Bir hayatın izdüşümü: Gördüklerim Yaşadıklarım

Profilo Şirketler Topluluğu Yönetim Kurulu Başkanı Jak Kamhi’nin 88 yıllık yaşam öyküsünü kaleme aldığı ve 2012 yılında kaybettiği oğlu Hayati Kamhi’ye adadığı “Gördüklerim Yaşadıklarım” isimli kitabı Remzi Kitabevi etiketiyle yayımlandı.

Televizyon, buzdolabı, motosiklet, otomatik çamaşır makinesi gibi pek çok aletin Türkiye’deki ilk üreticisi olan Jak Kamhi, iş hayatı boyunca önemli başarılara imza atmıştır. 1925 yılında Pera Palas’ın karşısındaki Gül Apartmanı’nın üçüncü katında dünyaya gelen Kamhi, eğitimine Bene Berit ilkokulunda başlamış ve Saint Michel Fransız Lisesi ve İstanbul Yıldız Teknik Üniversitesi’ndeki eğitiminden sonra, Fransa’da “Çelik Konstürüksiyon” ihtisası yapmıştır.

“13 Haziran 1925, yani doğduğum tarih, her bakımdan ilginçti ancak bunun tek sebebi benim doğmuş olmam değildi. 13 rakamının Talmud’daki ifadesi sevgiydi ve bu benim açımdan son derece önemliydi. Yıl 1925’ti, 25’in Talmud’daki anlamı ise barış sevgisiydi. Bu iki hisse de yani barışa da, sevgiye de bütün ömrüm boyunca bağlı kalacak, politik girişimlerimde de yine bu iki hedef için yoğun çaba sarf edecektim.”

Çocukluğu Tepebaşı’nda geçen Yahudi asıllı Türk iş insanı, 17 yaşındayken kauçuk fabrikalarının ithal edemediği kauçuk ham maddesini bir kitapta okuduğu şekilde eski kauçuktan rejenere ham madde elde ederek iş hayatına başlamıştır. 1953 yılında Yeşilköy’deki havaalanının tecridi için ABD’den malzeme getirileceği yönünde duyumlar alan Kamhi, o malzemeyi Türkiye’de üretebileceğini söyleyip işe koyuldu. Meslek hayatı boyunca pek çok başarıya imza atan Kamhi, “Avrupa’da var neden Türkiye’de yok” deyip birçok ilki gerçekleştirdi. İlk buzdolabı, ilk çamaşır makinesi, ilk transistorlu radyo, ilk Honda motosikletleri o imal etti.

Kamhi Ailesi aynı zamanda Mecidiyeköy’deki Profilo Alışveriş Merkezi’nin de kurucusudur. Profilo Şirketler Topluluğu Yönetim Kurulu Başkanı olan Jak Kamhi, İSO, İKV, DEİK, MESS, TÜSİAD gibi mesleki kuruluşlarda uzun yıllar yönetim kurulu üyeliği ve bazılarında da başkanlık görevini üstlenmiştir. Türkiye’nin tanıtımında önemli uluslararası hizmetleri nedeniyle 1991 yılında Dışişleri Bakanlığı “Üstün Hizmet Ödülü”ne değer görülmüş ve bir dönem Başbakanlık Dış Tanıtım Kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. Kamhi’ye 1992 yılında İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi tarafından fahri doktora unvanı verilmiştir. Türk toplumunun insanlığa örnek sevgi ve hoşgörüsünü tüm dünyaya anlatmak için kurulan 500. Yıl Vakfı’nın başlangıçtan bugüne başkanı olan Kamhi’nin, bu gönüllü kuruluşun katkılarıyla 1995 yılının “Dünya Hoşgörü Yılı” olarak seçilmesi yönünde çalışmaları olmuştur.

Başarılı bir insanın hikayesi

Jak Kamhi, kitabında Tepebaşı’nda başlayan çocukluğundan, gramer uzmanı büyük büyük dedesine; evde kurulan büyük yemek sofralarından mucit amcasının inanılmaz icatlarına; askerlik, evlilik ve iş hayatına kadar ilgi çekici pek çok ayrıntıyı okurlarıyla paylaşıyor. Kamhi, aynı zamanda; Varlık Vergisi, 12 Eylül askeri darbesi, Kürt ve Ermeni meselesi gibi toplumsal konulara da değiniyor. Kitapta, PAL SECAM televizyon, wireless (kablosuz) televizyon, buzdolabı, motosiklet, otomatik çamaşır makinesi gibi pek çok aletin Türkiye’deki ilk üreticisi olan Kamhi’nin iş ve özel yaşamıyla ilgili ilginç ayrıntılar da bulunuyor.  Kamhi, kitabının “Başlarken” başlıklı bölümünde, çocuklarına geçmişinden izler bırakmak istediğini söylüyor. Kamhi’nin bu isteğini şu sözlerle ifade ediyor:

“İlginç ve güzel bir yaşamın yanında, sevdiklerimin kaybı üzüntülü günlere de sebep oldu. En acısı, sevgili ve değerli oğlum Hayati Kamhi’nin kaybı oldu. Bu kaybın ne tesellisi ne de telafisi mümkün. En büyük acıya rağmen görevlerimi ihmal etmedim. Geçmişten baktığım zaman bugünkü hâlimiz sanki bulutların üzerinde gibi geliyor. Kendimi 60 yıl önce dondurup bugünlerde uyandırmam mümkün olsaydı, herhalde başka bir dünyaya gelmiş gibi olurdum.”

Duayen bir sanayicinin dönemine ışık tutan anılarının yer aldığı “Gördüklerim Yaşadıklarım”, her şeyden önce bir insanın öyküsüdür. Tüm insan öykülerindeki gibi iyi zamanlar kadar kötü zamanların da olduğu ama asıl dipten yankılanan mesajın özveri ve azimle güç kazandığı bir öykü...

“Ticarete ilişkin ilk bilgileri babam ve amcamdan aldım gerçi ama mahalle bakkalımızın katkısını da ihmal etmemem lazım. Evimizin hemen karşı sırasında bulunan bu bakkaldan bütün ihtiyaçlarımızı karşılardık. Bu işi de genellikle ben yapardım. (…) Bana ticarete dair kimi incelikleri öğreten bu bakkal amca, sonradan bütün Türkiye'nin tanıdığı bir isim oldu.”

Gördüklerim Yaşadıklarım, Jak V. Kamhi, Remzi Kitabevi

YORUM EKLE