Gagavuzların dilleri Türkiye Türkçesine yakın (Video Haber)

Moldova Cumhuriyeti’ne bağlı özerk bir devlet olan Gagavuzya'da Ortodoks Hristiyan bir Türk topluluğu olan Gagavuzlar yaşıyor.

Gagavuzların dilleri Türkiye Türkçesine yakın (Video Haber)

 

Hristiyan bir Türk topluluğu olan Gagavuzların (Gök-Oğuz’dan türediği kabul edilir) büyük çoğunluğu, bugün Moldova Cumhuriyeti içinde Gagavuz Yeni Özerk Cumhuriyeti adı altında varlıklarını sürdürüyor. Komrat, Cadir, Volkanest isimli üç ilçeden oluşan Gagavuzya'nın başkenti ise Komrat.

Gagavuz bölgesinin ekonomisi tarıma dayanıyor. Aileler geçimini ağırlıkla kadınların çalıştığı pazarlardan sağlıyor. Pazarlarda sebze ve meyvenin yanı sıra kıyafet ve ev eşyaları da satılıyor. Gagavuzya’nın dili Gagavuzca.

Dilleri Türkiye Türkçesine yakın

Gagavuz dili, Osmanlı Türkçesinden etkilenen, Arapça ve Fransızca’nın yanı sıra Rusça, Moldovaca, Bulgarca ve Romence dillerine ait kelimelerin de bulunduğu bir dil. Gagavuz Türkçesi aynı zamanda Türkçe'nin Oğuz grubu içerisinde Türkiye Türkçesine en yakın şive. Yıllarca başka ulusların egemenlikleri altında olmalarına rağmen dillerini koruyan Gagavuzlar sözlü halk edebiyatını bugün de yaşatıyor.

Gagavuzlar yüzyıllar boyunca Slavlar, Yunanlılar, Türkler ve Moldovanlar ile komşu olmuş bir topluluk. Bu sebeple Gagavuz kültüründe farklı medeniyetlerin izleri bulunuyor. Gagavuz folklorunda bulunan bazı öğeler de bu benzerlikleri ortaya çıkarıyor.

Gagavuzların en çok bilinen danslarından olan kadınca dansında, güney Slav ve Balkan folklorundan esintiler görmek mümkün. Geleneklerine sıkı sıkıya bağlı olan Gagavuzların kıyafetleri 50 yıl öncesi ile neredeyse aynı. Kıyafetlerde kullanılan, yöresel kumaşlar, fistanlar, çemberler ve koftalar zengin kültürün izlerini taşıyor. Genelde pamuk ve ketenden elde edilen kıyafetleri giyen Gagavuz kadınları uzak bir yere giderken başlarına beyaz renkte batik adı verilen bir örtü örtüyor.

Gagavuzların kültür miraslarından biri de düğünleri. Düğün merasimi Gagavuzya'da damat ve arkadaşlarının sağdıcı evinden almasıyla başlıyor. Şarkılar söyleyerek geldikleri evin kapısında bu kez köyün sakinleri toplanıyor. Sohbet başlıyor.

Gagavuz düğünlerinde Türk kültüründe olduğu gibi kız isteme, söz kesme, nişan töreni ve bohça gibi gelenekler de mevcut. Kültürlerini ve değerlerini yüzyıllardır kendi cumhuriyetlerinde yaşatan Gagavuzların adetleri ve gelenekleri tüm dünyada ilgi görüyor.

Gagavuz tarihi bu müzede

Gagavuzların sosyal ve kültürel yaşamı 1966'da açılan Gagavuzya etnografya ve tarih müzesinde gözler önüne seriliyor. Fotoğraflardan ev eşyalarına Gagavuzların geleneklerine ışık tutan çok sayıda parçanın sergilendiği müze bu kültürü yakından tanımak isteyenleri ağırlıyor.

Başkent Komrat'ta Beşalma köyünde yer alan müze, 16 Eylül 1966'da Gagavuz edebiyatının önemli ismi Dimitri Karaçoban tarafından kuruldu. Moldova'da yaşayan Gagavuzların sosyo- kültürel yapılarına ilişkin verileri fotoğraf arşivleriyle bu müzede görmek mümkün.

 

 

Tuğçe Özerdem haber verdi

Güncelleme Tarihi: 07 Ekim 2013, 16:09
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13