15 Temmuz Türkiye'de Darbelerin Bitişinin Miladıdır

Derin Tarih dergisinin 53. sayısında 15 Temmuz’daki darbe girişimine karşı milletimizin gösterdiği destansı direniş yer alıyor. Metin Uygun, Süleyman Kocabaş'ın derginin bu sayısında yer alan '140 Yıllık Darbeler Tarihimiz' başlıklı yazısına değiniyor.

15 Temmuz Türkiye'de Darbelerin Bitişinin Miladıdır

15 Temmuz tarihinde yine bir darbe girişimiyle yüz yüze geldik. Eşi az görülen bir ihanete uğradık. Ülke olarak büyük bir tehlike atlattık. Darbelerden çok zarar görmüş, çok çekmiş ve bıkmış olan milletimiz bu darbe girişimine karşı destansı bir direniş gösterdi. Bütün dünyaya demokrasi dersi verdi.

Bizim tarihimiz adeta darbeler tarihidir. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde gerçekleştirilen darbelerle Osmanlı Devleti adım adım yıkıma götürülmüştür. Bu darbelerde İngiltere ve Rusya başta olmak üzere, Almanya ve Fransa rol oynamışlardır. Türkiye döneminde ise bu devletlere bir de ABD katılmıştır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ülkemizde meydana gelen darbelerde ve darbe girişimlerinde Amerika’nın rolü ve desteği büyüktür.

Derin Tarih dergisinin Ağustos 2016 tarihli 53. sayısında 15 Temmuz’daki darbe girişimine karşı milletimizin gösterdiği destansı direniş yer almakta ve bu direniş kapakta ‘15 Temmuz Destanı’ olarak verilmektedir. Süleyman Kocabaş, “140 Yıllık Darbeler Tarihimiz” başlıklı yazısında, Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde son 140 yılda meydana gelen 13 darbe veya darbe girişimine dair değerlendirmelerde bulunur. Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’te gerçekleştirilen veya girişim olarak kalan darbelerin benzer yanlarını, ortak noktalarını ortaya koyar. Darbelerle ilgili genel olarak yüzeysel anlatımların yapıldığını, gerçek sebeplerin atlandığını ifade eden Süleyman Kocabaş, “Osmanlı’dan bugüne yaşanan darbelerin asli ve müşterek iki sebebinin” bulunduğunu söyler. Bunları, ‘Rejim davaları’ ve ‘resmi ideolojiler’ ile ‘Türkiye jeopolitiğinin dayattığı durum’ olarak tespit eder. Yazar, Osmanlı’dan bugüne gerçekleşen 13 darbe veya darbe girişimini yukarıdaki tespitler çerçevesinde tek tek inceler. Darbelerde rol oynayan iç ve dış dinamikleri anlatır. Bu dinamiklerin en dikkat çekici olanlarından birisini şu sözlerle dile getirir: “Osmanlı Devleti’nin yıkılma sürecinde Osmanlı aydınlarının ve bürokrasisinin kurtuluş çarelerini, Batı medeniyetinin göz kamaştırıcı şaşaasında aramalarıdır. Batı’da ne varsa bizde de o olsun zihniyeti içinde olmalarıdır. Bunun neticesinde de Osmanlı’yı Batı tipi reformlarla kurtarmak için geleneksel Osmanlı siyasi ve içtimai düzenini tasfiye eden düzenlemeler yapmalarıdır.” Yazar bu düzenlemelerden olan Tanzimat Fermanı’nın Londra’da, Islahat Fermanı’nın Viyana’da hazırlanıp Osmanlı yönetimine dikte edildiğinin altını çizer.

Darbelerde dış dinamiklerin önemli rolü vardır

1876 yılında gerçekleştirilen Meşrutiyet darbesinin en büyük destekçisinin İngiltere olduğunu belirtir Süleyman Kocabaş. Bu darbenin en büyük yıkımı tarihte ’93 Harbi’ olarak bilinen 1877-78 Rus Harbine yol açmasıdır. Sonuçta Osmanlı Devleti Balkanlar’daki topraklarının büyük bir kısmını kaybetmiştir.

