Camilerde akustik (1)

Akustik; kapalı bir yerde seslerin dağılım biçimi, ses bilimi ve teknolojisi, sesin iletimini inceleyen bilim dalı…

Mimari akustik; insan faaliyetleri için tasarlanan ve inşa edilen yapay çevre (yapılar) ile insan kulağının algılayabildiği ve “ses” olarak tanımlanan titreşimlerin ilişkisini düzenleyen bilim dalıdır.

  • Mimarlığın temel dalları içinde bulunan akustik tasarımı, esasen içinde ses iletişimini barındıran mekânlarda kullanılır ve ses dağılımının konforlu bir şekilde sağlanması amacını taşır.
  • Gürültü ve hacim akustiği ses kalitesini belirler.
  • Mimari akustik sağlanmadan önce, sesin ve ses hacminin kontrolü gereklidir.
  • Mimari akustikte kullanılan malzemeler, gözenekli levhalar, akustik levhalar, titreşen levhalar ve rezonatörler olarak birbirinden farklı amaçlara hizmet ederler.
  • Mimar Yıldız Sey'in araştırmasına göre levhaları şu şekilde sınıflandırmak mümkündür. Gözenekli levhalar, Akustik levhalar, Titreşen levhalar. Gözenekli levhalar, çeşitli liflerin bağlayıcı bir madde ile birleştirilmesiyle elde edilir. Akustik levhalar, akustik direnci yüksek sıkıştırılmış¸ lifli malzemelerin yüzeylerinde delik ve oluklar açılmasıyla elde edilir. Titreşen levhalar, duvar yüzeyinden belirli bir uzaklıkta, üzeri deliksiz levhadır. Bu levhalar, çarpan ses dalgaları ile titreşmeye başlar ve bu titreşim sırasında da ses enerjisinin büyük bir bölümünü yutar. Duvarla levha arasında yerleştirilen gözenekli tabaka, sesin en uygun frekansının yakalanmasında etkili bir unsurdur. Son dönemde dekoratif formlu levhalara ulaşmak da mümkündür.
  • Elektronik olarak mekân akustik düzenleyicileri doğru kullanıldığında tatminkâr sonuçlar verebilmektedir. Her geçen gün gelişen DSP (Digital Signal Processing) teknolojisi sayesinde son derece hassaslaşan sayısal algoritmalar ve ucuzlayan yarı iletken maliyeti bundaki en önemli faktörlerdir. Özellikle yüksek kaliteli ve pahalı akustik işlemcileri ses kalitesinde hissedilir bir kayıba neden olmadan hitabet ve musiki icra edilen mekânlardaki akustik sorunları başarıyla çözebilmektedir.
  • Yine de unutulmamalıdır ki doğru biçimde inşa edilmiş ve donatılmış mekânlarda ses kalitesi en gelişmiş elektronik akustik düzenleme sisteminin bile çok ötesinde olacaktır. Bir başka deyişle, elektronik akustik düzenleme cihazlarına ancak mekânı yapısal(mimari) olarak düzenleme imkânı olmadığında yönelinmelidir.
  • Hitabet ve musiki gibi iki ana fonksiyon icra edilen mekânlarda akustik özelliklerin oluşturulmasında üç parametre önemlidir.
  1. Dolaysız ve yansımış sesin birleşimi ile oluşan toplam ses düzeyi,
  2. Bir hacimde ses kaynağının kapatıldıktan sonraki durumda, ses enerjisinin düşme süresi olarak adlandırılan çınlama/yankılanma süresi(reverberation time)
  3. Hacmin yüzeylerinden oluşan yansımalar çok önemli rol oynar.
  • Bir mekânda iyi bir akustik ortamın sağlanabilmesi pek çok kriterin bir arada değerlendirilmesi ve incelenmesine bağlı olmaktadır. Ses düzeyi, çınlama süresi ve yansımalar olarak üç başlık altında toplanan temel akustik parametre başlıklarının her biri kendi içinde pek çok değişik akustik parametreyi içermektedir.
  • Geçmişte çınlama süresi bir hacmin akustik özelliklerini belirleme ve tasarlamada tek gösterge iken günümüzde durum farklılaşmaktadır. Günümüzde akustik parametreler oldukça çeşitlenmiştir ve önem derecesi birbirinden farklı pek çok parametre bir arada değerlendirilmektedir. Genel bir ifade olarak konuşma amaçlı mekânlar ve musiki amaçlı mekânlar ve benzeri hacimler için öngörülen parametreler birbirinden farklılık gösterdiği söylenebilir.
  • Elektronik cihazlarla seslendirme yapılmayan doğal ses düzeyinin yeterli olabildiği orta büyüklükteki hacimlerde, hacim akustiği için gerekli olan şartlar, tasarım aşamasında alınabilecek fizikî ve geometrik tedbirlerle sağlanabilmektedir. Hacim akustiği bakımından müsait mekânların oluşturulabilmesinin tasarım aşamasında ele alınması zarureti elektronik cihazlarla seslendirme ile yapılan hacimler için geçerlidir.
  • Cihazlarla seslendirme yapılan ve yapılmayan hacimler için alınması gereken tedbirler birbirinden belli farklılıklar gösterebilmektedir.

(Devam edecek)



YORUM EKLE

banner26