İpek Yolu Vesilesiyle 200'den Fazla Şehir Kurulmuş

Yedikıta dergisi, Nisan 2018 tarihli 116. sayısında İpek Yolu konusunu dosya olarak ele alıyor. 'İnsanlığın Kadim Rotası İpek Yolu & İlim Yolu' kapağıyla çıkan dergide, Veysel Sekmen’in 'Kadim Yolda İlk Adımlar' başlıklı yazısı da konu hakkında genel bir bilgi veriyor. Metin Uygun yazdı.

İpek Yolu Vesilesiyle 200'den Fazla Şehir Kurulmuş

İki bin yıllık tarihi geçmişi bulanan İpek Yolu, bu süre içinde önemini kaybetmemiş; stratejik, ekonomik, ilmi ve medeni bakımından oynadığı çok yönlü rolü daima muhafaza etmiştir. İpek Yolu güzergâhı üzerinde bulunan coğrafyaya baktığımızda; bugün de burada çok büyük bir hakimiyet mücadelesinin verildiğini görüyoruz. Çin’den başlayan bu yolun önemli güzergâhlarından olan Doğu Türkistan’ın durumu hepimizin malumu. Yine bu güzergâhın önemli ülkeleri olan Afganistan, Türk cumhuriyetleri, İran, Irak, Suriye ve Türkiye’de yaşananlar bu yol güzergâhında verilen hâkimiyet mücadelesi olarak da görülebilir. Çünkü tarihte buraya hâkim olan dünya siyasetine hükmeder bir konumda olmuş hep.

Yedikıta dergisi, Nisan 2018 tarihli 116. sayısında İpek Yolu konusunu dosya olarak ele alıyor. İnsanlığın Kadim Rotası İpek Yolu & İlim Yolu kapağıyla çıkan dergide, Veysel Sekmen’in Kadim Yolda İlk Adımlar başlıklı yazısı konu hakkında genel bir bilgi veriyor. Kemal Erkan, İpek Yolu İlim Yolu yazısı ile İpek Yolu’nun özellikle İslami ilimlerin gelişmesinde oynadığı role dikkat çekiyor. Prof. Dr. Mehmet Erdem, İpek Yolu ve İslam makalesinde, İpek Yolu’nun Çin’den Batı’ya kadar İslam’ın yayılmasında gösterdiği hizmeti vurguluyor. Doç. Dr. Zeynep Aycibin, İpek Yolu’nda Osmanlı Fütühatı yazısıyla, Osmanlı Devleti’nin Orhan Bey döneminden itibaren İpek Yolu’nun kontrolünü ele almak için verdiği mücadeleyi anlatıyor.

İpekle başlıyor İpek Yolu’nun tarihi

Veysel Sekmen, Kadim Yolda İlk Adımlar başlıklı yazısında İpek Yolu’nun oluşumu hakkında bilgi veriyor. M.Ö. 2. yüzyılda Çinlilerin ipek üretimi, ipek böceği yetiştiriciliği ve ipek dokuma teknikleriyle başlıyor İpek Yolu’nun tarihi. Yazarın belirttiğine göre ipeğe dayalı teknikleri Çinliler çok önemli bir sır olarak saklamışlar. Bu tutumlarını çok katı bir şekilde ve uzun bir süre devam ettirmeyi başarmışlar. Yazar bu sırrı açığa çıkarmanın, ifşa etmenin cezasının ölüm olduğunu aktarıyor. Bu yüzden ipek Anadolu’ya ancak M.S. 6. yüzyılda gelebilmiş.

Yazıda ipeğin uzak coğrafyalara satılması için güzergâh aranması sürecinin, İpek Yolu’nun oluşumunu hazırlamış olduğu belirtiliyor. Ürünlerini başka ülkelere ulaştırmak isteyen Çinlilerin güzergâhları Türkistan topraklarından geçmektedir. Çinli devlet adamları Türklerin bulundukları topraklara diplomatik seyahatler yaparlar. İpek ticaretine hakim olmak için verilen bu uğraşların neticesinde güzergahın önemi artar ve Çin’den başlayan hat, Akdeniz ve oradan da Avrupa’ya ulaşarak İpek Yolu’nu oluşturur. İpek Yolu’nda ticari meta olarak sadece ipek taşınmamış. Bu yol sayesinde altından daha değerli bir hammadde haline gelen ipeğin dışında baharat, porselen, halı, silah, zırh, altın, gümüş, ilaç, sebze ve meyve gibi muhtelif ürünlerin kervanlar tarafından taşındığını belirtiyor yazar.

İpek Yolu aynı zamanda bir kültür ve medeniyet yoludur

İpek Yolu’nun tarihte oynadığı kültürel role de dikkat çekilen yazıda, bu yolun sadece ticari amaçlı bir işlev görmediğinin; doğudan batıya, batıdan doğuya kültürlerin, fikirlerin, dinlerin, orduların, seyyahların, elçilerin, kabilelerin gidip geldiği önemli bir hat olduğunun altı çiziliyor. Farklı kültür, medeniyet ve toplumlar birbirlerini tanıma fırsatı bulmuşlar ve etkileşim içine girmişler. Hatta yazar, Avrupa’nın gelişip zenginleşmesinde, Haçlı Seferleri vasıtasıyla İslam medeniyetinin birikiminin Avrupa’ya taşınmasında İpek Yolu’nun önemli katkıda bulunduğunu ifade ediyor.

İpek Yolu’nda verilen hakimiyet mücadelesine de dikkat çeken Sekmen; Romalılar, Büyük İskender, Persler, Selçuklular, Moğollar ve Osmanlıların ordularını çok kere İpek Yolu üzerinde sürdüklerini belirtiyor ve tarihin seyrini değiştiren büyük hadiselerin ve savaşların bu ticaret ağında yaşandığını, milletlerin, imparatorlukların burada karşılaşıp yükseldiklerini ve yıkıldıklarını açıklıyor.

İpek Yolu, şehirlerin zenginleşip gelişmesinde de mühim rol oynamış. Kaşgar, Buhara, Semerkand, Merv, İsfahan gibi ilim, kültür, irfan bakımından oldukça gelişmiş iki yüzden fazla şehrin kurulmasında müessir olmuştur. Yazar, ‘Buralarda yetişen binlerce Müslüman âlimin İpek Yolu vesilesiyle yaydığı ışık, hâlâ dünyamızı aydınlatıyor’ sözleriyle bu kadim yolun, ilim ve irfanın gelişip yayılmasında gösterdiği etkiyi ortaya koyuyor.

Dosyada yer alan diğer yazılarda da İpek Yolu’nun asırlarca parlak bir medeniyet olarak bütün dünyayı etkileyecek olan İslam medeniyetinin oluşumuna olan etkisi anlatılıyor. İslam’ın ve Osmanlıların bu hat üzerindeki hakimiyet mücadelesine dikkat çekiliyor.

Metin Uygun

Yayın Tarihi: 09 Nisan 2018 Pazartesi 14:03 Güncelleme Tarihi: 17 Ekim 2019, 21:36
banner25
YORUM EKLE
YORUMLAR
Mustafa kucuk
Mustafa kucuk - 2 yıl Önce

S.A. dunyabizim.com ekibine, bu guzel hizmetlerinden dolayi tesekkur ederim. Allah razi olsun bi avn-llehi taala ecmaiin

banner26