Manastır'ın ortasında var bir çeşme (Video Haber)

Makedonya’nın üçüncü büyük şehri Manastır, daha çok festivalleri ve tarihi yapılarıyla ünlü..

Manastır'ın ortasında var bir çeşme (Video Haber)

 

Makedonya’nın güneyinde, Yunanistan ile sınır kenti olan Manastır, nüfus açısından üçüncü, yüzölçümü olarak ülkenin en büyük ikinci kenti. Adriyatik ve Ege ticaret yolu üzerinde önemli bir konuma sahip olan şehir, tarihi dokusunu bugün de koruyor. Dragor Nehri’nin suladığı şehir, Pelagonya ovasının bereketli toprakları üzerinde bulunuyor.

Yaklaşık 95 bin kişilik bir nüfusa sahip olan Manastır, çok etnikli bir toplumsal yapıya sahip. %1,6’lık oranla Türkler, şehirdeki üçüncü büyük etnik grubu teşkil ediyor.

Makedonya’yı ziyaret eden turistlerin en önemli güzergahlarından biri, Manastır Askeri İdadisi. Bugün bir müze olarak kullanılan yapının ikinci katında Mustafa Kemal Atatürk’e ayrılan bir bölüm mevcut. Atatürk’ün şahsi eşyaları, fotoğrafları, üniformaları ve kitapları bu bölümde sergileniyor.

Manastır, ülkenin uluslararası çapta gurur kaynağı olan Manaki Film Festivali’ne de ev sahipliği yapıyor. Manaki Kardeşler, Makedonya’daki sinema kültürünün en önemli temsilcileri. Tam 34 yıldır Manastır’da bu iki kardeşin adıyla uluslararası bir festival düzenleniyor.

Dönemin Osmanlı coğrafyasında Balkanlarda ilk hareketli film görüntülerini çeken, Sultan 5. Mehmet Reşad’ın 1911 yılındaki Manastır ve Selanik ziyaretini de kayda alan Manaki kardeşlerin film arşivinde, 20. yüzyılın başlangıcındaki önemli olay ve kişilerin yanı sıra halk geleneklerinden örnekler, dini ayinler ve kutlamaları içeren görüntüler de yer alıyor.

Osmanlı Manastır’da ne bıraktı?

1382 yılında Türk topraklarına katılan Makedonya’nın Manastır kenti, 530 yıl Osmanlı idaresinde kaldı. Rumeli vilayetinin önemli şehirlerinden biri olan kentte asırlar boyu hüküm süren Osmanlı kültürü, bugün de kendini toplumsal yaşamdan mimariye kadar hayatın her alanında gösteriyor. Manastır’ın merkezinde yer alan camiler, bunun en güzel örnekleri.

Yeni Cami, Manastır’da Osmanlılardan miras kalan en önemli eserlerden biri. 16 yy.da Manastır kadısı Mehmet Efendi tarafından yaptırılmış. 1957 yılından bu yana sanat galerisi olarak kullanılıyor. Cami su an kapalı çünkü içinde camiden evvel kilise olduğu iddiasıyla kazı çalışmaları yapılıyor.

İnşa kitabesi bulunmayan caminin kapısının üzerinde bir onarım kitabesi bulunuyor. 18. ve 19. yüzyıllarda tadilat geçiren camii, kare planlı olarak inşa edilmiş. Tek kubbe ile örtülü olan yapının yine tek şerefeli minaresi kesme taştan yapılmış. Son cemaat yeri iki sıra halinde üçer kubbe ile örtülmüş Yeni Cami, Manastır’ın en ünlü sokağı olan Sirok sokağının başında yer alıyor.

Şehirdeki bir diğer Osmanlı mirası ise İshak Çelebi Camii. Yine şehir merkezinde yer alan ve vaktiyle mektep, medrese, zaviye ve kütüphaneden ibaret olan yapıdan günümüze sadece cami ulaşmış. 16. yüzyılın başında, şehrin kadısı İshak Çelebi tarafından inşa ettirilen ve tarih boyunca birçok kez onarımdan geçen cami bugün de Türkiye eliyle restore ediliyor. Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) tarafından yürütülen restorasyon çalışmalarının 2015 yılında tamamlanması öngörülüyor.

İshak Çelebi ve Yeni Cami arasındaki meydanda yer alan Saat Kulesi de Osmanlının şehre miras bıraktığı eserlerden bir diğeri. 17. yüzyılda inşa edilen kule, 22 metre uzunluğunda. Ancak Balkan coğrafyasında Osmanlı’dan kalma eserlere yönelik bilinçli tahribattan, Manastır Saat Kulesi de nasibini almış.

Makedonya’nın başka şehirlerinde örneğine rastlandığı gibi Manastır’daki saat kulesine de bir haç dikilmiş ve yapı dinî bir objeye çevrilmiş. Bugün şehrin sembollerinden biri olan Saat Kulesi’nin önünde, Makedonya’nın 2001 yılında yaşadığı iç çatışmada hayatını kaybeden Makedonların anısına yapılan heykel yükseliyor.

Hacı Mahmud Bey Camii, Haydar Kadı Camii, Hacı Hamza Bey Camii gibi Osmanlı’dan kalan birçok tarihi yapı, bugün ya kullanılmayacak kadar kötü durumda ya da başka amaçlara hizmet ediyor. Tıpkı Deboy Hamamı olarak bilinen Kerim Bey Hamamı gibi. Erkek ve kadınlara özel bölümlerden müteşekkil çifte hamam tarzında inşa edilen 16. yüzyıldan kalma bu eser de, bugün bir sanat galerisi olarak kullanılıyor.

Tarihi Bedesten bugün de faal

Manastır Çarşısı, kurulduğu 15 yüzyılda bölge ticaretinin kesiştiği önemli bir merkez konumundayken, sonraki dönemde siyaset ve kültür hayatının da ayrılmaz bir parçası oldu. 17. yüzyılda binin üzerinde esnafın bulunduğu Manastır Çarşısı, işinin ehli zanaat ustalarıyla ün yaptı. Sahip olduğu şöhretin getirisiyle özel tasarımlar üzerine çalışan mücevher ustaları, ressamlar, fotoğraf sanatçıları yetiştirdi. Ancak 19. yüzyılın sonundan itibaren yaşanan siyasi gelişmeler nedeniyle çarşı önemini yitirmeye başladı.

Bugün modern zamana meydan okuyan çarşının ve çarşıdaki zanaatların yok olmaması, kültürel mirasın korunması adına Makedonya Kültür Bakanlığı, UNESCO ile ortaklaşa bir proje yürütüyor. 2014 yılında tamamlanacak proje ile Manastır Çarşısı’nın revitalizasyonu öngörülüyor.

Ekonomik hayatın Manastır’daki bir diğer durağı Bedesten. Şehir merkezinde, İshak Çelebi Camii’nin karşısında yer alan Bedesten’in inşası 16. yüzyıla uzanıyor. Dört ana giriş kapısı bulunan Bedesten’in her bir kapısındaki ay-yıldız işlemeleri dikkat çekici. Tonozla örtülü olan yapıda 86 dükkân bulunuyor. Bedesten’in kemerli tavanında, iç mekânı aydınlatabilmek için küçük pencereler açılmış.

Bir zamanlar Manastır Çarsısı’nın sınırları içinde yer alan ve alışverişin en gözde mekânlarından biri olan ancak zamanla kendi haline terk edilen tarihi Bedesten, bugün hâlâ faaliyet gösteriyor.

 

 

 

Esra Hasip haber verdi

Güncelleme Tarihi: 21 Ekim 2013, 14:20
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13