Bağımsız bir Endülüs hayal etti, kurşuna dizildi: Ahmed Blas Infante

İslam tarihine bakıldığında pek çok ilgi çekici ve farklı sima ile karşılaşmak mümkün. Ama bunu illaki uzak dönem ile kısıtlamak makul bir şey değil. Yahut bu şahısların sultanlar, emirler, büyük âlimler olmasına da gerek yok. Tarihin içinde kaybolmak denen şey galiba kendini biraz burada gösteriyor.Ahmed Blas Infante benim uzun zamandır dikkatimi çeken bir şahsiyet mesela. Akif Emre’nin bir sohbetini dinlerken tesadüfen kendisinden haberdar olduğum, aslında gözümden kaçmış olan biri. Peki, kimdir Ahmed Infante? 1885’de Casares’de doğmuş, 1936’da General Franco’nun kuvvetleri tarafından Sevilla’da kurşuna dizilerek öldürülmüş Endülüslü bir politikacı, hukukçu, lider. Belki de buraya daha pek çok meslek ve özellik eklememiz mümkün.

Onu tarihte önemli kılan özelliklerinden bir diğeri ise, Endülüs’ü yeni baştan kuran adam olması. Onu araştırdığım pek çok kaynakta onun Endülüs milliyetçiliğinin fikir babası olduğu yazıyor. Uzaktan bir gözlemci olarak Endülüs ile ilgili gördüğüm farklı fotoğraflarda da Endülüs’e sinmiş önemli bir figür olduğu da fark edilebiliyor. Pek çok cadde ve sokakta Infante’nin heykeli ve büstü var.

Bağımsız bir Endülüs kurmayı hedefliyor

Onu benim için ilginç kılan ise kendi köklerini araştırırken Endülüs’ten tarihin bir safhasında geçmiş olan İslam medeniyetini fark etmiş olması. Bir süre sonra ise kendi köklerinin de Endülüslü Müslümanlara dayandığını fark edince köklerine dönmeye karar verip İslam’ı araştırıyor ve Fas’a yolculuk yapıyor ve akabinde İslam’ı seçip Müslüman olmaya karar veriyor. Bundan sonra da Ahmed adını alıyor. İşin bundan sonraki kısmı ise okunması daha zevkli olan kısım. Bundan önce Infante, bağımsız bir Endülüs kurmayı hedefliyor ve davasını bu minvalde güdüyor. Müslüman olduktan sonra ise söyleminin içerisinde İslami bir hava hâkim. Örnek vermek gerekirse Arapçanın Endülüs’ün resmi dili olması gerektiğini savunuyor.

Infante ile ilgili ulaşabildiğim sınırlı kaynaklardan biri de TDV İslam Ansiklopedisi’ndeki Endülüs maddesi içerisindeki kısa bir bölüm: “İslâmî vurgusu yok gibi görünse de [Endülüs’deki milliyetçi] bu uyanışı, bölgenin geçmişine sekiz asır süreyle damgasını vuran Müslüman kimliğinden bağımsız saymak mümkün değildir. Nitekim, Andalucia milliyetçiliğinin XX. yüzyıldaki fikir babası ve sembol ismi olan Blas Infante’nin Müslüman Endülüs medeniyetine karşı duyduğu hayranlık ve bu hayranlık sonucu özellikle Abbâdîler üzerine yaptığı çalışmalar, daha da önemlisi, Endülüs otonom bölgesinin bayrağı ve arması üzerindeki yeşil ve beyaz kuşakların Muvahhidî ve Nasrî (Benî Ahmer) bayraklarının renklerini taşıdığı şeklinde açıklanması, söz konusu milliyetçilik ideolojisinin İslâmî kökleri hususunda fikir vermeye yeterlidir.”

Endülüs'e ilgi duyanlar Infante hakkında da araştırmalar yapmalı

Blas Infante felsefi derinliğe de bir ölçüye kadar sahip ve iktisat ve hukuk gibi pek çok farklı alanla da aynı anda ilgilenen birisi. Kendisinin anlayabildiğim kadarıyla eserlerinden en meşhur ikisi Ideal Andaluz ve Al-Mu’tamid. Bunlardan Al-Mu’tamid, son Sevila sultanının ismi, Endülüs’ün ve kendisinin köklerini araştırırken yazdığı kitap.

Ahmed Blas Infante’nin hayatı ve davası milliyetçi ve sol tandanslı bir ekonomik ve siyasi hareketten, belki bir açıdan daha radikal, başka bir açıdan daha mutedil olarak İslami bir çizgiye doğru evrilen bir hareket. Sırf bu açıdan bile fikirleri ve hayatı incelenmeye değer bence.

Son olarak, maalesef yazı çok derinlikli olamadı, çünkü kaynak problemi var. Müslüman olduğu için kaynak bu yönüne fazla temas etmiyor. Bu yöne temas eden ve daha geniş olan kaynaklar da İspanyolca. Bu yazıyı yazarkenki amacım belki benim gibi başta Infante’yi gözden kaçırmış ama o bölgeye ilgi duyabilecek olanların dikkatini çekmekti. Belki biri bu konuyu ajandasına alır ve araştırmalar yapar, biz de bu sayede nasiplenebiliriz.