banner16

9.700 Kilometre Uzağımızdaki Türk Şehitliği (video)

Birinci Dünya Savaşı'nda Rus ordusuna esir düşerek Rusya'nın Vladivostok bölgesine gönderilen ve buradaki kamplarda can veren Türk, Alman, Macar ve Avusturyalı askerlerin anısına inşa edilen iki anıt restore edildi. Etrafında Türk şehitlere ait mezarların da olduğu anıtlar törenle açıldı. Törene Türkiye, Rusya ve Macaristan'dan resmi yetkililer de katıldı.

9.700 Kilometre Uzağımızdaki Türk Şehitliği (video)

Birinci Dünya Savaşı'nda Rus ordusuna esir düşerek Rusya'nın Vladivostok bölgesine gönderilen ve buradaki kamplarda can veren Türk, Alman, Macar ve Avusturyalı askerlerin anısına inşa edilen iki anıt restore edildi. Etrafında Türk şehitlere ait mezarların da olduğu anıtlar törenle açıldı. Törene Türkiye, Rusya ve Macaristan'dan yetkililer de katıldı.

Rusya Federasyonu'nun uzak doğusunda, Japon Denizi kıyılarındaki Vladivostok bölgesindeki Spassk-Dalniy şehri ve Şkotovo köyünde hayatını kaybeden askerler için yaklaşık yüz yıl kadar önce iki anıt inşa edilmişti. Daha sonra atıl durumda kalan anıtların restorasyonu Türkiye ve Rusya'nın katkılarıyla tamamlandı. Granitten obelisk taş biçimindeki anıtların üzerinde Rusça, Türkçe ve Macarca “Burada Birinci Dünya Savaşında hayatını kaybeden Türk, Avusturyalı, Macar ve Alman savaş esirleri yatmaktadır” ibaresi yer alıyor.

Ülkemize yaklaşık 9 bin 700 kilometre uzaklıktaki Şkotovo kasabasında gerçekleşen törene Türkiye'nin Moskova Büyükelçisi Ümit Yardım ve Moskova Kara Ataşe Yardımcısı Binbaşı Murat Payas'ın yanı sıra Macaristan'ın Moskova Büyükelçisi de katıldı. Törende duygulu bir konuşma yapan büyükelçi Ümit Yardım, 20. yüzyılın başlarında vatanları için hayatını kaybedenleri anmak üzere orada olduklarını belirterek, ''belki çok uzun yıllar ayrı düştük, ancak buradaki insanlarımızın hatırasını hiçbir zaman unutmadık. Bu duygularla huzurlarına geldik. Biz belki görmesek, anlayamasak da bu aziz insanlarımız bizim için diridir'' dedi. Anıtların restore edilmesiyle Türkiye ve Rusya arasında dostluk köprüsü kurulduğunu vurgulayan Yardım konuşmasına şöyle devam etti: “O dönemin şartlarında Ortadoğu'dan, Balkanlar'dan, Anadolu'dan gelerek şehitlik rütbesine ulaşmışlardır. Bizler için insanların yükselebileceği en yüksek rütbeye çıkmış insanlarsınız. Hiçbir zaman unutulmayacaksınız. Her zaman kalbimizde yaşayacaksınız.”

Adeta kendi kaderlerine terkedilmişlerdi

Birinci Dünya Savaşı sırasında esir düşen Türk, Alman, Avusturyalı ve Macar askerler, Rusya'nın farklı bölgelerine gönderilmişti. Başta Kafkaslar olmak üzere çeşitli cephelerde Ruslara esir düşen Türk sayısının yaklaşık 65 bin civarında olduğu tahmin ediliyor. Bu sayının sekiz - on bin kadarıysa sivillerden oluşuyor. Osmanlı esirlerinin bir kısmı Türkiye'ye dönse de, bir çoğu Rus topraklarında hayatını kaybetti. 1917 yılında Rusya Çarlığının yıkılmasıyla birlikte ortaya çıkan kaotik dönem Rusya'nın uzak bölgelerindeki kamplarda tutulan Osmanlı askerlerinin durumunu olumsuz etkiledi. Bu esirlerin birçoğu merkezi hükümetin dağılması sebebiyle adeta kendi kaderlerine terkedildi. Osmanlı esirlerinin birçoğuysa sağlıksız koşullar altında yaşamaktan kaynaklanan hastalıklar sebebiyle can verdi. Rusya'da ölen Türk esirler dini vecibelere uygun şekilde şehitliklerde toprağa verildi.

Sovyet belgelerine göre Rus topraklarında hayatını kaybeden esir Türk sayısı 582 olarak kaydedilse de yapılan araştırmalarda bu rakamın 15 bine kadar yükseldiği ifade ediliyor. Türkiye'nin Moskova Büyükelçiliği'nde yer alan bilgilere göre, ölen esirlerin yalnızca uygun yerlere gömüldüklerine dair muğlak ifadeler bulunuyor. Bazı verilere göre 1918 yılı Ocak ayı itibariyle Rusya'daki Türk esirlerin yüzde 58'i Kafkasya'da, yüzde 21'i İrkutsk'ta, yüzde 12'si Moskova bölgesi'nde, yüzde 7'si Amur nehri kıyısında, yüzde 1,2'si Kazan'da ve yüzde 0,5'iyse Omsk'ta bulunmaktaydı. Yıllar içinde yapılan diğer bazı araştırmalara göreyse Rusya'nın Primorskiy eyaletiyle, Kaluga, Samara, Krasnoyarsk, Varnavino gibi şehirlerde de kamplarda esaret altında şehit düşen Osmanlı-Türk askerlerinin defnedildiği kaydediliyor.

 

Barış Mutlu

Güncelleme Tarihi: 02 Temmuz 2018, 09:56
banner12
YORUM EKLE
banner8
SIRADAKİ HABER

banner7

banner6