31 Mart darbesinde de Almanların rolü büyüktür.  Bu darbe de bir rejim davasına büründürülmüş ve Sultan Abdülhamid’i devirmek için yapılmıştır. Zira Alman İmparatoru II Wilhelm’in bir dünya harbi çıkması halinde Osmanlı Devleti’nin Almanların yanında yer alması isteğine Sultan Abdülhamid olumsuz cevap vermiştir. Alman İmparatoru Enver Paşa’dan olumlu cevap alınca Almanya Enver Paşa ve ekibini iş başına getirmek için harekete geçmiş ve 1908 ve 1909 darbelerini Enver Paşa’ya yol açmak için gerçekleştirmiştir.

Türkiye, 27 Mayıs Darbesiyle Amerika’nın nüfuzuna girmiştir

Türkiye döneminde gerçekleştirilen darbelere de temas eder yazar. İlk olarak 27 Mayıs darbesiyle ilgili tespitlerde bulunur. Bu darbenin ideolojik dogmatizmi olarak Atatürkçülüğün restorasyonunu gösterir. Jeopolitik boyutuyla ilgili olarak NATO ile Varşova Paktı arasında cereyan eden Soğuk Savaş dönemine (1950-1980) vurgu yapar. Türkiye Sovyet Rusya’nın nüfuzundan endişe ederken ABD’nin nüfuzuna girmiş, 1945 yılından itibaren etkileri günümüze kadar devam eden Amerikan tesiri başlamıştır. Yazara göre darbeye ABD desteğinin sebebi, Başbakan Menderes’in Temmuz 1960 yılında planlanan Sovyetler gezisinin gösterilebileceği ve bu gezi neticesinde Türkiye siyasetinin eksen değiştirebileceğinin düşünülmüş olmasıdır.

12 Eylül darbesinin en önemli sebebi, ülkenin içine düştüğü anarşi ve şiddet sarmalıdır. Kocabaş, “Çok sayıda kişinin öldüğü ve yaralandığı Kahramanmaraş, Çorum ve Sivas olaylarının, darbeye zemin hazırlamak üzere CIA tarafından tezgâhlandığı sonraki yıllarda belgelendi” diyerek darbeye ilişkin ABD desteğine dikkat çeker. Bu darbenin jeopolitik boyutunda da ABD faktörünün kendini gösterdiğini belirten Kocabaş, 1970’li yılların sonuna doğru Ortadoğu’daki dengelerin ABD aleyhine bozulduğunu ifade eder. ABD, aleyhine bozulan dengeleri Türkiye’nin yeniden dizaynı ile lehine çevirmeyi planlar. Bu darbe neticesinde daha otoriter bir devlet yapılanmasına yol açan 1982 Anayasası hazırlanmıştır.

15 Temmuz Türkiye’de darbelerin bitişinin miladıdır

28 Şubat postmodern darbesi ile Ak Parti iktidarı döneminde teşebbüs edilen darbe girişimleri ve parti kapatmaları hakkında da geniş bilgilerin yer aldığı yazıda, 15 Temmuz darbe girişimi ile ilgili olarak,  bu girişimin halk tarafından akim bırakılması, bundan böyle darbe yapmaya yeltenenler için caydırıcı unsur olarak değerlendirilir. Halkın bu zaferi Türkiye’de darbelerin sona erişinin miladı olarak görülür. Bu darbe girişiminin dış sebebi olarak, ABD ve Batı medyasında son bir yıldır Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın hedef alındığını, darbenin kapıda olduğu yönünde kehanetlerin yapıldığını dile getiren Süleyman Kocabaş, bu darbeye dış desteğin amacını, “Türkiye’nin bölgesinde güçlenerek söz sahibi olmasını önlemek ve düzeni yeniden kendi emellerine göre dizayn etmektir” şeklinde açıklar.

Bu darbeye dair gerçekler, bilinmeyenler, zaman ilerledikçe daha net bir şekilde ortaya çıkacaktır.

 

Metin Uygun

Güncelleme Tarihi: 13 Ağustos 2016, 09:39

Eslem Nilay Bozdemir

banner25
YORUM EKLE

banner19

banner13

banner26