Duvarı olmayan bir dilde yaşıyorlar

Ülkemizde eğitim gören yabancı öğrencilerin çıkarttıkları Her Boydan dergisinin ikinci sayısı yayınlandı. Metin Erol yazdı.

Duvarı olmayan bir dilde yaşıyorlar

Can Yücel’in 1950’li yıllarda, Shakespeare, T.S.Eliot, Auden, Aragon, Baudelaire gibi şairlerin şiir dilleri birbirinden farklı birçok şiirini bir araya toplayıp yaptığı çeviri kitabına koyduğu “Her Boydan” ismi, Yücel’inki gibi enternasyonalist eğilimlerden beri bir hâlde, tüm saflığıyla Uluslararası Öğrenciler Akademisi’nce çıkartılan dergiye de isim olmuştu. İlk sayısını ‘İzmir Uluslararası Öğrenciler Akademisi’nin hazırladığı Her Boydan dergisindeki dert, yeryüzünün her yanında oluşmuş ‘insanlığın medeniyet destanı’na bir örnek sunmaktı. Bu dert bu yıl kendini aştı ve Her Boydan dergisinin ikinci sayısı Uluslararası Öğrenciler Akademisi programının yürütüldüğü tüm illerdeki öğrencilerden alınan çalışmalarla daha da genişletildi.

Duvarı olmayan bir dilde yaşamak

Geçen sene yayınlanan ilk sayısından farklı olarak, bu yıl, akademinin yürütüldüğü tüm şehirlerdeki öğrencilerden alınan şiir, deneme, öykü ve röportajlarla derlenen ikinci sayı, çıkışını “duvarı olmayan bir dilde yaşamak” başlıklı yazıyla yaptı. Nizar Kabbani, “Vatanın Ölüleri Nereye Gitsin” adlı şiirinden “gelmeyen bir vatan arıyorum / ve duvarı olmayan bir dilde yaşıyorum” diyerek sesleniyordu okuyucuya. Her Boydan’ın ilk sayısında Kabbani’nin derinden hissedilen bu dizeleri, ikinci sayıda öğrencilerin Türkiye’deki gurbetlerine yaklaştırıyordu okuyucuyu. Öğrencilere vatan olan “Türkçe”, daha sonra öğrencilerin dillerinde ve o dillerde oluşturdukları düşlerinde, düşüncelerinde, bu vesileyle kurdukları bağlar üzerinden kâvileşiyordu. Bu minvalde Başbakanlık Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı’nca desteklenen ve Anadolu Yazarlar Birliği’nce yürütülen Çeviri Atölyesi bünyesinde Her Boydan dergisinin ikinci sayısı çiçeklendi.

Anadolu Yazarlar Birliği’nin lokomotifi olduğu Çeviri Atölyesi kapsamında, dünyanın birçok farklı yerinden Türkiye’ye gelerek eğitim sürdüren öğrencilerin kendi dillerinde referans olmuş ve Türkçede olmayan eserlerinin çevirileri yapılmakta, 54 farklı ülkeden öğrencinin yer aldığı çeviri atölyesinde Cem Yavuz, Bünyamin Kasap, İlyas Aslan, Kadir Turgut, Çisil Edinç gibi alanında uzman çevirmenler ders vermekteler. Çeviri Atölyesi’nde ders görmekte olan birçok öğrencinin çevirisi, Her Boydan’ın ikinci sayısında yer bulmuş.

Karadağ’dan Ukrayna’ya, Türkmenistan’dan Tunus’a

Her Boydan ikinci sayısında Karadağlı Semra Çatoviç, Bosnalı Ensara Tufek, Ukraynalı Anna Sukhodolova, Suriyeli Kemal Davud, Türkmenistanlı Batry Berdiyev, Arnavutlu Flora Hajdarmataj, Endonezyalı Era Febrina Harludi, Yunan Maria Ntsili, Kazakistanlı Marzhan Kaliyeva, Rusyalı Alina Minsafina, Azerbeycanlı Selviye Svanidze, Uygur Türkü Ayixianguli Yimier, İranlı Saeed Pourabbasi, Tunuslu Zeineb Cherni, Afgan Haşmetullah Sultani ve Abdul Qadır Bekzada ve Sırbistanlı Zuale Rexhepi’nin şiir çevirileri yer alıyor.

