banner17

Ohri'de el yapımı kağıt atölyesi (video)

Lupco Panevski'nin elyapımı kağıt dükkanı, Makedonya'nın incisi Ohri'nin uğrak yerlerinden biri. Panevski usta kağıt imal etmekle kalmıyor, 150 yıllık makinesinde bu kağıtlara baskı da yapıyor.

Ohri'de el yapımı kağıt atölyesi (video)

Makedonya'nın incisi Ohri'nin yüzyıllar öncesınden kalan tarihi sokaklarında gezerken en çok dikkati çeken şey, hiç şüphesiz şehrin tipik evleri. Her birinin bahçesinde bölgeye özgü çiçeklerin yetiştiği, bir labirenti andıran sokaklarla birbirine bağlanan ve koruma altında bulunan bu evler farklı amaçlarla kullanılıyor. Kimi pansiyon, kimi restoran, kimi galeri olarak hizmet verirken, bazıları dışardan pek gösterişli durmasa da, içine girince sizi şaşırtabilecek bambaşka dünyalar sunabiliyor.

Lupco Panevski'nin elyapımı kağıt dükkanı da bunlardan biri. Panevski burada kendine has usulüyle kağıt imal ediyor. Kağıt, burada tamamen doğal malzemelerden, hiçbir kimyasal madde kullanmadan yapılıyor.

Endüstriyel kağıttan hiçbir farkı yok

Panevski usta, yaptığı iş hakkında şunları aktardı: “Kağıt, ağacın içinden elde edilir. Ağacın kabukları soyulur ve bitki gövdesinin tam ortasına ulaşılır. Sürekli dikey olarak ağaç yontulur. Bu işlem, ağacın yaşına, katman sayısına bağlı olarak artabilir ve elde edilen odun parçacıkları suda eritilir. 3-4 hafta boyunca, bu parçacıklar birbirine doğal bir şekilde yapışır. Bu işlem için, ağacın kökü ya da ceviz, kestane, kiraz gibi daha dayanıklı ağaçlar tercih edilir. Kağıdın rengi, ağacın türüne bağlı olarak değişir. Bu suyun içindekiler çok ince odun parçacıkları yani saf selüloz ve bildiğimiz su.

Odun çerçeve içinde metal bir süzgecimiz var. Bununla, aldığımız bir miktar karışımı eliyoruz. Su süzülüyor ve parçacıklar yüzeyin üstünde kalıyor. Artık kağıdımızın ilk hali elimizde. Kuruması için kağıdı bir kumaşın üzerine seriyoruz. Düzgün, pürüzsüz bir şekilde kumaşı yerleştirdikten sonra kağıdı üzerine seriyoruz. Artık kağıdımız son şeklini aldı.”

Kağıtlar kalıptan çıkarıldıktan sonra üst üste diziliyor. Aralarındaki kumaş parçalarının da yardımıyla fazla su, selülozdan ayrılıyor. Kalan suyun da sızdırılması için desteler halinde toplanan bu kağıtlar, yine mekanik bir aletle presleniyor. Ardından kurumaya bırakılan kağıtlar, doğal şartlarda iki gün içinde kullanıma hazır hale geliyor.

Panevski'nin imal ettiği kağıdın, bildiğimiz endüstriyel kağıttan hiçbir farkı yok. Üzerinde herhangi bir kalem ya da boya kullanmak, yazı yazmak, resim ya da baskı yapmak mümkün. Kağıdın rengi ise kullanılan ağaca göre değişiyor.

El yapımı kağıtlara 150 yıllık makinede baskı da yapıyor

Kağıt yapım ustası panevski, dükkanında kendi imal ettiği kağıtlar üzerinde aynı zamanda baskı da yapıyor. Bu iş için kullandığı makine ise oldukça özel! Modern matbaacılığın babası olarak kabul edilen, tipografi tekniğinin bulucusu ve 15. yy'da hareketli parçalarla yazı baskısını Avrupa'da başlatan Johannes Gutenberg'in baskı makinesinin bir kopyası, Panevski'nin dükkanında da bulunuyor. Kursundan yapılan dökme harfler büyük bir titizlikle dizildikten sonra bir dizi işlemden geçiyor.

Panevski usta, baskı makinesiyle ilgili şunları söyledi: “Bu, Gutenberg'İn baskı aletinin bir kopyası. Orijinaliyle aynı prensip üzerine çalışıyor. 15. yy'da kullanılan ilk baskı makinesiyle aynı özelliklere sahip. Gutenberg'in kullandığı dökme kurşun harflerin sıralanmasıyla yazı elde ediliyor. Farklı boyutlarda, gerek Latince gerek Kiril alfabesinde bir sayfanın oluşturulabilmesi için otuz binden fazla harf, rakam ve noktalama işareti mevcut. Arzu edilen metnin harfleri tek tek sağdan dola doğru diziliyor. Tıpkı aynadaki görüntüsü gibi. Metnin tüm harfleri dizildikten sonra sağdan ve soldan kenarları sabitleştiriliyor. Arada hiçbir boşluk kalmayacak şekılde metnin şablonu oluşturuluyor. Daha sonra metnin üzeri katran ve reçineyle boyanıyor. Üzerine kağıt yerleştiriliyor. Makinenin kolu aracılığıyla iyice bastırılıyor. Ve çıkardığımızda baskı gerçekleşmiş oluyor.”

Panevski, istenilen bir metnin, kendi imal ettiği kağıtlar üzerine baskısını yapabiliyor. Özgün bir hediye arayışında olanlar için birebir seçenek olan bu baskı tekniği, davetiye, günlük ya da özel klişeler sayesinde resimlerde de kullanılabiliyor.

Panevski, aile yadigarı olan 150 yıllık bu baskı makinesi sayesinde Ohri'ye gelen turistlerin ilk uğrak noktalarından biri haline gelmiş.



Esra Hasip haber verdi

Güncelleme Tarihi: 11 Ağustos 2015, 14:32
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20