Bir incelik ve zerafet simgesi: Kuş evleri (video)

Kuş evleri, Osmanlı mimarisiyle özdeşleşen pek çok yapının cephesinde rastlanan küçük ayrıntılardan biri. Rüzgar yönü hesaplanarak yapılan kuş evleri, özellikle camiilerde görülüyor.

Bir incelik ve zerafet simgesi: Kuş evleri (video)

İstanbul'da mimari zarafetin bir göstergesi kuş evleri

Osmanlı medeniyet felsefesinin mimariye yansıyan şekli, kuş evleri. Medrese, han, konak, türbe duvarlarını süsleyen, örneklerine daha çok cami cephelerinde rastlanan kuş evleri, Osmanlı medeniyetinin günümüze ulaşan şahitleri.

Osmanlı mimarisinde 16. yüzyıldan itibaren örneklerine rastlanan kuşevlerinin temel düşüncesini Peygamber Efendimiz’in hayvan sevgisi ve hayvanlara gösterdiği ilgi oluşturdu. Bu düşünce, kuş evlerini insan için yapılan mimari yapıların bir köşesine yerleştirerek, insan ve diğer canlılar arasındaki ilişkinin yakınlığını en zarif şekliyle ortaya koydu.

Büyük bir incelik ve zerâfetin simgesi olan kuş evleri, yapıların uygun olan yerlerine yerleştirildi. Farklı konumlarda yerleştirilen kuş evlerinin, binaların kuzey rüzgarlarına hedef olmayan yönlerine inşa edilmelerine dikkat edilmiş.

Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul'un tarih boyunca kültüründe de serçe ve güvercinler önemli bir yer tuttu. Günümüzde hâlâ Osmanlı döneminden kalma eserlerde sıkça kuş evi örneklerine rastlamak mümkün. Kimi zaman bir konak, kimi zaman bir ev, kimi zaman da bir cami şekillerinde görülen kuş evleri bu durumlarına bunları zerâfetle işleyen ustaların elleriyle kavuştu. Osmanlı mimarisinin adeta tamamlayan parçaları olan kuş evleri misyonunu da devam ettiriyor. Bugün hâlâ pek çok kuş evi kuşlara yuva olma özelliğini sürdürüyor.

Tunus'ta birer sanat eseri kuş kafesleri

Tunus'ta yapılan bir sanat eseri görünümündeki kuş kafesleri, ülkenin sahil kasabası Sidi Bu Said ile özdeşleşmiş vaziyette. Kasabanın mavi beyaz renklerini taşıyan el emeği kafesler, Tunus'ta yüzyıllardır geleneksel kültürün simgesi durumunda.

Kuş kafesleri, tıpkı Sidi Bu Said evleri gibi gökyüzü mavisi ve beyaz renkleriyle süsleniyor. Kafesin her bir parçasına elde şekil veriliyor. Kuş kafesleri Tunus'un pek çok farklı kentinde kendini gösteriyor. Ancak kafeslerin üretimiyle meşhur olan bölge Ref Ref sahil köyü.

Mütevazı bir atölyede 50 yılı aşkın bir süredir kuş kafesi üretimine devam eden Hedi Arfavi, ahşap ve bakır telleri büyük bir ustalıkla şekillendiriyor. Hedi Usta, turizmde ülkenin en önemli sembolü haline gelen kuş kafesi üretiminin daha fazla desteklenmesi gerektiğini söylüyor: "Ben bu işi 50 yıldır yapıyorum. Tunus'ta en eski kuş kafesi üreticisi olan bir ailenin son ustasıyım. Benim ailem, babam, amcalarım ve önceki nesillerle beraber yaklaşık iki asırdır kuş kafesi üretimi yapıyoruz. Bu kafesin ismi ref ref. Yalnızca bu muhitteki ustalar eski dönemlerde bu tarz kuş kafesleri üretirdi. Son yıllarda Tunus'un farklı bölgelerinde de üretiliyor. İşlemelere, daha ayrıntılı motiflerle çok daha fazla değerli kafesler üretmek mümkün. Fakat özellikle devrimden sonra boyalar ve tellerin fiyatları iki kattan fazla pahalılaştı. Piyasaya normal üretimi yapmak dahi zorlaştı. Fakat bu bizim baba mesleğimiz. Severek, büyük bir özveri ve iştahla çalışıyoruz. Vaktimiz ve sermayemiz el verdikçe pirinç kafesler de üretiyoruz. Fakat devletin daha fazla destek vermesi gerekiyor bu sanata. Mirasımızı korumak, daha güzel bir şekilde tanıtmak ve yaymak için desteğe ihtiyacımız var. "

Kuş kafeslerinin yapımı ustalık gerektiriyor. Kafeslerin alt kısmını oluşturan ahşap iskelet ve yuvanın üst kısmını, salyangoz motifi bakır tellerle örülen bir kubbe kaplıyor. Her ebatta üretilen ve aynı tarzı muhafaza eden kuş kafesleri, özellikle Sidi Bu Said şehrinde turistlerin ilgisini çekiyor. Tunus'un tüm bölgelerinde satın alınabilen kafesler, günümüzde çoğunlukla dekorasyon için kullanılıyor.

 

 

Yusuf Sami Kamadan ve Zahit Kaplan haber verdi

Güncelleme Tarihi: 30 Temmuz 2015, 14:50
banner12
YORUM EKLE

banner19