Ka'b ve Busiri'nin Bürde'sinden bir nefes

Bürde dergisi, kısa ömrüne rağmen hafızalarda iz bırakabilmiş ve bir hoşça sada sahibi olmuş dergilerdendir.

Ka'b ve Busiri'nin Bürde'sinden bir nefes

 

Nisan 1991 – Temmuz 1991 tarihleri arasında dört sayılık bir ömre sahiptir “Sanat / Edebiyat / Düşünce” altbaşlığıyla yayınlanan Bürde. Dört ay peş peşe kesintisiz yayınlanan dört sayı… Yönelişler dergisinin ikinci dönemi Aralık 1990’da sona erdikten üç ay sonra Bürde yayınlanmıştı. Her nedense bu iki dergi arasında zihnimde o zamanlardan kalma bir özdeşleştirme vardır. Boyutu, sayfa düzeni, yazıların yerleşimi, Bürde’yi fazlasıyla yaklaştırır Yönelişler’e. Hele derginin bitimindeki kitap tanıtım sayfaları bu izlenimi en çok pekiştiren tarafıdır. Ama bütün bunlar forma ait hususlardır. Daha da önemlisi, kadro olarak da Yönelişler’in tevarüs edilmiş olmasıdır. Bu arada İhsan Deniz’in İpek Dili dergisini çıkartmasına daha 3 sene kadar bir zaman vardır (1995). Dolayısıyla Bürde’nin öncesine bakıldığında Yönelişler, sonrasına bakıldığında ise İpek Dili görünüyor diyebiliriz.

Bürde, elbette Yönelişler’in boşluğunu doldurabilirdi; dört sayı düzenli yürüdü zaten. Peki neden uzun ömürlü olamadı? Bunu anlayabilmiş değilim. Şunu söyleyebilirim: Okuyucusunu ani bir biçimde şaşırtarak sona erdi.

Bir şairler koalisyonunun ürünü sankiBürde dergisi

Yazı işleri müdürlüğünü Necat Çavuş’un üstlendiği derginin jeneriğinde başka bir isme rastlanmaz. Fakat dört sayılık mütevazı toplama bakarak dergi, bir şairler koalisyonunun ürünü olarak varlık göstermiştir denilebilir rahatlıkla: İhsan Deniz, Hüseyin Atlansoy, Mehmet Ocaktan, Cevdet Karal, Seyfettin Ünlü, Hasan Selami Binay.

Dört sayı boyunca hemen her sayıda ürünleri yer alan bu şairlerin dışında genellikle birer şiirle Bürde’de yer alan isimlerse Erdal Çakır, Kemal Sayar, Ali Kamış, Musa Güner, Kâmil Eşfak Berki, Yücel Ulu, Mevlâna İdris, Ali Yıldız, Ali Günvar, Lâle Müldür, Birhan Keskin, Suat Ak, V. B. Bayrıl, Berna Yiğitcan, Osman Hakan A.’dır. Bu ikinci gruptaki isimler, Bürde ekibinin Şiir Atı çevresinde kümelenen şairlerle sıcak temasını açıkça gösterir.

Fakat yine aynı grupta yer alan Ali Kamış, Yücel Ulu, Ali Yıldız isimleri -aksi her zaman gösterilebilirse de- Bürde dışında pek rastlanmamış isimlerdir ve anlaşılan odur ki şiir alanındaki çabaları sürekli olmamıştır. Belki genç şairlerdir ve o veya bu sebeple şiire olan ilgileri uzun sürmemiştir. Aslında dergiler böyle -şiirde belli bir düzeyi yakalamış ve dönemin usta şairlerinin yanı başında ürünlerini yayınlama imkânı bulmuş olsa da çabaları uzun ömürlü olmadığı için dikkat çekmemiş / unutulmuş iyi şairlerle doludur.

Bürde dergisiDüpedüz bir şiir dergisi

Bürde’de Necat Çavuş’un tercüme ettiği Peygamber’in şairlerinden Hassan b. Sâbit’e ait şiirler (1. ve 2. sayıda) de dikkat çekmektedir.

Düzyazı metinlerde dahi şiir ve şairlerle ilgili konulara yer verilen, “Kitaplar” bölümünde hep şiir kitapları ile şairlere ait metinlerin tanıtıldığı Bürde’yi düpedüz bir şiir dergisi kabul etmek gerekiyor. Bürde toplamında yer alan iki dosyanın ikisi de şairlere tahsis edilmiştir: Birinci sayıdaki Cahit Koytak dosyasına Mehmet Ocaktan, İhsan Deniz, Seyfettin Ünlü ve Necat Çavuş; üçüncü sayıdaki Cahit Zarifoğlu dosyasına ise yine Ocaktan, K. Eşfak Berki, Adnan Özer, V. B. Bayrıl, Yılmaz Taşçıoğlu, N. Çavuş, S. Ünlü ve Nevzat Çalıkuşu katkıda bulunmuştur. İhsan Deniz daha sonra İpek Dili’nde yoğun bir biçimde yer vereceği poetik yazılarına belki de burada başlamıştı.

Ve Cevdet Karal

Kendi hesabıma, Cevdet Karal’ın en güzel şiirlerine Bürde’de rastladığımı kaydetmeliyim. İkinci sayıdaki “Tebessüm” şiirini yeni, -hatta Tanzimat da hâlâ yeni edebiyat sayıldığından- ‘yepyeni’ edebiyatımızda rastladığım en güzel şiirlerden biri kabul ederim. Bu şiirde ayrıca Divan edebiyatımızla garip bir bağlantı da seziyorum.

Bürde’nin uzun ömürlü olmamasının mutlaka kendine özgü sebepleri vardır. Bunları, belki dergi ekibinden bir şairin hatıraları yayınlanırsa okuma imkânı bulabiliriz.

Bürde, hatırlattığı Ka’b b. Züheyr ve İmam Busirî’nin “Bürde Kasidesi” ile Peygamber şairlerine bir göndermedir; bir bungun tuhfedir.

 

Yusuf Turan Günaydın yazdı

Güncelleme Tarihi: 10 Ağustos 2012, 05:04
banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13