Bu öğrencilerin yanı sıra Afganlı Jamshid Yolchi’nin “Erkin’in Bahçesi” isimli öyküsüyle, Kırgızistanlı Darkan Mamazhanova’nın “Meleğin Geri Dönmesi” isimli öyküsü ve Ukraynalı Diana Kerimova’nın “Siyah Kova” isimli öyküsü Her Boydan'da ikinci sayının öykü bölümünü süslemiş.

İslam dünyasının Türkiye’ye çok ihtiyacı var

Derginin en çarpıcı bölümleri ise şüphesiz röportajlar. Yemenli Alzubaeri Ailesi ile yapılan röportajda Yemen’in geçmişi ve bugününe dair ciddi notlar var. Nadia Alzubaeri, Yemenli Müslümanlar için kritik tespitler yapmış. “İslam Dünyası’nın Türkiye’ye çok ihtiyacı var” diyen aile, Türkiye’nin İslam dünyası içindeki konumunu, vizyon ve misyonunu Yemenli olarak ayrıca önemsiyor. Ayrıca Osmanlı’nın o topraklarda inşa etmiş olduğu ruhun bugün hâlâ sürmekte olduğunu ve bu ruh inşasının bilhassa İslam için ne derece mühim olduğunun da altını çizen Alzubaeri ailesi; günümüzde medyanın dört bir yandan Türkiye üzerine yaptığı karalama kampanyasından da rahatsız olduklarını dile getiriyor.

Babamın dileğini yerine getiriyorum

Suriyeli Hedil Bitar ile yapılan bir diğer röportaj ise Türkiye Bursları’nın önemine dikkat çekilmiş. “Türkiye Bursları sayesinde babamın dileğini yerine getirebiliyorum” diyen Hedil, Ege Üniversitesi’nde eczacılık bölümünde eğitim-öğrenimini sürdürüyor. “İnsan sağlığı için elimizden bir şey gelse ne güzel olur…” gayretiyle eczacılık bölümünü seçtiğini belirten Hedil, Türkiye Bursları kapsamında babasının dileğini yerine getirmenin heyecanını Her Boydan’a verdiği röportajda saklayamamış.

Kenyalı Süleyman röportajı ise Afrika gerçeklerini görme açısından mühim. “Sömürgeler sebebiyle Hristiyanlık dini ve geleneklerine göre eğitim aldım.” diyen Kenyalı Süleyman “İngilizce köylere kadar gelmişti, halk da konuşuyordu.” sözleriyle topraklarında yapılan sömürüyü başka bir boyutuyla dile getiriyor.

Resul Mane, Juan Esteban, Abela Rizvanska ve Kemal Davut ile gerçekleştirilen bir diğer röportaj da ise öğrenciler, Uluslararası Öğrencilerin ortak çağırısını dile getiriyor. Dünya bursları kapsamında düşünüldüğünde, Türkiye Bursları’nın öğrencilere sağladığı fırsatlar ve avantajlar; barınma, sağlık sigortası, eğitim ve çalışma konularında problemsiz olarak ciddi kolaylıklar sağlayan Türkiye Bursları’nı, öğrenciler bir numaraya koyuyorlar. Tüm bunların yanı sıra Kemal Davut’un altını çizerek vurguladığı şu durum çarpıcı: “Buradan gelen öğrencilere Türkiye’nin kollarını açması çok önemli. Bunu Suriyeli olmayan kimse anlayamaz. Dışarıdan bakanlar bunu anlamazlar. Yaşayan anlar, o derdi, o sıkıntıyı çekenler bilir ve anlar. Şöyle söyleyeyim, dünyanın tek ülkesi, Suriyelilere kollarını açtı.”

İnsanoğlu nereye gitsin?

Kabbani’nin “İnsanoğlu nereye gitsin?” sorusuna Her Boydan, bünyesindeki farklı dillerin iklimlerinden, farklı bir dünya oluşturma gayreti içinde cevap vermeye çalışıyor. Her Boydan dergisi, Türk edebiyatına sunduğu katkıyla da mühim bir iş ifa ediyor. Dünyanın bunca genişlediği ve giderek sınırların ortadan kalktığı şeffaf yapısı içinde; yeryüzünün yüzlerce farklı dilinden şiir, öykü, deneme ve düşünceleri Türk edebiyatına kazandıran Her Boydan Dergisi, duvarı olmayan dil inşasına devam edecek gibi görünüyor.

 

Metin Erol haber verdi

Güncelleme Tarihi: 18 Haziran 2015, 16:04
banner12
YORUM EKLE

banner19