banner17

Derli toplu bir dergicilik arşivi sunuyor okura

Selçuk Küpçük, Kurgan Edebiyat dergisinin verdiği ek kitaplar üzerine yazdı. Bu ekler arasında hangi dergilere dair incelemeler yok ki: Serdengeçti, Araf, Değişim, İnsan, Meşale, Tanrıdağ, Tercüme...

Derli toplu bir dergicilik arşivi sunuyor okura

Türkiye’de edebiyat dergiciliği üzerine yapılan inceleme-araştırma-derleme vs. çalışmaları henüz çok yetersiz. Oysa döneminin poetik, estetik ve hatta sosyo-politik özelliklerini taşıyan dergiler üzerinden farklı tarihsel okumalar yapmak mümkün.

Bu anlamda ortaya konan çalışmaları dikkate aldığımızda birkaç derginin özel sayısı ve birkaç kitap yayını dışında pek bir şey göremiyoruz. Mesela YKY’nin dergisi Kitap-lık vakti ile “Dergiciler” başlığı altında çok önemli bir özel sayı çıkarmıştı. Ki bu özel sayıda Ebubekir Eroğlu ve Necip Fazıl üzerine de yazılar hatırlıyorum. Ayrıca Öteki-Siz dergisi de yine 1980 sonrası dergilerini özel sayı yapmıştı. O da mutlaka arşivlerde olması gereken bir yayın. En son Mahalle Mektebi’nin “Dergi Büroları” özel dosyasını anmak gerekli. Benim de orada bir yazım var. Bütün bu özel dosyalara ek olarak geçtiğimiz yıllarda Değirmen dergisinin “100 Yılın Dergileri” özel sayısı ayrı bir öneme sahip. Daha derli toplu yazıların da yer aldığı bu özel sayı gerçekten kıymetli idi. Yine ben de orada bir dergiyi (Papirüs dergisini) incelemiştim.

Kitap olarak ise Bağlam Yayınları’nın bir kitabını hatırlıyorum. Erdal Doğan’ın... Ardından Mehmet Can Doğan’ın salt şiir dergilerini incelediği kitabı... Kuşkusuz yüksek lisans ve doktora çalışmaları da söz konusu dergileri inceleyen ama bunların dolaşıma girmediğini, çoğunun yayınlanmadığını ve hatta önemli bir kısmının akademyanın dışına çıkamadığını görüyoruz. Dolayısı ile işlerliği söz konusu değil maalesef.

Çok uzun yıllardır dergiler üzerine ilgim söz konusu. Birçok dergiyi arşivime kazandırmak için epey çabalar harcadım. Tamamına ulaştığım dergileri ise inceleyerek, dönemini dikkate alarak, farklı dergi oluşumları ile karşılaştırarak yazdım. Ve bu yazıların çoğunu Ayraç dergisinde yayınladım. Dergiler üzerine çalışmamı iki kanaldan yürütmeyi amaçlamıştım. Birincisi bahsettiğim gibi bu dergileri alıp incelemek, ikincisi de dergileri çıkartan isimler ile söyleşiler yapmak... Bu amaçla 40 kadar dergici ile söyleşi yaptım. Ve o kitap dosyamı tamamladım. Yaptığım işin ehemmiyetini anlayan bir yayınevi bulabilirsem bunu kitap olarak yayınlayacağım artık. 1980’den günümüze çıkmış ve kapanmış önemli dergiler ile yapılan bu söyleşiler kanımca özgün bir çalışma olacak.. Dergi inceleme yazılarım ise yarım kaldı. Ama onları da ileriki yıllarda tamamlayıp, bir kitap dosyası haline getireceğim inşallah...

Serdengeçti üzerine yapılmış önemli bir çalışmayı kitap eki olarak verdi

Kurgan Edebiyat dergisi tam benlik bir projeyi sürdürüyor bir süredir. Yani dergiler üzerine yapılmış incelemeleri kitaplaştırıp, ek olarak okuruna hediye ediyor. Müthiş bir proje. Müthiş bir hizmet. Kurgan’ı ileriki yıllarda edebiyat tarihimiz salt bu yönü ile bile hatırlasa yeridir. Bu projenin arkasında şair-eleştirmenMehmet Can Doğan var. Ben, şahsen kendi adıma bu projesi için ona teşekkür ediyorum. O’nun sayesinde kitaplığımın dergi çalışmaları bölümüne çok kıymetli kaynaklar sokuyorum.

Kurgan Edebiyat dergisi en son çıkan Mart-Nisan 2014/18. sayısında bir dönemin efsanevi dergisi Serdengeçti üzerine yapılmış önemli bir çalışmayı kitap eki olarak verdi. Osman Yüksel Serdengeçti’nin çıkardığı bu dergi sadece edebiyat dergisi değil, aynı zamanda bir protesto zemini idi. Özellikle Anadolu çocuklarının statükoya karşı seslerini yükseltmeye başladıkları, bu özgüvene ulaşabildikleri öncü dergilerdendir SerdengeçtiB.Zakir Avşar’ın hazırladığı bu kitapta Osman Yüksel’in hayatı, Serdengeçtidergisinin dönemsel özellikleri ile ilgili detaylar ve içeriği hakkında önemli bilgiler mevcut.

17. sayıda da 90’ların ikinci yarısının önemli dergilerinden Araf üzerine bir kitap verdi Kurgan. Araf hep, benim içerisinde yer almak isteyip de katılamadığım bir dergi olmuştur. Ben o vakit Araf’ı çıkartan isimleri uzaktan takip ediyor ama tanışmıyordum. Yani Mehmet Can Doğan, Mehmet Fidancı ve Cengizhan Orakçı üçlüsünden bahsediyorum. Çünkü onlar gerçekten Ankara’da hiç ayrılmayan bir ekipler. Araf ile başladıkları ortak dergicilik serüvenlerini Son Duvar, ardından Sonsuzluk ve Birgün ve nihayetinde şimdilerde Kurgan’da sürdürüyorlar. Araf dergisi ile ilgili kitabı ise bu konuyu yazabilecek ilk isim olarak tabiî ki Can Doğan kaleme almış.

Bundan sonra hangi dergiler var?

Kurgan bu zamana kadar Serdengeçti ve Araf dışında şu dergileri inceleyen çalışmaları kitap bütünlüğünde okurlarına hediye olarak verdi: 1960’larda çıkartılan Değişim Dergisi (Hazırlayan : Mehmet Can Doğan), 1938-1943 arası çıkan İnsan dergisi (Hazırlayan : Mehmet Can Doğan), 1928 yılında çıkan Meş’ale dergisi (Hazırlayan : Mustafa Kurt), 1942 yılında çıkan Tanrıdağ dergisi (Hazırlayan : B.Zakir Avşar), 1940-1966 yılları arasında çıkan Tercüme dergisi (Hazırlayan : Özgür İldiş)...

İlerleyen sayılarında Kurgan hangi edebiyat dergilerinin incelendiği kitapları ek olarak verecek, merak ve heyecanla arşivime almak için bekliyorum. Bu çalışma umarım başka dergilere de ilham verir ve geldikleri poetik ya da ideolojik gelenekle bağlantılı olarak birçok dergiyi böylesi önemli çalışmalarla kitap bütünlüğünde okuruna sunar. Daha da ötesi büyük bir boşluğu doldurur.



Selçuk Küpçük yazdı




Güncelleme Tarihi: 23 Mayıs 2014, 13:41
YORUM EKLE
banner8

banner19

banner20