeri yoktur” yazılı.

Şumnu'da tarihin izlerini süren şaheser güzelliğindeki bir diğer yapı da Kurşunlu Çeşme. 1774'de üstü mavi kurşun levhalarla inşa edildiği için 'Kurşunlu' olarak anılan çeşmenin çatısı günümüzde ise kiremitle örtülmüş.

Şumnu'da ibadete açık eski Osmanlı camilerinden biri de Ahmet Bey Camii. Mahalle arasında kaybolmuş bir vaziyette olsa da, cami ibadete ve namaza açık. Kıllak Camii olarak da adlandırılan yapının Müslüman, Hristiyan, Bulgar ve Türk halkının topladığı bağışlarla inşa ettirildiği rivayet ediliyor.

Tombul Camii görenleri kendine hayran bırakıyor

Şumnu'daki Osmanlı eserleri arasında önce çıkan Tombul Camii ise, 1744 yılında inşa edildi. Asıl adı Şerif Halil Paşa Camii olan mabed, Şumnu merkezinde bulunuyor. Cami, yıllardan beri hem kültürel anıt, hem de bir mabed olarak işlev görüyor. Tombul Camii, Balkanlar'daki en büyük ikinci cami. Caminin tek şerefeli minaresi 40, kubbesi ise 25 metre yüksekliğinde. Minarenin tepesinde de altın yaldızlı bir hilal mevcut.

Türkçe'de sıklıkla kullanılan “Ben sana paşa değil, adam olamazsın dedim” deyişinin de bu caminin yapımıyla ilgili olduğu rivayet ediliyor. Babasını memnun etmek isteyen Şerif Halil Paşa tarafından yaptırılan Tombul Camii, 1744'e tarihleniyor.

Ancak Balkanlar'daki Osmanlı mirası eserler arasında özel bir yere sahip olan Tombul Camii, 9 yıldır iskelelerle çevrili. 2009'da Bulgaristan ve Türkiye Kültür Bakanlıkları arasında imzalanan kültür eserlerini koruma anlaşması gereğince, Türkiye restorasyon sürecine dahil edilse de bürokratik engeller aşılamadı. Bu nedenle çalışmaların ne zaman tamamlanacağını kimse bilmiyor.

Her ne kadar inşaatın ortasında kalsa da Tombul Camii görenleri kendine hayran bırakıyor. Caminin duvarları düz taştan kesilmiş, geometrik şekilde yontulmuş ve çeşitli bitki figürleriyle süslü. İçinde ise Lale Devri’ni anımsatan barok kalem işi bezeme göze çarpıyor. Hem Osmanlı hem de Avrupa mimarisinden izler taşıyan Tombul Camii, bir külliyenin parçası. Caminin avlusunda ise çeşme bulunuyor.

1975'de Bulgaristan hükümeti tarafından milli kültür ve tarih anıtı olarak ilan edilen cami turistlerin de uğrak yeri. Kur'an-ı Kerim kurslarının düzenlendiği Tombul Cami; nikah törenlerine de evsahipliği yapıyor.

Şumnu'da yaşayan Müslümanlar, ülkenin kültür mirası olarak zamana meydan okuyan Tombul Cami'nde çalışmaların bir an önce tamamlanmasını ve caminin yeniden görkemli günlerine kavuşmasını diliyor.

Osmanlı'nın Şumnu'ya bıraktığı miraslardan biri de bugün İmam Hatip Lisesi olarak hizmet veren Nüvvab Okulu. Bulgaristan'ın en eski İmam Hatip Lisesi de Şumnu'nun merkezindeki tarihi bir binada bulunuyor. 1992'de kapılarını açan Medresetü'l Nüvvab'ta bugün 100'e yakın öğrenci eğitim görüyor.

O tarihten bu yana okulun müdürlüğünü üstlenen Mustafa Çakır, ilerlemiş yaşına rağmen, öğrenci yetiştirmeye devam ediyor. Mustafa Çakır, Medresetü'l Nüvvab hakkında şu şekilde konuştu: "Medrese ikinci defa açılınca okulda ben müdür oldum. Kur'an-ı Kerim ve fıkıh hocası da benim. Talimimi ben çok erken aldım. Daha komünizm gelmeden önce. İlkokulu kendi köyümde, ortaokulu burada okudum. Medreseyi ikmal ettim. Ondan sonra da burada enstitüyü ikmal ettim ve öğretmenliğe döndüm."

 

 

 



Sevda Dükkancı haber verdi

Yayın Tarihi: 31 Mayıs 2014 Cumartesi 11:16 Güncelleme Tarihi: 13 Haziran 2014, 13:03
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
MUSTAFA KARACA
MUSTAFA KARACA - 4 yıl Önce

Tombul cami olarak bilinen caminin bir adını Şerif Halil Paşa Camii olduğu ve yapılış tarihi olarak 1741 yazılıyor. İnternette yazılanlara göre Şerif Halil Paşa1831 Kahire- 1879 İstanbul olarak yazıyor. Şimdi paşa ismi doğru ise yüz yıllık bir zaman yanlışlığının sebebi nedir?

banner19

banner26