banner17

Kalemini hiç susturmamış bir şair: Bahtiyar Vahapzade (video)

Azerbaycanlı şair Bahtiyar Vahapzade, doğumunun 90’ıncı yılında farklı etkinliklerle anılıyor. Vahapzade hakkında Ayşe Balkan ile konuştuk.

Kalemini hiç susturmamış bir şair: Bahtiyar Vahapzade (video)

Azerbaycanlı vatan şairi Bahtiyar Vahapzade, doğumunun 90. yılında Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te anıldı. Anma programı Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) ve Azerbaycan Bişkek Büyükelçiliği tarafından düzenledi.

TÜRKSOY temsilcisi Elçin Gafarlı, Vahapzade ile ilgili, Türk dillerinde basılan kitabı ve 14 Türk topluluğunun yapıtlarına yer verilen 2. Tiyatro Almanağı'nın tanıtımını yaptı. Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi rektörü Sabahattin Balcı ise konuşmasında Vahapzade'nin edebi yönüne vurgu yaptı.

Programda Vahapzade'nin şiirleri okundu, Azeri halk dansları ve şarkılarından örnekler sergilendi.

Kemiklerin isimlerini ezberleyemediğini söyleyip tıp okumaktan vazgeçti

Doğumunun 90 yılında Bahtiyar Vazapzade'nin hayatını ve edebi kimliğini İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Yard. Doç. Dr. Ayşe Balkan'a sorduk.

Bahtiyar Vahapzade'nin özellikle Sovyetler’in Kafkaslarda ve Azerbaycan’da hakimiyet kurmaya çalıştığı yıllarda, 1925 yılında Şeki’de dünyaya geldiğini söyleyen Balkan, sözlerine şöyle devam etti: “Şeki, dil özellikleri bakımından önem arzeden bir yer. Bahtiyar Vahapzade’nin ailesi de ormanlar içindeki bu şirin beldede odunculukla uğraşan bir aile. Vahapzade de küçük yaşlardan itibaren bu işlerle meşgul oluyor. Özellikle temiz havası ve tabii güzellikleriyle Şeki, Vahapzade’nin hafızasında çok önemli bir yer ediniyor."

Vahapzade ailesinin Şeki’den Bakü’ye göç ettiğini, Bahtiyar Vahapzade'nin şehre adapte olma konusunda bir müddet zorluk çektiğini söyleyen Ayşe Balkan şu ifadeleri kullandı: “Liseyi bitirdikten sonra annesi Gülizar Hanım’ın arzusu ile tıp fakültesine başlar. Sonra kendi ifadesiyle 'kemiklerin isimlerini ezberleyemediğini' söyleyerek annesini kırma pahasına tıptan vazgeçer ve filoloji fakültesine kaydolur ve severek okur. Sonrasında Bakü Üniversitesi'nde profesörlüğe kadar yükselir. Sovyetler Birliği döneminde de kalemini hiç susturmamış bir şair olan Bahtiyar Vahapzade, halkına ve şairlere önderlik yapar. Anadili için, anadilinin konuşulması için her zaman mücadele eder.”

Bahtiyar Vahapzade kimdir?

Türk dünyasının büyük şairi Bahtiyar Vahapzade 1925'de Azerbaycan'da dünyaya geldi. Şiir merakı nedeniyle tıp eğitimini yarıda bırakarak filoloji okudu, 22 yaşındayken mezun olduğu Bakü Devlet Üniversitesi Filoloji bölümü'nde ders vermeye başladı. 1964'de filoloji doktoru ünvanını kazanan Vahapzade 2001 yılında emekli olana kadar üniversitede hocalık yaptı.

İlk şiirleri 1949'da yayınlanan usta şair edebi kişiliğinin yanı sıra siyasi tavrıyla da öne çıktı. Vatan, toprak, gurbet, hürriyet, halk ve ana sevgisi gibi temalar süsledi şiirlerini. Şiire 'cemiyyetin isyan sesi olmak' vazifesi yükleyen Vahapzade'ye göre şairler vatan ve dil mecnunlarıydı.

Vahapzade 1960'larda başlayan Azerbaycan Özgürlük Hareketi'nin mihenk taşlarından biri oldu. Sovyetler Birliği'nin çeşitli ulusları Rus kimliği altında eritme politikasına şiirleriyle direnme yolunu seçti.

1959'da yazdığı 'Gülistan' şiirinde, İran ve Rusya arasında bölünen Azerbaycan halkının ızdırabını dile getirmesi nedeniyle 2 yıl üniversiteden uzaklaştırıldı. 1981'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde iki dönem milletvekilliği yapan Vahapzade 1988'de Rus ordusunun Bakü'ye girmesini protesto ederek üyesi olduğu Komünist Parti'den istifa etti.

Sovyetler birliğinin dağılmasının ardından Azerbaycan halkının bağımsızlık mücadelesinde ön saflarda yer alan Vahapzade 1995'de 'İstiklal Nişanı'yla ödüllendirildi. Sovyetler Birliği döneminde kendi ülkesinde yasaklanan pek çok şiiri Türkiye'de yayınlandı.

Vahapzade, hayatı boyunca Türk halklarının birbiriyle anlaşabilecekleri bir Türkçe'yle konuşmalarını hayal etti. Uzun yılların ardından İstanbul'da duyduğu sabah ezanı onu derinden etkiledi, bu duygunun tesiriyle 'Allahu Ekber' isimli şiirini yazdı. Bir şiirindeki 'bir milletiz, iki devlet' dizesi ise iki ülke arasındaki dostluk ilişkisini simgeleyen bir slogan oldu. 2009'da Bakü'deki evinde vefat eden Bahtiyar Vahapzade, kendi deyimiyle hayalden hakikate doğru uçtu.

 

 

 

Uğur Özen ve Yusuf Sami Kamadan haber verdi

Güncelleme Tarihi: 13 Kasım 2015, 13:11
banner12
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner20