Matruşkalar Doğurganlığı Simgeliyor (Video)

Rus kültürü denilince akla ilk gelenlerden biri de matruşkalar. Kelime anlamı anne olan matruşkalar, köklü bir geleneğin temsilcisi. Her biri farklı hikâyeler anlatan matruşkaları 20 yıldır onlara hayat veren Yevgeniya Pavlova'yla konuştuk.

Matruşkalar Doğurganlığı Simgeliyor (Video)

Taşıdığı konuları ve desenleriyle Rus kültürünün vazgeçilmez bir unsuru matruşkalar. Yüzyılı aşkın bir süredir dünyanın dört bir yanını süslüyen matruşkanın kelime karşılığı anne. En büyük matruşka anneyi, kendisinden çıkan her ufak oyuncak da devam eden nesli simgeliyor.

Kimi uzmanların 700 yılın üzerinde ömür biçtiği matruşkanın kökleri Japonya'ya kadar uzanıyor. İlk matruşkanın 19. yüzyılda yapıldığı, Rusya'ya gelme serüveninde bölgeyi ziyaret eden bir Rus'un olduğu rivayetler arasında yer alıyor. Tarih 1900 yılını gösterdiğinde dönemin ünlü sanatçısı Arsenty Mayorov, matruşka yapımına başka bir soluk getirdi ve matruşkaların kaderi değişti. Mayorov, bebeklerin elbiselerini ve yüzünü; ucunu ısıttığı iğrensini kullanarak çizdi. Nizhny Novgorod'da 20 yılı aşkın bir süre matruşkalarıyla anılan sanatçı, ardında bir müze bırakarak yaşama veda etti.

Matruşkalar Sovyetler döneminde uzun bir süre kimsesiz kaldı. Atölyelerde yapılamadı ve bu kültür durma noktasına geldi. Ancak doksanlı yıllarda matruşkalara yeni bir soluk getirildi. Kısa süre içerisinde matruşkalar, Rusya'ya uğrayan her turist için hatıra değerini aldı. Kimi matruşkalar Eus masallarını anlattı, kimi matruşkalar da  büyük Rus edebiyatçılarına selam yolladı. Ama her biri geçmişi geleceğe taşıdı.

Matruşkaları yeniden yorumluyor

Rusların yüzlerce yıla yayılan matruşka kültürünü şimdilerde yeni sanatçılar yorumluyor. Yüzyıllardır varlık gösteren matruşkalara anlam katan isimlerden biri de, 20 yıldır Moskova’da matruşka bebekleri yapan Yevgeniya Pavlova. Rusya'nın ünlü şarkıcılarından siyasi figürlere, klasikten moderne binlerce örneğin altında onun imzası var. Matruşkaların doğurganlığı simgelediğini ifade eden Pavlova, sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Matruşka ilk başta doğurganlığı simgeler. Kadını anlatır. Ağırlıklı olarak da kırmızı renk kullanılır. Kırmızısız matruşka çok azdır. Geçmiş dönemde matruşkalar soylular için altından ve değerli taşlardan da yapılırdı. Aslında en güzeli, malzemesi lipa ağacından olandır. Çünkü bu ağaç yumuşaktır ve keserken bozulmaz. Rengi de değişmez. Ayrıca çok da güzel kokar. Bu ağaçlar nasıl çevrelenip kanal oluyor ve bize su getiriyorsa, matruşka da bize geçmişten kültürümüzü çıkartıp sunuyor.”

Toplumsal hafızaya katkı sunan ve geleneklerin unutulmamasını sağlayan matruşkalar Rus tarihinin en canlı tanığı. Bugün usta ellerde farklı ifadelerle alıcılarıyla buluşsa da, yüzyıllardır Rus kültürünün de en önemli mirasçısı.

 

Barış Mutlu

Yayın Tarihi: 16 Nisan 2016 Cumartesi 12:08 Güncelleme Tarihi: 16 Nisan 2016, 12:08
banner25
YORUM EKLE